Mantra 1
Rishi: Traditionally attributed within Savitṛ/Agni hymn-complexes (RV provenance); in VS transmission associated with the Adhvaryu lineage
Devata: Savitṛ (primary), Agni (secondary as jyotis)
Chandas: Triṣṭubh (RV-style cadence; mixed/irregular possible in YV citation)
Samhita Patha (Devanagari)
यु॒ञ्जा॒नः प्र॑थ॒मं मन॑स्त॒त्त्वाय॑ सवि॒ता धिय॑: । अ॒ग्नेर्ज्योति॑र्नि॒चाय्य॑ पृथि॒व्या अध्याऽभ॑रत्
Transliteration
yuñjānáḥ prathamáṃ mánas tattvā́ya savitā́ dhíyaḥ | agnér jyótir nicā́yya pṛthivyā́ adhy ā́’bharat
Translation
సత్యతత్త్వానికి ముందుగా మనస్సును యుక్తం చేసి, సవితా ధీయులను (ధ్యాన-చింతనలను) సక్రమం చేశాడు; అగ్నిజ్యోతిని దర్శించి, దానిని భూమి మీద నుండి ఇక్కడికి తీసుకొచ్చాడు.
Padapatha (Word Analysis)
यु॒ञ्जा॒नः । प्र॒थ॒मम् । मनः॑ । तत्-त्वाय॑ । स॒वि॒ता । धियः॑ । अ॒ग्नेः । ज्योतिः॑ । नि॒चाय्य॑ । पृ॒थि॒व्याः । अ॒धि । आऽभ॑रत्
Word by Word
युञ्जानः(he) yoking / engaging
युञ्जानः:
कर्तृ
TypeVerb (participial)
Rootयुज् (धातु) → युञ्जान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
प्रथमम्first / at first
प्रथमम्:
क्रियाविशेषणम्
TypeAdjective (used adverbially)
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
मनःmind
मनः:
कर्म
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
तत्त्वायfor truth / for the real principle
तत्त्वाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
सविताSavitṛ (the impeller, Sun)
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
धियःthoughts / insights
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
निचाय्यhaving observed / having perceived
निचाय्य:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable (gerund)
Rootनि + चि (धातु) → निचाय्य (क्त्वान्त/ल्यप्-अव्ययकृदन्त)
पृथिव्याःfrom the earth / of the earth
पृथिव्याः:
अपादान (अर्थतः ‘from’)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अधिupon / over
अधि:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
आtowards / hither
आ:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
अभरत्he bore / he brought
अभरत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Entities Mentioned
S
SavitṛA
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes