
ఈ అధ్యాయంలో ఉపదేశ-శ్రవణం నుండి వెంటనే యుద్ధసన్నాహకంగా శివసేన ప్రయాణం వర్ణించబడింది. సనత్కుమారుడు చెబుతాడు—ప్రేరేపక వాక్యాలు విన్న గిరీశ రుద్రుడు నియంత్రిత క్రోధంతో వీరభద్ర, నంది, క్షేత్రపాలుడు, అష్టభైరవులను పిలిచి, సమస్త గణాలు ఆయుధాలు ధరించి యుద్ధానికి సిద్ధమవ్వాలని ఆజ్ఞాపిస్తాడు. స్కందుడు, గణేశుడు అనే ఇద్దరు కుమారులు తన అధీనంలో బయలుదేరాలని చెప్పి, భద్రకాళీని తన సేనతో ముందుకు సాగమని ఆదేశించి, తాను శంఖచూడుని సంహరించుటకై తక్షణ ప్రయాణం ప్రకటిస్తాడు. తరువాత మహేశానుడు సేనతో బయలుదేరడం, వీరగణాల ఉత్సాహభరిత అనుసరణ వర్ణితం. చివరగా వీరభద్ర, నంది, మహాకాల, విశాలాక్ష, బాణ, పింగలాక్ష, వికంపన, విరూప, వికృతి, మణిభద్ర మొదలైన గణనాయకుల పేర్ల జాబితా మరియు కోటిగణాది సంఖ్యలతో వారి సైనిక క్రమపట్టిక అధికారికంగా ఇవ్వబడింది।
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । तस्य तद्वाक्यमाकर्ण्य सुरराट् ततः । सक्रोधः प्राह गिरिशो वीरभद्रादिकान्गणान्
సనత్కుమారుడు అన్నాడు—ఆ మాటలు విని దేవాధిపతి గిరీశుడు (శివుడు) క్రోధంతో ఉప్పొంగి వీరభద్రాది గణులను ఉద్దేశించి పలికాడు.
Verse 2
रुद्र उवाच । हे वीरभद्र हे नंदिन्क्षेत्रपालष्टभैरवाः । सर्वे गणाश्च सन्नद्धास्सायुधा बलशालिनः
రుద్రుడు అన్నాడు—ఓ వీరభద్రా! ఓ నందీ! ఓ క్షేత్రపాలా, అష్టభైరవులారా! సమస్త గణాలు ఆయుధాలతో, సన్నద్ధంగా, బలవంతులై సిద్ధంగా నిలువండి.
Verse 3
कुमाराभ्यां सहैवाद्य निर्गच्छंतु ममाज्ञया । स्वसेनया भद्रकाली निर्गच्छतु रणाय च । शंखचूडवधार्थाय निर्गच्छाम्यद्य सत्वरम्
నా ఆజ్ఞతో వారు ఈ రోజే ఇద్దరు కుమారులతో కలిసి బయలుదేరాలి. భద్రకాళీ కూడా తన సేనతో యుద్ధానికి కదలాలి. శంఖచూడుని సంహరించుటకై నేనూ ఈ రోజే తక్షణం బయలుదేరుతాను.
Verse 4
सनत्कुमार उवाच । इत्याज्ञाप्य महेशानो निर्ययौ सैन्यसंयुतः । सर्वे वीरगणास्तस्यानु ययुस्संप्रहर्षिताः
సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇట్లు ఆజ్ఞాపించి మహేశ్వరుడు సైన్యసహితంగా బయలుదేరెను. ఆయనను అనుసరించి సమస్త వీరగణములు పరమ హర్షంతో సాగిరి.
Verse 5
एतस्मिन्नंतरे स्कंदगणेशौ सर्वसैन्यपौ । यततुर्मुदितौ नद्धौ सायुधौ च शिवांतिके
అంతలో, సమస్త సేనాధిపతులైన స్కందుడు, గణేశుడు ఆనందంతో కవచధారులై, ఆయుధాలతో, శివుని సన్నిధిలో నిలిచారు.
Verse 6
वीरभद्रश्च नन्दी च महाकालस्सुभद्रकः । विशालाक्षश्च बाणश्च पिंगलाक्षो विकंपनः
వీరభద్రుడు, నంది; మహాకాలుడు, సుభద్రకుడు; విశాలాక్షుడు, బాణుడు; పింగలాక్షుడు, వికంపనుడు—ఇవారు శివగణ వీరులు.
Verse 7
विरूपो विकृतिश्चैव मणिभद्रश्च बाष्कलः । कपिलाख्यो दीर्घदंष्द्रो विकरस्ताम्रलोचनः
విరూపుడు, వికృతి, మణిభద్రుడు, బాష్కలుడు; అలాగే కపిలుడు, దీర్ఘదంష్ట్రుడు, వికరుడు, తామ్రలోచనుడు—ఇవీ శివగణుల పేర్లు.
Verse 8
कालंकरो बलीभद्रः कालजिह्वः कुटीचरः । बलोन्मत्तो रणश्लाघ्यो दुर्जयो दुर्गमस्तथा
కాలంకరుడు, బలీభద్రుడు, కాలజిహ్వుడు, కుటీచరుడు; బలోన్మత్తుడు, రణశ్లాఘ్యుడు; దుర్జయుడు, దుర్గముడు—ఇవీ శివగణులే.
Verse 9
इत्यादयो गणेशानास्सैन्यानां पतयो वराः । तेषां च गणनां वच्मि सावधानतया शृणु
ఇలా మరియు ఇతర విధాలుగా వీరే శ్రేష్ఠ గణేశులు—సేనల అధిపతులు, నాయకులు. ఇప్పుడు వారి గణనను చెబుతాను; జాగ్రత్తగా వినండి.
Verse 10
शंखकर्णः कोटिगणैर्युतः परविमर्दकः । दशभिः केकराक्षश्च विकृतोऽष्टाभिरेव च
శంఖకర్ణుడు కోటి గణాలతో కూడి శత్రుసేనను నాశనం చేసేవాడు; అలాగే కేకరాక్షుడు పది దళాలతో, వికృతుడు ఎనిమిది దళాలతో—ఇలా ఆ సేనాధిపతులు యుద్ధంలో ముందుకు కదిలారు।
Verse 11
चतुष्षष्ट्या विशाखश्च नवभिः पारियात्रिकः । षड्भिस्सर्वान्तकः श्रीमांस्त थैव विकृताननः
విశాఖుడు అరవై నాలుగు అనుచరులతో నిలిచెను; పారియాత్రికుడు తొమ్మిదితో. శ్రీమాన్ సర్వాంతకుడు ఆరుగురితో, అలాగే వికృతాననుడు—ఇట్లు శివగణులు యుద్ధానికి సన్నద్ధమయ్యారు.
Verse 12
जालको हि द्वादशभिः कोटिभिर्गणपुंगवः । सप्तभिस्समदः श्रीमान्दुन्दुभोऽष्टाभिरेव च
గణపుంగవుడైన జాలకుడు ద్వాదశ కోట్లు తో కూడి ఉన్నాడు. శ్రీమాన్ సమదుడు ఏడు కోట్లు తో, మరియు దుందుభుడు ఎనిమిది కోట్లు తో కూడి ఉన్నాడు.
Verse 13
पंचभिश्च करालाक्षः षड्भिस्संदारको वरः । कोटिकोटिभिरेवेह कंदुकः कुंडकस्तथा
కరాలాక్షుడు ఇక్కడ ఐదు దళాలతో ముందుకు సాగెను. శ్రేష్ఠుడైన సందారకుడు ఆరు దళాలతో వచ్చెను. కందుకుడు మరియు కుండకుడూ ఇక్కడ కోటి కోట్లు గణాలతో చేరిరి.
Verse 14
विष्टंभोऽष्टाभिरेवेह गणपस्सर्वस त्तमः । पिप्पलश्च सहस्रेण संनादश्च तथाविधः
ఇక్కడ సర్వోత్తమ గణపుడైన విష్టంభుడు ఎనిమిది అనుచరులతో నిలిచెను. పిప్పలుడు వెయ్యితో, అలాగే సంనాదుడూ అదే విధంగా—తమ తమ మహాగణాలతో కూడి ఉన్నారు.
Verse 15
आवेशनस्तथाष्टाभिस्त्वष्टभिश्चन्द्रतापनः । महाकेशः सहस्रेण कोटीनां गणपो वृतः
అలాగే ఆవేశనుడు తన ఎనిమిది (గణ)సహితుడై, చంద్రతాపనుడూ మరొక ఎనిమిది (గణ)సహితుడై వచ్చాడు; శివగణాధిపతి మహాకేశుడు కోటి కోటి గణమధ్య సహస్రసహస్రంగా పరివృతుడై ఉన్నాడు।
Verse 16
कुंडी द्वादशभिर्वीरस्तथा पर्वतकश्शुभः । कालश्च कालकश्चैव महाकालश्शतेन वै
కుండీ పన్నెండు వీరులతో వచ్చాడు; అలాగే శుభమైన పర్వతకుడూ వచ్చాడు. కాలుడు, కాలకుడూ వచ్చారు; మహాకాలుడు నిజంగా వంద (యోధులతో) వచ్చాడు।
Verse 17
अग्निकश्शत कोट्या च कोट्याग्निमुख एव च । आदित्यो ह्यर्द्धकोट्या च तथा चैवं घनावहः
అగ్నిగణాలు శతకోట్లు, అలాగే కోటి అగ్నిముఖాల గణమూ ఉన్నది. ఆదిత్యులు అర్ధకోటి; అలాగే ఘనావహులు (మేఘవాహకులు) కూడా అపారంగా ఉన్నారు।
Verse 18
सनाहश्च शतेनैव कुमुदः कोटिभिस्तथा । अमोघः कोकिलश्चैव शतकोट्या सुमंत्रकः
సనాహుడు వంద (బలాలతో) వచ్చాడు, కుముదుడు కోటులతో వచ్చాడు. అమోఘుడు, కోకిలుడూ వచ్చారు; సుమంత్రకుడు శతకోటితో వచ్చాడు—ఇలా యుద్ధార్థం గణసమూహం సమవేతమైంది।
Verse 19
काकपादः कोटिषष्ट्या षष्ट्या संतानकस्तथा । महाबलश्च नवभिः पञ्चभिर्मधुपिंगल
సేనాధిపతి కాకపాదుడు అరవై కోట్లు సేనను నడిపించాడు; సంతానకుడూ అలాగే అరవై కోట్లు. మహాబలుడు తొమ్మిది కోట్లు, మధుపింగలుడు ఐదు కోట్లు దళాలకు అధిపతిగా ఉన్నాడు.
Verse 20
नीलो नवत्या देवेशः पूर्णभद्रस्तथैव च । कोटीनां चैव सप्तानां चतुर्वक्त्रो महाबलः
నీలుడు—దేవేశ్వరుడు—తొంభై కోట్లు సేనపై అధిష్ఠితుడు; పూర్ణభద్రుడూ అలాగే. మహాబలుడైన చతుర్వక్త్రుడు ఏడు కోట్లు సేనకు అధిపతి.
Verse 21
कोटिकोटिसहस्राणां शतैर्विंशतिभिस्तथा । तत्राजग्मुस्तथा वीरास्ते सर्वे संगरोत्सवे
కోట్లు కోట్లు, వేల వేలగా—అలాగే వందలుగా, ఇరవై ఇరవై గుంపులుగా కూడా—ఆ వీరులందరూ సంగ్రామోత్సవాన్ని కోరుతూ అక్కడికి చేరారు.
Verse 22
भूतकोटिसहस्रेण प्रमथैर्कोटिभि स्त्रिभिः । वीरभद्रश्चतुष्षष्ट्या लोमजानां त्रिकोटिभिः
వీరభద్రుడు వెయ్యి కోట్లు భూతాలతో, మూడు కోట్లు ప్రమథులతో, అలాగే మూడు కోట్లు ఉగ్ర లోమజులతో కలిసి ముందుకు సాగాడు—వారిలో ప్రధాన నాయకులు అరవై నాలుగు మంది.
Verse 23
काष्ठारूढश्चतुःषष्ट्या सुकेशो वृषभस्तथा । विरूपाक्षश्च भगवांश्चतुष्षष्ट्या सनातनः
అరవై నాలుగు గణాలతో కాష్ఠారూఢుడూ అక్కడికి వచ్చాడు; అలాగే సుకేశుడు, వృషభుడు. మరొక అరవై నాలుగు గణాలతో విరూపాక్షుడు—భగవంతుడు, సనాతనుడు—అక్కడికి చేరాడు.
Verse 24
तालकेतुः षडास्यश्च पंचास्यश्च प्रतापवान् । संवर्तकस्तथा चैत्रो लंकुलीशस्स्वयं प्रभुः
అక్కడ తాలకేతు, షడాస్యుడు, ప్రతాపవంతుడైన పంచాస్యుడు ఉన్నారు; అలాగే సంవర్తకుడు, చైత్రుడు; మరియు స్వయంగా ప్రభువు లంకులీశుడూ ఉన్నాడు।
Verse 25
लोकांतकश्च दीप्तात्मा तथा दैत्यांतकः प्रभुः । देवो भृङ्गीरिटिः श्रीमान्देवदेवप्रियस्तथा
అక్కడ లోకాంతకుడు కూడా ఉన్నాడు—దీప్తాత్మ, తేజోమయుడు; అలాగే ప్రభువు దైత్యాంతకుడు, దైత్యనాశకుడు. ఇంకా శ్రీమంతుడైన దేవుడు భృంగీరిటి కూడా ఉన్నాడు, దేవదేవుడైన మహాదేవునికి అత్యంత ప్రియుడు.
Verse 26
अशनिर्भानुकश्चैव चतुः षष्ट्या सहस्रशः । कंकालः कालकः कालो नन्दी सर्वान्तकस्तथा
అశనిర్భానుకుడూ ఉన్నాడు—అతడు అరవై నాలుగు వేల రూపాలలో ప్రత్యక్షమయ్యేవాడు. కంకాలుడు, కాలకుడు, కాలుడు, అలాగే నందీ మరియు సర్వాంతకుడు కూడా ఉన్నారు—సర్వాన్ని నియతాంతానికి చేర్చే శివుని భయంకర శక్తులు.
Verse 27
एते चान्ये च गणपा असंख्याता महाबलाः । युद्धार्थं निर्ययुः प्रीत्या शंखचूडेन निर्भयाः
ఇవీ, మరెన్నో అసంఖ్యాక మహాబల గణాలు యుద్ధార్థం ఆనందంతో బయలుదేరారు; శంఖచూడుని ఎదుట కూడా నిర్భయులై ఉన్నారు.
Verse 28
सर्वे सहस्रहस्ताश्च जटामुकुटधारिणः । चन्द्ररेखावतंसाश्च नीलकंठास्त्रिलोचनाः
వారందరూ సహస్రహస్తులు, జటాముకుటధారులు; చంద్రరేఖను ఆభరణంలా ధరించి, నీలకంఠులు, త్రిలోచనులు అయ్యారు.
Verse 29
रुद्राक्षाभरणास्सर्वे तथा सद्भस्मधारिणः । हारकुंडलकेयूरमुकुटाद्यैरलंकृताः
వారందరూ రుద్రాక్షాభరణాలతో విభూషితులు, పవిత్ర భస్మాన్ని ధరించినవారు; హారాలు, కుండలాలు, కేయూరాలు, ముకుటాలు మొదలైన అలంకారాలతో శోభించారు.
Verse 30
ब्रह्मेन्द्रविष्णुसंकाशा अणिमादिगुणैर्वृताः । सूर्यकोटिप्रतीकाशाः प्रवीणा युद्धकर्मणि
వారు బ్రహ్మ, ఇంద్ర, విష్ణువుల సమానమైన తేజస్సుతో ప్రకాశించారు. అణిమాది యోగసిద్ధులతో సమన్వితులై, కోటి సూర్యుల కాంతితో మెరిసి, యుద్ధకర్మలో పరమ నిపుణులయ్యారు.
Verse 31
वायुश्च वरुणश्चैव बुधश्च मंगलश्च वै । ग्रहाश्चान्ये महेशेन कामदेवश्च वीर्यवान्
వాయువు, వరుణుడు, బుధుడు, మంగళుడు, అలాగే ఇతర గ్రహశక్తులన్నీ—పరాక్రమశాలి కామదేవుడుతో కూడ—మహేశ్వరుడు (శివుడు) చేతనే (సన్నద్ధం/సమర్థితం) చేయబడ్డారు.
Verse 32
किं बहूक्तेन देवर्षे सर्वलोकनिवासिनः । ययुश्शिवगणास्सर्वे युद्धार्थं दानवैस्सह
దేవర్షీ, మరింత చెప్పడం ఎందుకు? సమస్త లోకాలలో నివసించే శివగణులందరూ దానవులతో కలిసి యుద్ధార్థం బయలుదేరారు.
Verse 33
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे शङ्खचूडवधे महादेवयुद्धयात्रावर्णनं नाम त्रय स्त्रिंशत्तमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము ద్వితీయ గ్రంథమైన రుద్రసంహితలో, పంచమ యుద్ధఖండములో, శంఖచూడవధ ప్రసంగమున “మహాదేవుని యుద్ధయాత్రావర్ణనము” అను ముప్పైమూడవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।
Verse 34
हुताशनश्च चन्द्रश्च विश्वकर्माश्विनौ च तौ । कुबेरश्च यमश्चैव निरृतिर्नलकूबरः
అగ్నిదేవుడు, చంద్రదేవుడు, విశ్వకర్మ, ఆ ఇద్దరు అశ్వినీకుమారులు; కుబేరుడు, యముడు, అలాగే నిరృతి మరియు నలకూబరుడు—వీరందరూ కూడా ఆ మహాసంఘర్షణలో సన్నద్ధులై ఉన్నారు।
Verse 36
उग्रदंष्ट्रश्चोग्रदण्डः कोरटः कोटभस्तथा । स्वयं शतभुजा देवी भद्रकाली महेश्वरी
ఆమె ఉగ్రదంష్ట్రా అని పిలువబడుతుంది; ఉగ్రదండము (భయంకర దండము) ధరించింది; ఆమె కోరటా, కోటభా అని కూడా ప్రసిద్ధి. స్వయంగా శతభుజా దేవి—భద్రకాళీ, మహేశ్వరీ—ప్రకటించింది।
Verse 37
रत्नेन्द्रसारनिर्माणविमानोपरि संस्थिता । रक्तवस्त्रपरीधाना रक्तमाल्यानुलेपना
రత్నాధిపతి సారముతో నిర్మితమైన దివ్య విమానముపై ఆమె ఆసీనురాలై ఉంది; ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, ఎర్ర మాలలతో అలంకరించుకొని, ఎర్ర అనులేపనంతో శోభించింది।
Verse 38
नृत्यंती च हसंती च गायंती सुस्वरं मुदा । अभयं ददती स्वेभ्यो भयं चारिभ्य एव सा
ఆమె ఆనందంతో నర్తిస్తూ, హసిస్తూ, మధుర స్వరంతో గానముచేస్తూ ఉండెను; తన భక్తులకు అభయమిచ్చి, శత్రువులకు మాత్రం భయమే ప్రసాదించెను।
Verse 39
बिभ्रती विकटां जिह्वां सुलोलां योजनायताम् । शंखचक्रगदापद्मखङ्गचर्मधनुश्शरान्
ఆమె భయంకరమైన జిహ్వను ధరించెను—అది ఊగుతూ ఒక యోజనమంత విస్తరించెను; ఆమె చేతుల్లో శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం, ఖడ్గం, కవచం(ఢాలు), ధనుస్సు మరియు బాణాలు ఉండెను.
Verse 40
खर्परं वर्तुलाकारं गंभीरं योजनायतम् । त्रिशूलं गगनस्पर्शिं शक्तिं च योजनायताम्
అతడు ఒక మహా ఖర్పరాన్ని చూచెను—వృత్తాకారము, గంభీరము, ఒక యోజనమంత విస్తరించినది; అలాగే ఆకాశాన్ని తాకినట్లున్న త్రిశూలము మరియు ఒక యోజనమంత పొడవైన శక్తియును చూచెను.
Verse 41
मुद्गरं मुसलं वक्त्रं खङ्गं फलकमुल्बणम् । वैष्णवास्त्रं वारुणास्त्रं वायव्यं नागपाशकम्
అతడు ముద్గరం, ముసలం, ప్రహారార్థం భయంకరమైన ఆయుధం, ఖడ్గం మరియు ఉగ్రమైన ఢాలును ధరించెను; అలాగే వైష్ణవాస్త్రం, వారుణాస్త్రం, వాయవ్యాస్త్రం మరియు నాగపాశమును కూడా.
Verse 42
नारायणास्त्रं गांधर्वं ब्रह्मास्त्रं गारुडं तथा । पार्जन्यं च पाशुपतं जृंभणास्त्रं च पार्वतम्
అప్పుడు నారాయణాస్త్రం, గాంధర్వాస్త్రం, బ్రహ్మాస్త్రం మరియు గారుడాస్త్రం ప్రయోగించబడెను; అలాగే పార్జన్యాస్త్రం, పాశుపతాస్త్రం, జృంభణాస్త్రం మరియు పార్వతాస్త్రం కూడా.
Verse 43
महावीरं च सौरं च कालकालं महानलम् । महेश्वरास्त्रं याम्यं च दंडं संमोहनं तथा
అప్పుడు అతడు మహావీర, సౌర (సూర్య) అస్త్రం, కాలకాల (మృత్యువుకే మృత్యువు) మరియు జ్వలిత మహానలాన్ని; అలాగే మహేశ్వరాస్త్రం, యామ్య, దండ, సమ్మోహన అస్త్రాలనూ ప్రయోగించాడు।
Verse 44
समर्थमस्त्रकं दिव्यं दिव्यास्त्रं शतकं परम् । बिभ्रती च करैस्सर्वैरन्यान्यपि च सा तदा
అప్పుడు ఆమె సమర్థురాలై యుద్ధసన్నద్ధంగా, తన అన్ని చేతుల్లో దివ్యాయుధాలను ధరించింది—ఉత్తమమైన శతదివ్యాస్త్రసమూహాన్ని, ఇంకా ఇతర ఆయుధాలనూ।
Verse 45
आगत्य तस्थौ सा तत्र योगिनीनां त्रिकोटिभिः । सार्द्धं च डाकिनीनां वै विकटानां त्रिकोटिभिः
అక్కడికి వచ్చి ఆమె నిలిచింది—మూడు కోట్ల యోగినీలతో కలిసి, అలాగే నిజంగా భయంకరమైన వికట డాకినీల మూడు కోట్లతో కూడ।
Verse 46
भूतप्रेतपिशाचाश्च कूष्माण्डा ब्रह्मराक्षसाः । वेताला राक्षसाश्चैव यक्षाश्चैव सकिन्नराः
అక్కడ భూతాలు, ప్రేతాలు, పిశాచాలు; కూష్మాండాలు, బ్రహ్మరాక్షసులు; అలాగే వేతాళాలు, రాక్షసులు, యక్షులు మరియు కిన్నరులూ ఉన్నారు।
Verse 47
तश्चैवाभिवृतः स्कंदः प्रणम्य चन्द्रशेखरम् । पितुः पार्श्वे सहायो यः समुवास तदाज्ञया
అప్పుడు స్కందుడు కూడా దేవసేనలతో చుట్టుముట్టబడి, చంద్రశేఖరుడైన శివునికి నమస్కరించి; తండ్రి పక్కన సహాయకుడిగా, శివాజ్ఞ ప్రకారం అక్కడే నిలిచాడు।
Verse 48
अथ शम्भुस्समानीय स्वसैन्यं सकलं तदा । युद्धार्थमगमद्रुद्रश्शंङ्खचूडेन निर्भयः
అప్పుడు శంభువు తన సర్వ సైన్యాన్ని సమీకరించి యుద్ధార్థం బయలుదేరెను. నిర్భయుడైన రుద్రుడు శంఖచూడుని ఎదుర్కొనుటకు ముందుకు సాగెను.
Verse 49
चन्द्रभागानदीतीरे वटमूले मनोहरे । तत्र तस्थौ महादेवो देवनिस्ता रहेतवे
చంద్రభాగా నది తీరంలో, మనోహరమైన మర్రిచెట్టు వేరుల వద్ద, మహాదేవుడు అక్కడే నిలిచెను—దేవుల విమోచనానికి కారణమై।
Śiva orders a full martial mobilization—Vīrabhadra, Nandin, Kṣetrapāla, the Aṣṭabhairavas, Skanda, Gaṇeśa, and Bhadrakālī—for the campaign explicitly aimed at the destruction of Śaṅkhacūḍa.
The chapter presents Rudra’s ‘wrath’ as a disciplined cosmic function: an executive energy that activates a structured retinue to restore order, with Śakti (Bhadrakālī) operating as inseparable power in action.
The text highlights Śiva’s gaṇa-manifestations through named commanders (notably Vīrabhadra and Nandin) and the Aṣṭabhairavas, alongside Bhadrakālī as the martial Śakti leading her own force.