Mantra 73
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh-like (ṛc-style), employed as yajus
Samhita Patha (Devanagari)
यद॑ग्ने॒ कानि॒ कानि॑ चि॒दा ते॒ दारू॑णि द॒ध्मसि॑ । सर्वं॒ तद॑स्तु ते घृ॒तं तज्जु॑षस्व यविष्ठ्य
Transliteration
yád agne kā́ni kā́ni cidā́ te dārū́ṇi dádhmasi | sárvaṃ tád astu te ghṛtáṃ táj juṣasva yaviṣṭhya
Translation
హే అగ్నీ! నీకోసం మేము ఏ ఏ దారువులను (కట్టెలను) ఉంచుతామో, అవన్నీ నీకు ఘృతం (నెయ్యి) కావుగాక; హే యవిష్ఠ్య (అతి యౌవనుడా), దానిని నీవు ప్రసన్నంగా స్వీకరించు.
Padapatha (Word Analysis)
यत् । अग्ने । कानि । कानि । चित् । आ । ते । दारूणि । दध्मसि । सर्वम् । तत् । अस्तु । ते । घृतम् । तत् । जुषस्व । यविष्ठ्य
Word by Word
यत्whatever (that which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यत्-शब्द
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
कानिwhich (things)
कानि:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कानिwhich (things)
कानि:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्even; indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय/निपात)
तेof you; your
ते:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दारूणिpieces of wood; fuel-sticks
दारूणि:
Karma
TypeNoun
Rootदारु (प्रातिपदिक)
दध्मसिwe place; we put
दध्मसि:
Kartā (अस्मद्-कर्तृ)
TypeVerb
Rootधा (धातु; दध्म- = धा का वैदिक-प्रयोग/विशेष-रूप)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
तेfor you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घृतम्ghee; clarified butter
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुषस्वenjoy; accept graciously
जुषस्व:
—
TypeVerb
Rootजुष् (धातु)
यविष्ठ्यO youngest (Agni); O most youthful
यविष्ठ्य:
(सम्बोधन)
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootयविष्ठ्य (अग्नेः विशेषण-प्रातिपदिक; ‘यविष्ठ’ से)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes