शङ्खचूडकृततपः—ब्रह्मवरकवचप्राप्तिः / Śaṅkhacūḍa’s Austerity—Brahmā’s Boon and the Bestowal of the Kavaca

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । ततश्च शंखचूडोऽसौ जैगीषव्योपदेशतः । ततश्चकार सुप्रीत्या ब्रह्मणः पुष्करे चिरम्

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఆపై జైగీషవ్యుని ఉపదేశముచే శంఖచూడుడు పుష్కరంలో దీర్ఘకాలం పరమ ప్రీతిభక్తితో బ్రహ్మదేవుని పూజించెను.

Verse 2

गुरुदत्तां ब्रह्मविद्यां जजाप नियतेन्द्रियः । स एकाग्रमना भूत्वा करणानि निगृह्य च

గురువు ప్రసాదించిన బ్రహ్మవిద్యను అతడు నియతేంద్రియుడై జపించాడు. ఏకాగ్రచిత్తుడై కర్మేంద్రియాలు, జ్ఞానేంద్రియాలన్నిటినీ నియంత్రించాడు.

Verse 3

तपंतं पुष्करे तं वै शंखचूडं च दानवम् । वरं दातुं जगामाशु ब्रह्मालोकगुरुर्विभुः

పుష్కరంలో తపస్సు చేస్తున్న దానవుడు శంఖచూడుని చూచి, వరం ఇవ్వుటకు బ్రహ్మలోకగురువైన మహావిభువు బ్రహ్మదేవుడు వెంటనే అక్కడికి వెళ్లాడు.

Verse 4

वरं ब्रूहीति प्रोवाच दानवेन्द्रं विधिस्तदा । स दृष्ट्वा तं ननामाति नम्रस्तुष्टाव सद्गिरा

అప్పుడు విధాత బ్రహ్మదేవుడు దానవేంద్రునితో, “వరము కోరుము” అని పలికాడు. ఆయనను చూచి దానవరాజు వినయంగా నమస్కరించి సద్గిరాలతో స్తుతించాడు.

Verse 5

वरं ययाचे ब्रह्माणमजेयत्वं दिवौकसाम् । तथेत्याह विधिस्तं वै सुप्रसन्नेन चेतसा

అతడు బ్రహ్మదేవుని వద్ద దేవతలపై అజేయత్వం అనే వరాన్ని కోరాడు. విధాత బ్రహ్మదేవుడు పరమ ప్రసన్నచిత్తంతో “తథాస్తు” అని పలికి వరం ప్రసాదించాడు.

Verse 6

श्रीकृष्णकवचं दिव्यं जगन्मंगलमंगलम् । दत्तवाञ्शंखचूडाय सर्वत्र विजयप्रदम्

ఆయన శంఖచూడునకు దివ్యమైన శ్రీకృష్ణ కవచాన్ని—జగత్తుకు పరమ మంగళకరమైనదాన్ని—ప్రదానం చేశాడు; అది సర్వత్ర విజయప్రదం.

Verse 7

बदरीं संप्रयाहि त्वं तुलस्या सह तत्र वै । विवाहं कुरु तत्रैव सा तपस्यति कामतः

“నీవు తులసితో కలిసి వెంటనే బదరీకి వెళ్లు. అక్కడే వివాహక్రియను నిర్వహించు; ఆమె తన ఇష్టసిద్ధి కోసం అక్కడ తపస్సు చేస్తోంది.”

Verse 8

धर्मध्वजसुता सेति संदिदेश च तं विधिः । अन्तर्धानं जगामाशु पश्यतस्तस्य तत्क्षणात्

విధి (బ్రహ్మ) అతనికి ఆజ్ఞాపించాడు—“ఆమె ధర్మధ్వజుని కుమార్తె.” అటు వెంటనే, అతడు చూస్తుండగానే, బ్రహ్ముడు శీఘ్రంగా అంతర్ధానమయ్యాడు.

Verse 9

ततस्स शंखचूडो हि तपःसिद्धोऽतिपुष्करे । गले बबंध कवचं जगन्मंगलमंगलम्

అప్పుడు తపస్సు ఫలసిద్ధి పొందిన శంఖచూడుడు మహా ఆనందంతో తన మెడలో ఆ కవచాన్ని ధరించాడు; అది జగత్తుకు పరమ మంగళకరం.

Verse 10

आज्ञया ब्राह्मणस्सोऽपि तपःसिद्धमनोरथः । समाययौ प्रहृष्टास्यस्तूर्णं बदरिकाश्रमम्

ఆజ్ఞను అనుసరించి ఆ బ్రాహ్మణుడూ—తపోబలంతో తన మనోరథం సిద్ధించినవాడు—ప్రసన్న ముఖంతో వెంటనే బదరికాశ్రమానికి బయలుదేరాడు.

Verse 11

यदृच्छयाऽऽगतस्तत्र शंखचूडश्च दानवः । तपश्चरन्ती तुलसी यत्र धर्मध्वजात्मजा

ధర్మధ్వజుని కుమార్తె తులసి తపస్సు చేస్తున్న ఆ స్థలానికి యాదృచ్ఛికంగా దానవుడు శంఖచూడుడు వచ్చెను.

Verse 12

सुरूपा सुस्मिता तन्वी शुभभूषणभूषिता । सकटाक्षं ददर्शासौ तमेव पुरुषं परम्

ఆమె సురూపిణి, మృదుస్మితముతో, సన్నని దేహముతో, శుభాభరణాలతో అలంకృతురాలై; కటాక్షంతో చూచి, ఆ పరమపురుషునినే దర్శించెను.

Verse 13

दृष्ट्वा तां ललिता रम्यां सुशीलां सुन्दरीं सतीम् । उवास तत्समीपे तु मधुरं तामुवाच सः

ఆ లలిత, రమ్య, సుశీల, సుందరి సతిని చూచి, అతడు ఆమె సమీపంలో కూర్చుండి, ఆమెతో మధుర వాక్యాలు పలికెను.

Verse 14

शंखचूड उवाच । का त्वं कस्य सुता त्वं हि किं करोषि स्थितात्र किम् । मौनीभूता किंकरं मां संभावितुमिहार्हसि

శంఖచూడుడు పలికెను: నీవు ఎవరు? ఎవరి పుత్రికవు? ఇక్కడ నిలబడి ఏమి చేయుచున్నావు? మౌనముగా ఉన్న నీవు నా వంటి సేవకుని పలకరించుము.

Verse 15

सनत्कुमार उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा सकामं तमुवाच सा

సనత్కుమారుడు పలికెను: ఈ మాటలు విని, ఆమె కోరికతో ఉన్న అతనితో ఇట్లు పలికెను.

Verse 16

तुलस्युवाच । धर्मध्वजसुताहं च तपस्यामि तपस्विनी । तपोवने च तिष्ठामि कस्त्वं गच्छ यथासुखम्

తులసి పలికెను: నేను ధర్మధ్వజుని పుత్రికను, తపస్సు చేయుచున్న తపస్వినిని. నేను ఈ తపోవనంలో ఉంటున్నాను. నీవు ఎవరు? నీ ఇష్టము వచ్చినట్లు వెళ్ళుము.

Verse 17

नारीजातिर्मोहिनी च ब्रह्मादीनां विषोपमा । निन्द्या दोषकरी माया शृंखला ह्यनुशायिनाम्

స్త్రీ జాతి బ్రహ్మాది దేవతలను కూడా మోహింపజేస్తుంది మరియు విషము వంటిది. ఇది నింద్యమైనది, దోషములను కలిగించే మాయ మరియు బంధింపబడిన వారికి సంకెళ్ళ వంటిది.

Verse 18

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा तुलसी तं च सरसं विरराम ह । दृष्ट्वा तां सस्मितां सोपि प्रवक्तुमुपचक्रमे

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి తులసి తన మధురమైన, సరసమైన వాక్యాన్ని విరమించింది. ఆమె చిరునవ్వు చూచి అతడూ మాట్లాడుటకు ప్రారంభించాడు.

Verse 19

शंखचूड उवाच । त्वया यत्कथितं देवि न च सर्वमलीककम् । किञ्चित्सत्यमलीकं च किंचिन्मत्तो निशामय

శంఖచూడుడు అన్నాడు—ఓ దేవీ, నీవు చెప్పింది అంతా అసత్యం కాదు. కొంత సత్యం, కొంత అసత్యం; ఇప్పుడు నా మాట కూడా కొంత విను।

Verse 20

पतिव्रताः स्त्रियो याश्च तासां मध्ये त्वमग्रणीः । न चाहं पापदृक्कामी तथा त्वं नेति धीर्मम

పతివ్రత స్త్రీలలో నీవే అగ్రగణ్యురాలు. నేను పాపదృష్టిని కోరను; నీవు కూడా అలాంటిదే కాదని నా ధీర్మానం।

Verse 21

आगच्छामि त्वत्समीपमाज्ञया ब्रह्मणोऽधुना । गांधर्वेण विवाहेन त्वां ग्रहीष्यामि शोभने

ఇప్పుడు బ్రహ్మ ఆజ్ఞచేత నీ సమీపానికి వచ్చాను. ఓ శోభనే, గాంధర్వ వివాహముచే నిన్ను భార్యగా గ్రహిస్తాను।

Verse 22

शंखचूडोऽहमेवास्मि देवविद्रावकारकः । मां न जानासि किं भद्रे न श्रुतोऽहं कदाचन

నేనే శంఖచూడుడను, దేవులను పారద్రోలువాడను. ఓ భద్రే, నన్ను గుర్తించవా? నా పేరు ఎప్పుడూ వినలేదా?

Verse 23

दनुवंश्यो विशेषेण मन्द पुत्रश्च दानवः । सुदामा नाम गोपोहं पार्षदश्च हरेः पुरा

నా పేరు సుదామా; నేను గోపుడను. విశేషంగా నేను దను వంశస్థుడను, మందుని కుమారుడైన దానవుడను; పూర్వం హరి (విష్ణు) యొక్క పార్షదుడనూ అయ్యాను.

Verse 24

अधुना दानवेन्द्रोऽहं राधिकायाश्च शापतः । जातिस्मरोऽहं जानामि सर्वं कृष्णप्रभावतः

ఇప్పుడు రాధికా శాపమువలన నేను దానవేంద్రుడనయ్యాను; అయితే కృష్ణుని దివ్య ప్రభావముచేత నేను జాతిస్మరుడను, సమస్తమును తెలిసికొనుచున్నాను।

Verse 25

सनत्कुमार उवाच । एवमुक्त्वा शंखचूडो विरराम च तत्पुरः । दानवेंद्रेण सेत्युक्ता वचनं सत्यमादरात् । सस्मितं तुलसी तुष्टा प्रवक्तुमुपचक्रमे

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి శంఖచూడుడు అక్కడే మౌనమయ్యెను. అప్పుడు దానవేంద్రుడు ‘ఎవమ’ అని పలికి సంబోధించిన తులసి అతని సత్యవచనమును గౌరవముతో అంగీకరించి, సంతోషించి చిరునవ్వుతో పలక ప్రారంభించెను।

Verse 26

तुलस्युवाच । त्वयाहमधुना सत्त्वविचारेण पराजिता । स धन्यः पुरुषो लोके न स्त्रिया यः पराजितः

తులసి పలికెను—ఇప్పుడే నీ సత్యసత్త్వ విచారణచేత నేను పరాజితనయ్యాను. ఈ లోకములో స్త్రీచేత పరాజితుడుకాని పురుషుడే ధన్యుడు।

Verse 27

सत्क्रियोप्यशुचिर्नित्यं स पुमान्यः स्त्रिया जितः । निन्दंति पितरो देवा मानवास्सकलाश्च तम्

స్త్రీ చేత జయింపబడిన పురుషుడు సత్క్రియలు చేసినా నిత్యమూ అపవిత్రుడే; పితృదేవతలు, దేవతలు మరియు సమస్త మనుష్యులు అతనిని నిందిస్తారు।

Verse 28

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे शंखचूडतपःकरणविवाहवर्णनं नामाष्टविंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము, ద్వితీయ రుద్రసంహితలోని పంచమ యుద్ధఖండములో ‘శంఖచూడుని తపస్సు, తపఃకరణము మరియు వివాహవర్ణనము’ అను ఇరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.

Verse 29

शूद्रो मासेन शुध्येत्तु हीति वेदानुशासनम् । न शुचिः स्त्रीजितः क्वापि चितादाहं विना पुमान्

వేదానుశాసనం ఇలా చెబుతుంది—“శూద్రుడు ఒక నెలలో శుద్ధి పొందుతాడు.” కానీ స్త్రీవిషయకామంతో జయింపబడిన పురుషుడు ఎక్కడా శుచిగా ఉండడు—చితాగ్నిలో భస్మమయ్యే వరకు.

Verse 30

न गृह्णतीच्छया तस्मात्पितरः पिण्डतर्पणम् । न गृह्णन्ति सुरास्तेन दत्तं पुष्पफलादिकम्

అందువల్ల అతడు మనస్పూర్తిగా చేయని పిండతర్పణాన్ని పితృదేవతలు స్వీకరించరు; అలాగే అతడు సమర్పించిన పుష్పఫలాదులను దేవతలు కూడా గ్రహించరు।

Verse 31

तस्य किं ज्ञानसुतपो जपहोम प्रपूजनैः । विद्यया दानतः किं वा स्त्रीभिर्यस्य मनो हृतम्

అతనికి జ్ఞానం, ఉత్తమ తపస్సు ఏమి ప్రయోజనం? జపం, హోమం, విశద పూజలు ఏమి ఫలం? స్త్రీవిషయాసక్తి మనసును దోచినవానికి విద్యా, దానం కూడా ఏం ఉపకారం?

Verse 32

विद्याप्रभावज्ञानार्थं मया त्वं च परीक्षितः । कृत्वा कांतपरीक्षां वै वृणुयात्कामिनी वरम्

నీ జ్ఞానపు నిజమైన ప్రభావాన్ని తెలుసుకోవడానికి నేను నిన్ను పరీక్షించాను. ఈ విధంగా ప్రియుని అర్హతను పరిశీలించి, స్త్రీ తప్పక ఉత్తమ భర్తను వరించాలి।

Verse 33

सनत्कुमार उवाच । इत्येवं प्रवदंत्यां तु तुलस्यां तत्क्षणे विधिः । तत्राजगाम संसृष्टा प्रोवाच वचनं ततः

సనత్కుమారుడు పలికెను—తులసీ ఇలా పలుకుతుండగానే, ఆ క్షణమే విధి (బ్రహ్మ) సమ్యక్ ఆహ్వానితుడై అక్కడికి వచ్చి, అనంతరం ఈ వచనములు పలికెను।

Verse 34

ब्रह्मोवाच । किं करोषि शंखचूड संवादमनया सह । गांधर्वेण विवाहेन त्वमस्या ग्रहणं कुरु

బ్రహ్ముడు పలికెను—హే శంఖచూడా, ఆమెతో ఇంత దీర్ఘ సంభాషణ ఎందుకు? గాంధర్వ వివాహ విధానంతో ఆమెను భార్యగా స్వీకరించి, ఇప్పుడే పాణిగ్రహణం చేయుము।

Verse 35

त्वं वै पुरुषरत्नं च स्त्रीरत्नं च त्वियं सती । विदग्धाया विदग्धेन संगमो गुणवान् भवेत्

నీవు నిజంగా పురుషరత్నము; ఈ సతీ స్త్రీరత్నము. వివేకవంతురాలైన స్త్రీకి వివేకవంతుడైన పురుషునితో సంగమం గుణవంతమై ఫలప్రదమగును।

Verse 36

निर्विरोधं सुखं राजन् को वा त्यजति दुर्लभम् । योऽविरोधसुखत्यागी स पशुर्नात्र संशयः

హే రాజా, విరోధరహితమైన ఆ దుర్లభ సుఖాన్ని ఎవరు వదులుతారు? అటువంటి అవిరోధ సుఖాన్ని త్యజించువాడు నిజంగా పశువే; ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 37

किं त्वं परीक्षसे कांतमीदृशं गुणिनं सति । देवानामसुराणां च दानवानां विमर्दकम्

హే సతీ, గుణవతీ! నీవు నీ ప్రియుడిని ఎందుకు పరీక్షిస్తున్నావు—దేవులు, అసురులు, దానవులను కూడ మర్దించగల అటువంటి గుణవంతుడైన వీరుణ్ని?

Verse 38

अनेन सार्द्धं सुचिरं विहारं कुरु सर्वदा । स्थानेस्थाने यथेच्छं च सर्वलोकेषु सुन्दरि

ఇతనితో కలిసి ఎల్లప్పుడూ సుదీర్ఘకాలము విహరించుము. ఓ సుందరీ! అన్ని లోకములలో నీ ఇష్టానుసారముగా ఆయా ప్రదేశములలో సంచరించుము.

Verse 39

अंते प्राप्स्यति गोलोके श्रीकृष्णं पुनरेव सः । चतुर्भुजं च वैकुण्ठे मृते तस्मिंस्त्वमाप्स्यसि

చివరికి అతడు మళ్లీ గోలోకంలో శ్రీకృష్ణుని పొందును. అతడు దేహం విడిచిన తరువాత నీవు వైకుంఠంలో చతుర్భుజ హరిని పొందుదువు.

Verse 40

सनत्कुमार उवाच । इत्येवमाशिषं दत्त्वा स्वालयं तु ययौ विधिः । गांधर्वेण विवाहेन जगृहे तां च दानवः

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇలా ఆశీర్వాదం ఇచ్చి విధి (బ్రహ్మ) తన లోకానికి వెళ్లెను. ఆపై దానవుడు గాంధర్వ వివాహముచే ఆమెను భార్యగా గ్రహించెను.

Verse 41

एवं विवाह्य तुलसीं पितुः स्थानं जगाम ह । स रेमे रमया सार्द्धं वासगेहे मनोरमे

ఇలా తులసిని వివాహం చేసుకొని అతడు తండ్రి స్థానానికి వెళ్లెను. అక్కడ మనోహర నివాసగృహంలో రమా (లక్ష్మీ)తో కలిసి ఆనందించెను.