Mantra 36
Rishi: Agni-hymnic seer tradition (undetermined here).
Devata: Agni.
Chandas: Jagatī/Tr̥ṣṭubh mixture (uncertain without metrical control).
Samhita Patha (Devanagari)
स इ॑धा॒नो वसु॑ष्क॒विर॒ग्निरी॒डेन्यो॑ गि॒रा । रे॒वद॒स्मभ्यं॑ पुर्वणीक दीदिहि
Transliteration
sa idhāno vasuṣkavir agnir īḍenyo girā | revad asmabhyaṃ purvaṇīka dīdihi
Translation
అతడు ప్రజ్వలితుడైన అగ్ని—వసు-సంపదల కవి, మా వాణితో స్తుత్యుడు—హే ఆదిరూపుడా, మా కొరకు ధన-సమృద్ధితో ప్రకాశించుము; దీప్తిగా జ్వలించుము.
Padapatha (Word Analysis)
सः । इधानः । वसु-ष्कविः । अग्निः । ईडेन्यः । गिरा । रेवत् । अस्मभ्यम् । पुर्व-णीक इति । दीदिहि
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इधानेःbeing kindled / kindling
इधानेः:
Kartā
TypeParticiple (Adjectival)
Rootइन्ध् (धातु) → इध् (कृदन्त-प्रातिपदिक: शतृ/शानच्) ‘इधाना-’
वसुष्कविःthe seer rich in wealth / the wealthy sage
वसुष्कविः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootवसु + कवि (समास-प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/कर्मधारय-प्रायः)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ईडेन्यःworthy of praise
ईडेन्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootईड्/ईळ् (धातु) → ईडेन्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; ‘स्तुत्य/पूज्य’)
गिराwith (a) hymn/voice
गिरा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
रेवत्rich, splendid (boon)
रेवत्:
Karma
TypeAdjective
Rootरेवत् (प्रातिपदिक; ‘धनवत्/समृद्ध’)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुर्वणीकO one of ancient/foremost face (epithet of Agni)
पुर्वणीक:
(Sambodhana)
TypeNoun (Vocative epithet)
Rootपूर्व + अनीक (समास-प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः: ‘यस्य पूर्वम् अनीकम्/मुखम्’)
दीदिहिshine forth / blaze
दीदिहि:
(Predicate)
TypeVerb
Rootदीदिहि ← √दीप्/√दीदी (धातु; ‘दीप्तौ’)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes