Mantra 34
Rishi: Traditional attribution: Agni-hymnic seers (not uniquely determinable from this excerpt alone in VS arrangement).
Devata: Agni / Yajña as the operative divine principle; Vasus as beneficiaries by implication.
Chandas: Mixed/irregular (VS prose-verse compilation; not safely determinable without full pada-metrical control).
Samhita Patha (Devanagari)
स दु॑द्रव॒त्स्वा॒हुत॒: स दु॑द्रव॒त्स्वा॒हुतः । सु॒ब्रह्मा॑ य॒ज्ञः सु॒शमी॒ वसू॑नां दे॒वᳪ राधो॒ जना॑नाम्
Transliteration
sa dūdravat svāhutaḥ | sa dūdravat svāhutaḥ | subrahmā yajñaḥ suśamī vasūnāṃ devaṃ rādho janānām
Translation
ఇది స్వాహా-ఉచ్చారణతో విధిపూర్వకంగా అర్పించబడి వేగంగా సాగింది; స్వాహా-ఉచ్చారణతో విధిపూర్వకంగా అర్పించబడి వేగంగా సాగింది. యజ్ఞం సు-బ్రహ్మ (ఉత్తమ బ్రహ్మోచ్చారం) కలది, వసువులకు అత్యంత ప్రసన్నకరం—ఇది జనులకు దేవప్రదత్త రాధస్ (దివ్య దానం).
Padapatha (Word Analysis)
सः । दुद्रवत् । स्वा-हुतः । सः । दुद्रवत् । स्वा-हुतः । सु-ब्रह्मा । यज्ञः । सु-शमीः । वसूनाम् । देवम् । राधः । जनानाम्
Word by Word
सःhe / that one
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
दुद्रवत्ran / rushed
दुद्रवत्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootद्रु (धातु) + दु- (उपसर्ग/प्रत्ययात्मक पुनरुक्ति) → दुद्रवत्
स्वाहुतःwell-offered / duly offered
स्वाहुतः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसु-आहुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हु ‘to offer’ → आहुत ‘offered’, with सु- ‘well’) → स्वाहुत
सःhe / that one
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
दुद्रवत्ran / rushed
दुद्रवत्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootद्रु (धातु) + दु- (पुनरुक्ति) → दुद्रवत्
स्वाहुतःwell-offered / duly offered
स्वाहुतः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसु-आहुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हु) → स्वाहुत
सुब्रह्माthe good brahman-priest / one with good sacred utterance
सुब्रह्मा:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun/Adjective
Rootसु-ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) → सुब्रह्मन्
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
सुशमीwell-pacifying / very soothing
सुशमी:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसु-शमी (प्रातिपदिक; शमी ‘pacifying/bringing peace’, with सु- ‘well’) → सुशमी
वसूनाम्of the Vasus
वसूनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
देवम्the god
देवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
राधःbounty / gift
राधः:
कर्म/विशेष्य (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक; ‘gift, bounty, wealth’) → राधः
जनानाम्of the people
जनानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniY
Yajña (as divine principle)V
VasusRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes