Shloka 37

Droṇācārya’s Tapas and the Manifestation of Śiva: The Birth-Grant of Aśvatthāmā (अश्वत्थामा-अवतार-प्रसङ्गः)

Devanagari script

स्वरक्षार्थेन्द्रदत्तेन तदस्त्रेण सुवर्चसा । सुदर्शनेन तस्याश्च व्यधाद्रक्षां शिवाज्ञया

Transliteration

svarakṣārthendradattena tadastreṇa suvarcasā | sudarśanena tasyāśca vyadhādrakṣāṃ śivājñayā

Translation

తన రక్షణార్థం శివాజ్ఞతో సువర్చసుడు ఇంద్రుడు ప్రసాదించిన ఆ అస్త్రం—సుదర్శనాన్ని—ప్రయోగించి ఆమెకూ రక్షావలయాన్ని స్థాపించాడు.

Word by Word

• स्वरक्षार्थ-इन्द्रदत्तेन: with (the weapon) given by Indra for self-protection
• स्वरक्षार्थ-इन्द्रदत्तेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: स्वरक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + इन्द्रदत्त (प्रातिपदिक: इन्द्र+दत्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—(स्वरक्षायाः अर्थः) इति षष्ठी-तत्पुरुष + इन्द्रदत्तेन इति तृतीया-सम्बन्धः; विशेषणम् (अस्त्रेण)

• तत्: that
• तत्: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अस्त्रेण)

• अस्त्रेण: with the weapon
• अस्त्रेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• सुवर्चसा: by Suvarcas (a person named Suvarcas)
• सुवर्चसा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सुवर्चस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन

• सुदर्शनेन: with Sudarśana (weapon/discus)
• सुदर्शनेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सुदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• व्यधात्: made/arranged
• व्यधात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि+धा (धातु)
• Form: लुङ् (aorist), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• रक्षाम्: protection, guard
• रक्षाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• शिवाज्ञया: by Śiva’s command
• शिवाज्ञया: Karana/Hetu (करण/हेतु)
• Type: Noun
• Root: शिवाज्ञा (प्रातिपदिक: शिव+आज्ञा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य आज्ञा)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Rudra

Shakti Dimension

Role: nurturing

Characters & Entities

• Shiva
• Indra
• Suvarcas
• Sudarshana

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse emphasizes that true protection (rakṣā) is ultimately governed by Śiva’s ājñā; even divine weapons and powers become effective only when aligned with the Lord’s will, reflecting the Shaiva Siddhanta view of Śiva as the supreme Pati who grants grace and safeguards devotees.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It points to Saguna Śiva as the personal Lord who actively commands and protects; Linga-worship similarly seeks Śiva’s living presence and grace, where external aids (rituals, vows, protective rites) are secondary to Śiva’s sanction and devotion.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is to seek protection through Śiva’s grace via japa of the Pañcākṣarī mantra ("Om Namaḥ Śivāya") and Śiva-ārādhana; protective rites are meaningful when performed with surrender and remembrance of Śiva as the ultimate protector.