देवस्तुतिः — Hymn of Praise by the Devas (Devastuti)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ ब्रह्मादयो देवा मुनयश्चाखिलास्तथा । तुष्टुवुर्देवदेवेशं वाग्भिरिष्टाभिरानताः

సనత్కుమారుడు పలికెను—అప్పుడు బ్రహ్మాది దేవతలూ, సమస్త మునులూ నమస్కరించి, ఇష్టమైన యోగ్యమైన స్తోత్రవాక్యాలతో దేవదేవేశ్వరుని స్తుతించారు।

Verse 2

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । साधुसौख्यप्रदस्त्वं हि सर्वदा भक्तदुःखहा

దేవులు పలికిరి— ఓ దేవదేవ మహాదేవా, శరణాగతవత్సలా! నీవే సదా సాధుజనులకు సుఖప్రదుడవు, నీ భక్తుల దుఃఖాన్ని నిత్యం హరించువాడవు।

Verse 3

त्वं महाद्भुतसल्लीलो भक्तिगम्यो दुरासदः । दुराराध्योऽसतां नाथ प्रसन्नस्सर्वदा भव

నీవు మహాద్భుతమైన శుభలీలల అధిపతి; భక్తితో చేరదగినవాడవు, అయినా దురాసదుడవు। ఓ నాథా, అసతులకు నీవు దురారాధ్యుడవు; కనుక మాపై సదా ప్రసన్నుడవై ఉండుము।

Verse 4

वेदोऽपि महिमानं ते न जानाति हि तत्त्वतः । यथामति महात्मानस्सर्वे गायंति सद्यशः

హే మహాదేవా! వేదముకూడా నీ మహిమను తత్త్వతః పూర్తిగా ఎరుగదు. తమ తమ బుద్ధి, సామర్థ్యమునుబట్టి మహాత్ములందరూ నీ యశస్సును తమ విధంగా గానము చేస్తారు.

Verse 5

माहात्म्यमतिगूढं ते सहस्रवदनादयः । सदा गायंति सुप्रीत्या पुनंति स्वगिरं हि ते

నీ మహాత్మ్యం అత్యంత గూఢమైనది. సహస్రవదనుడు (శేషుడు) మొదలైన దేవగణములు సదా మహాప్రీతితో దానిని గానము చేస్తారు; తమ వాక్యముల ద్వారానే తమ వాణిని పవిత్రం చేసుకుంటారు.

Verse 6

कृपया तव देवेश ब्रह्मज्ञानी भवेज्जडः । भक्तिगम्यस्सदा त्वं वा इति वेदा ब्रुवंति हि

హే దేవేశా! నీ కృపవలన బ్రహ్మజ్ఞానియైనవాడుకూడా జడుడై పోవచ్చు; కాని నీవు సదా భక్తిద్వారానే లభ్యుడవు—ఇదే వేదములు ప్రకటిస్తున్నాయి.

Verse 7

त्वं वै दीनदयालुश्च सर्वत्र व्यापकस्सदा । आविर्भवसि सद्भक्त्या निर्विकारस्सतां गतिः

నీవే దీనులపై దయగలవాడవు, సర్వత్ర సదా వ్యాపించినవాడవు. సద్భక్తిచేత నీవు అవిర్భవిస్తావు; నిర్వికారుడైయుండి కూడా సజ్జనుల పరమగతి నీవే.

Verse 8

भक्त्यैव ते महेशान बहवस्सिद्धिमागताः । इह सर्वसुखं भुक्त्वा दुःखिता निर्विकारतः

హే మహేశానా! భక్తితోనే అనేకులు సిద్ధిని పొందారు. ఈ లోకంలో సమస్త సుఖాలను అనుభవించినా వారు దుఃఖముచే స్పృశింపబడరు—స్థిరులు, నిర్వికారులు.

Verse 9

पुरा यदुपतिर्भक्तो दाशार्हस्सिद्धिमागतः । कलावती च तत्पत्नी भक्त्यैव परमां प्रभो

ఓ ప్రభో! పూర్వకాలంలో యదుపతి దాశార్హుడు నీ భక్తిచేత సిద్ధిని పొందెను; అతని భార్య కలావతీ కూడా భక్తియే ఆధారంగా పరమపదాన్ని చేరింది.

Verse 10

तथा मित्रसहो राजा मदयंती च तत्प्रिया । भक्त्यैव तव देवेश कैवल्यं परमं ययौ

హే దేవేశా! అలాగే రాజు మిత్రసహుడు మరియు అతని ప్రియ మదయంతీ—నీ భక్తియే ఆధారంగా—పరమ కైవల్యాన్ని పొందిరి.

Verse 11

सौमिनी नाम तनया कैकेयाग्रभुवस्तथा । तव भक्त्या सुखं प्राप परं सद्योगिदुर्लभम्

కైకేయుల శ్రేష్ఠ వంశంలో జన్మించిన సౌమినీ అనే కుమార్తె నీ భక్తిచేత పరమ సుఖాన్ని పొందింది; అది సిద్ధయోగులకు కూడా నిత్యం దుర్లభం.

Verse 12

विमर्षणो नृपवरस्सप्तजन्मावधि प्रभो । भुक्त्वा भोगांश्च विविधांस्त्वद्भक्त्या प्राप सद्गतिम्

ఓ ప్రభో! శ్రేష్ఠ రాజు విమర్షణుడు ఏడు జన్మలవరకు అనేక విధాల భోగాలను అనుభవించినా, నీ భక్తిచేత సద్గతిని—శివకృపలో మోక్షాన్ని—పొందెను.

Verse 13

चन्द्रसेनो नृपवरस्त्वद्भक्त्या सर्वभोगभुक् । दुःखमुक्तः सुखं प्राप परमत्र परत्र च

ఓ ప్రభో! చంద్రసేనుడు అనే శ్రేష్ఠ రాజు నీ భక్తిచేత సమస్త భోగాలను అనుభవించెను; దుఃఖముక్తుడై ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ పరమ సుఖాన్ని పొందెను.

Verse 14

गोपीपुत्रः श्रीकरस्ते भक्त्या भुक्त्वेह सद्गतिम् । परं सुखं महावीरशिष्यः प्राप परत्र वै

గోపీ పుత్రుడైన శ్రీకరుడు, మహావీరుని శిష్యుడు, భక్తితో ఇక్కడ సద్గతిని అనుభవించి, పరలోకంలో నిజంగా పరమ సుఖాన్ని పొందెను।

Verse 15

त्वं सत्यरथभूजानेर्दुःखहर्ता गतिप्रदः । धर्मगुप्तं राजपुत्रमतार्षीस्सुखिनं त्विह

హే ప్రభో! మీరు సత్యరథ-భూజానుని దుఃఖాన్ని హరించి సద్గతిని ప్రసాదించువారు. ఇక్కడ ధర్మరక్షణతో రాజపుత్రుడు ధర్మగుప్తుని తరింపజేసి సుఖిగా చేసితివి.

Verse 16

तथा शुचिव्रतं विप्रमदरिद्रं महाप्रभो । त्वद्भक्तिवर्तिनं मात्रा ज्ञानिनं कृपयाऽकरोः

అలాగే, హే మహాప్రభో! కరుణతో శుచివ్రతుడైన ఆ బ్రాహ్మణుని దారిద్ర్యమునుండి విముక్తుని చేసితివి. నీ అనుగ్రహముతో అతనిని నీ భక్తిలో స్థిరుడిగా, సత్యజ్ఞానసంపన్నుడిగా చేసితివి.

Verse 17

चित्रवर्मा नृपवरस्त्वद्भक्त्या प्राप सद्गतिम् । इह लोके सदा भुक्त्वा भोगानमरदुर्लभान्

హే ప్రభో! ఉత్తమ రాజైన చిత్రవర్ముడు నీ భక్తిచేత సద్గతిని పొందెను. ఈ లోకమందే ముందుగా అమరులకూ దుర్లభమైన భోగాలను అనుభవించి, చివరికి శివభక్తిచేత పరమ మంగళగతిని చేరెను.

Verse 18

चन्द्रांगदो राजपुत्रस्सीमंतिन्या स्त्रिया सह । विहाय सकलं दुःखं सुखी प्राप महागतिम्

రాజపుత్రుడు చంద్రాంగదుడు తన పతివ్రత భార్యతో కలిసి సమస్త దుఃఖాన్ని విడిచి సుఖిగా మారి మహత్తర పరమగతిని పొందెను.

Verse 19

द्विजो मंदरनामापि वेश्यागामी खलोऽधमः । त्वद्भक्तः शिव संपूज्य तया सह गतिं गतः

హే శివా! మందర అనే ద్విజుడు వేశ్యాగామి, దుష్టుడు, అధముడైనా నీ భక్తుడై నిన్ను సమ్యక్‌గా పూజించి ఆమెతో కూడ పరమగతిని పొందెను।

Verse 20

भद्रायुस्ते नृपसुतस्सुखमाप गतव्यथः । त्वद्भक्तकृपया मात्रा गतिं च परमां प्रभो

హే ప్రభో! రాజకుమారుడు భద్రాయు సుఖాన్ని పొందీ వ్యథల నుండి విముక్తుడయ్యెను; నీ భక్తురాలైన తల్లి కృపవలన అతడూ పరమగతిని (మోక్షాన్ని) చేరెను।

Verse 21

सर्वस्त्रीभोगनिरतो दुर्जनस्तव सेवया । विमुक्तोऽभूदपि सदा भक्ष्यभोजी महेश्वर

హే మహేశ్వరా! సర్వస్త్రీభోగాసక్తుడైన దుర్జనుడుకూడా నీ సేవవలన విముక్తుడగును; అయినా పూర్వవాసనలచేత సదా భక్ష్యమైనదే భుజించువాడిగా ఉండవచ్చు।

Verse 22

शंबरश्शंकरे भक्तश्चिताभस्मधरस्सदा । नियमाद्भस्मनश्शंभो स्वस्त्रिया ते पुरं गतः

శంబరుడు శంకరుని భక్తుడు; సదా చితాభస్మాన్ని ధరించేవాడు. హే శంభో! భస్మనియమ బలంతో అతడు తన భార్యతో కలిసి నీ పురానికి చేరెను।

Verse 23

भद्रसेनस्य तनयस्तथा मंत्रिसुतः प्रभो । सुधर्मशुभकर्माणौ सदा रुद्राक्षधारिणौ

హే ప్రభో! భద్రసేనుని కుమారుడు మరియు మంత్రిపుత్రుడు—సుధర్మ, శుభకర్మ—ఇద్దరూ సదా రుద్రాక్షమాలను ధరించేవారు।

Verse 24

त्वत्कृपातश्च तौ मुक्तावास्तां भुक्तेह सत्सुखम् । पूर्वजन्मनि यौ कीशकुक्कुटौ रुद्रभूषणौ

మీ కృపవల్ల ఆ ఇద్దరూ విముక్తులయ్యారు; ఇక్కడ కూడా సత్సుఖాన్ని అనుభవిస్తున్నారు. పూర్వజన్మలో వారు కోతి మరియు కోడి—రుద్రచిహ్నాలతో అలంకృతులై ఆయనకు ప్రీతిపాత్రులై ఉన్నారు.

Verse 25

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे जलंधरवधोपाख्याने देवस्तुतिवर्णनं नाम पंचविंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని ద్వితీయ రుద్రసంహితలోని పంచమ యుద్ధఖండంలో జలంధరవధోపాఖ్యానాంతర్గత “దేవస్తుతివర్ణనం” అనే ఇరవై ఐదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.

Verse 26

शारदा विप्रतनया बालवैधव्यमागता । तव भक्तेः प्रभावात्तु पुत्रसौभा ग्यवत्यभूत्

శారదా అనే బ్రాహ్మణకుమార్తె బాల్యములోనే వైధవ్యాన్ని పొందింది; అయితే నీ శివభక్తి ప్రభావంతో ఆమె పుత్రసౌభాగ్యవతిగా అయ్యింది।

Verse 27

बिन्दुगो द्विजमात्रो हि वेश्याभोगी च तत्प्रिया । वंचुका त्वद्यशः श्रुत्वा परमां गतिमाययौ

బిందుగో జన్మమాత్ర బ్రాహ్మణుడు, వేశ్యాభోగాలకు ఆసక్తుడూ ఆమెకే ప్రియుడూ; అయితే వంచుకా నీ యశస్సు విని పరమగతిని పొందింది।

Verse 28

इत्यादि बहवस्सिद्धिं गता जीवास्तव प्रभो । भक्तिभावान्महेशान दीनबन्धो कृपालय

ఓ ప్రభూ, ఈ విధంగా అనేక జీవులు నీపై భక్తిభావంతో సిద్ధిని పొందారు. ఓ మహేశాన, దీనబంధూ, కృపాలయా, అనుగ్రహించుము.

Verse 29

त्वं परः प्रकृतेर्ब्रह्म पुरुषात्परमेश्वर । निर्गुणस्त्रिगुणाधारो ब्रह्मविष्णुहरात्मकः

నీవు ప్రకృతికి అతీతమైన పరబ్రహ్మవు; ఓ పరమేశ్వరా, నీవు పురుషునికన్నా కూడా అతీతుడు. నీవు స్వయంగా నిర్గుణుడవైనను త్రిగుణాలకు ఆధారమై, బ్రహ్మా-విష్ణు-హరుల అంతర్యామి స్వరూపమై ఉన్నావు.

Verse 30

नानाकर्मकरो नित्यं निर्विकारोऽखिलेश्वरः । वयं ब्रह्मादयस्सर्वे तव दासा महेश्वर

ఓ అఖిలేశ్వర మహేశ్వరా, నీవు నిత్యం నానావిధ కార్యాలు చేయుచున్నా నిర్వికారుడవై ఉంటావు. మేమందరం—బ్రహ్మాది దేవతలు—నీ దాసులమే.

Verse 31

प्रसन्नो भव देवेश रक्षास्मान्सर्वदा शिव । त्वत्प्रजाश्च वयं नाथ सदा त्वच्छरणं गताः

ఓ దేవేశ శివా, ప్రసన్నుడవై ఎల్లప్పుడూ మమ్మల్ని రక్షించుము. ఓ నాథా, మేము నీ ప్రజలమే; మేము సదా నీ శరణు పొందినవారము.

Verse 32

सनत्कुमार उवाच । इति स्तुत्वा च ते देवा ब्रह्माद्यास्समुनीश्वराः । तूष्णीं बभूवुर्हि तदा शिवांघ्रिद्वन्द्वचेतसः

సనత్కుమారుడు పలికెను: ఈ విధంగా స్తుతించి ఆ దేవతలు—బ్రహ్మాది, మునీశ్వరులు—అప్పుడు మౌనమయ్యారు; వారి మనస్సు శివుని పాదయుగ్మంలో లీనమైంది.

Verse 33

अथ शंभुर्महेशानः श्रुत्वा देवस्तुतिं शुभाम् । दत्त्वा वरान्वरान्सद्यस्तत्रैवांतर्दधे प्रभुः

అప్పుడు మహేశానుడైన శంభువు దేవతల శుభస్తుతిని విని, వెంటనే శ్రేష్ఠ వరాలను ప్రసాదించి, అదే స్థలంలో ప్రభువు అంతర్ధానమయ్యెను।

Verse 34

देवास्सर्वेऽपि मुदिता ब्रह्माद्या हतशत्रवः । स्वं स्वं धाम ययुः प्रीता गायंतः शिवसद्यशः

అన్ని దేవతలు ఆనందంతో నిండిపోయారు; బ్రహ్మాది దేవులు శత్రువులు హతమై, సంతోషంగా తమ తమ ధామాలకు వెళ్లి, వెంటనే శివమహిమను గానము చేసిరి।

Verse 35

इदं परममाख्यानं जलंधरविमर्दनम् । महेशचरितं पुण्यं महाघौघविनाशनम्

ఇది జలంధరవిమర్దనమనే పరమాఖ్యానం; మహేశుని పుణ్యచరిత్రము, మహాపాపప్రవాహాలను నశింపజేయునది।

Verse 36

देवस्तुतिरियं पुण्या सर्वपापप्रणाशिनी । सर्वसौख्यप्रदा नित्यं महेशानंददायिनी

ప్రభువునకు ఈ స్తుతి పుణ్యమయమైనది, సర్వపాపనాశిని. ఇది నిత్యం సమస్త సుఖాలను ప్రసాదించి, మహేశానందాన్ని దయచేయును।

Verse 37

यः पठेत्पाठयेद्वापि समाख्यानमिदं द्वयम् । भुक्त्वेह परं सौख्यं गाणपत्यमवाप्नुयात्

ఈ ద్వివిధ పవిత్రాఖ్యానాన్ని ఎవడు పఠించునో లేదా పఠింపజేయునో, వాడు ఇహలోకంలో పరమ సుఖాన్ని అనుభవించి చివరికి గణపతి కృపతో గాణపత్య శుభపదాన్ని పొందును।