राहोर्विमोचनानन्तरं जलन्धरस्य सैन्योद्योगः — Rahu’s Aftermath and Jalandhara’s Mobilization

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ कथा ते श्राविताद्भुता । महाप्रभोश्शंकरस्य यत्र लीला च पावनी

వ్యాసుడు పలికెను—హే సర్వజ్ఞ సనత్కుమారా! మీరు నాకు ఒక అద్భుత కథను వినిపించారు; అందులో మహాప్రభు శంకరుని పవిత్రమైన, పావనకరమైన లీలా ప్రకాశిస్తుంది।

Verse 2

इदानीं ब्रूहि सुप्रीत्या कृपां कृत्वा ममो परि । राहुर्मुक्तः कुत्र गतः पुरुषेण महामुने

ఇప్పుడు దయచేసి, అపార స్నేహంతో నాపై కరుణ చూపి చెప్పండి, ఓ మహామునీ—ఆ మహాపురుషుడు విడిపించిన రాహువు ఎక్కడికి వెళ్లాడు?

Verse 3

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य व्यासस्यामितमेधसः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा ब्रह्मपुत्रो महामुनिः

సూతుడు పలికెను—అపార మేధస్సుగల వ్యాసుని మాటలను ఇలా విని, ప్రసన్నహృదయుడైన బ్రహ్మపుత్ర మహాముని ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను.

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । राहुर्विमुक्तो यस्तेन सोपि तद्वर्वरस्थले । अतस्स वर्वरो भूत इति भूमौ प्रथां गतः

సనత్కుమారుడు పలికెను—యేన రాహువు విముక్తుడయ్యాడో, అతడూ అదే ‘వరవర’ స్థలమున నిలిచెను. అందుచేత అతడు ‘వరవర-భూత’ అని ప్రసిద్ధుడై, ఆ పేరు భూమిపై వ్యాప్తి చెందెను.

Verse 5

ततः स मन्यमानस्स्वं पुनर्जनिमथानतः । गतगर्वो जगामाथ जलंधरपुरं शनैः

అనంతరం అతడు తన పునర్జన్మను తలచి నమస్కరించి, గర్వం విడిచి, నెమ్మదిగా జలంధరపురమునకు తిరిగి వెళ్లెను.

Verse 6

जलंधराय सोऽभ्येत्य सर्वमीशविचेष्टितम् । कथयामास तद्व्यासाद्व्यास दैत्येश्वराय वै

జలంధరుని సమీపమునకు వెళ్లి, జరిగినదంతా పరమేశ్వరుడు శివుని దివ్యలీలగా భావించి, దానవాధిపతికి విస్తారంగా వివరించెను.

Verse 7

सनत्कुमार उवाच । जलंधरस्तु तच्छ्रुत्वा कोपाकुलितविग्रहः । बभूव बलवान्सिन्धुपुत्रो दैत्येन्द्रसत्तमः

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఆ మాటలు విని, సముద్రపుత్రుడైన, దైత్యేంద్రులలో శ్రేష్ఠుడైన బలవంతుడు జలంధరుడు కోపంతో కలవరపడి, అతని దేహధారణ అంతా ఉగ్రమైంది.

Verse 8

ततः कोपपराधीनमानसो दैत्यसत्तमः । उद्योगं सर्वसैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह

అనంతరం కోపానికి లోబడి మనస్సు కలిగిన దైత్యశ్రేష్ఠుడు, సమస్త దైత్యసైన్యములకు యుద్ధసన్నద్ధతకు ఆజ్ఞాపించెను.

Verse 9

जलंधर उवाच । निर्गच्छंत्वखिला दैत्याः कालनेमिमुखाः खलु । तथा शुंभनिशुम्भाद्या वीरास्स्वबलसंयुताः

జలంధరుడు అన్నాడు—కాలనేమి నాయకత్వంలో సమస్త దైత్యులు బయలుదేరండి; అలాగే శుంభ-నిశుంభాది వీరులు తమ తమ బలాలతో ముందుకు సాగండి।

Verse 10

कोटिर्वीरकुलोत्पन्नाः कंबुवंश्याश्च दौर्हृदाः । कालकाः कालकेयाश्च मौर्या धौम्रास्तथैव च

వీర వంశాలలో పుట్టిన కోట్లు మంది యోధులు ఉన్నారు—కంబు వంశీయులు, దౌర్హృదులు, కాలకులు, కాలకేయులు; అలాగే మౌర్యులు, ధౌమ్రులు కూడా।

Verse 11

इत्याज्ञाप्यासुरपतिस्सिंधुपुत्रो प्रतापवान् । निर्जगामाशु दैत्यानां कोटिभिः परिवारितः

ఇలా ఆజ్ఞాపించి ప్రతాపవంతుడైన అసురాధిపతి—సింధు కుమారుడు—దైత్యుల కోట్లు చుట్టుముట్టగా వెంటనే బయలుదేరాడు।

Verse 12

ततस्तस्याग्रतश्शुक्रो राहुश्छिन्नशिरोऽभवत् । मुकुटश्चापतद्भूमौ वेगात्प्रस्खलितस्तदा

అప్పుడు అతని ముందరనే శుక్రుడు, రాహువు శిరఛ్ఛేదం పొందారు. ఆ ప్రహార వేగంతో వారి మకుటాలు జారి నేలపై పడిపోయాయి.

Verse 13

व्यराजत नभः पूर्णं प्रावृषीव यथा घनैः । जाता अशकुना भूरि महानिद्रावि सूचकाः

ఆకాశం వర్షాకాలంలో మేఘాలతో నిండినట్లుగా పూర్తిగా నిండిపోయి ప్రకాశించింది. అనేక అపశకున పక్షులు కన్పించాయి—రాబోయే సంగ్రామానికి ముందు మహామోహ-నిద్రా మరియు అంధకారాన్ని సూచించే సూచకాలు.

Verse 14

तस्योद्योगं तथा दृष्ट्वा गीर्वाणास्ते सवासवाः । अलक्षितास्तदा जग्मुः कैलासं शंकरालयम्

అతని కార్యసిద్ధి సిద్ధతలను చూసి ఆ దేవతలు—ఇంద్రునితో కూడి—అప్పుడు ఎవరికీ తెలియకుండా కైలాసానికి, శంకరుని ఆలయానికి, వెళ్లిరి।

Verse 15

तत्र गत्वा शिवं दृष्ट्वा सुप्रणम्य सवासवाः । देवास्सर्वे नतस्कंधाः करौ बद्ध्वा च तुष्टुवुः

అక్కడికి వెళ్లి శివుని దర్శించి, ఇంద్రునితో కూడిన సమస్త దేవతలు శ్రద్ధతో ప్రణమిల్లిరి. వినయముతో భుజాలు వంచి, చేతులు జోడించి ఆయనను స్తుతించిరి।

Verse 16

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणाकर शंकर । नमस्तेस्तु महेशान पाहि नश्शरणागतान्

దేవతలు పలికిరి—హే దేవదేవ మహాదేవా, కరుణాకర శంకరా! హే మహేశానా, నీకు నమస్కారం; శరణాగతులమైన మమ్మల్ని రక్షించుము।

Verse 17

विह्वला वयमत्युग्रं जलंधरकृतात्प्रभो । उपद्रवात्सदेवेन्द्राः स्थानभ्रष्टाः क्षितिस्थिताः

ప్రభో! జలంధరుడు చేసిన అత్యంత ఘోర ఉపద్రవంతో మేము పూర్తిగా కలత చెందాము. దేవేంద్రునితో కూడ దేవతలు తమ స్థానాల నుండి తొలగింపబడి భూమిపై పడిపోయారు.

Verse 18

न जानासि कथं स्वामिन्देवापत्तिमिमां प्रभो । तस्मान्नो रक्षणार्थाय जहि सागरनन्दनम्

స్వామీ, ప్రభో! దేవతలకు వచ్చిన ఈ విపత్తును మీరు ఎలా తెలియనివారై ఉంటారు? కనుక మా రక్షణార్థం సముద్రనందనుడు (జలంధరుడు)ను సంహరించండి.

Verse 19

अस्माकं रक्षणार्थाय यत्पूर्वं गरुडध्वजः । नियोजितस्त्वया नाथ न क्षमस्सोऽद्य रक्षितुम्

హే నాథా! మీరు పూర్వం మా రక్షణార్థం నియమించిన గరుడధ్వజుడు, నేడు మమ్మల్ని రక్షించగల సమర్థుడు కాదు।

Verse 20

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे जलंधरवधोपाख्याने सामान्यगणासुरयुद्धवर्णनं नाम विंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము రెండవ భాగమైన రుద్రసంహితలో, ఐదవ యుద్ధఖండంలో, జలంధరవధోపాఖ్యానాంతర్గతంగా “సామాన్య గణాసుర యుద్ధవర్ణనం” అనే ఇరవయ్యవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 21

अलक्षिता वयं चात्रागताश्शंभो त्वदंतिकम् । स आयाति त्वया कर्त्तुं रणं सिंधुसुतो बली

హే శంభో! మేము ఇక్కడ ఎవరికీ కనిపించకుండా మీ సన్నిధికి వచ్చాము. సింధువు యొక్క బలవంతుడైన కుమారుడు మీతో యుద్ధం చేయుటకు సమీపిస్తున్నాడు।

Verse 22

अतस्स्वामिन्रणे त्वं तमविलंबं जलंधरम् । हंतुमर्हसि सर्वज्ञ पाहि नश्शरणागतान्

అతః హే స్వామీ! ఈ యుద్ధంలో మీరు ఆలస్యం చేయకుండా ఆ జలంధరుని సంహరించవలసినది. హే సర్వజ్ఞా! శరణాగతులమైన మమ్మల్ని కాపాడండి।

Verse 23

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा ते सुरास्सर्वे प्रभुं नत्वा सवासवाः । पादौ निरीक्ष्य संतस्थुर्महेशस्य विनम्रकाः

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి, ఇంద్రునితో కూడిన ఆ దేవతలందరు ప్రభువుకు నమస్కరించి; మహేశ్వరుని పాదములను దర్శిస్తూ వినయముతో అక్కడే నిలిచిరి.

Verse 24

सनत्कुमार उवाच । इति देववचः श्रुत्वा प्रहस्य वृषभध्वजः । द्रुतं विष्णुं समाहूय वचनं चेदमब्रवीत्

సనత్కుమారుడు పలికెను—దేవతల వచనములు విని వృషభధ్వజుడు (శివుడు) చిరునవ్వు నవ్వెను. వెంటనే విష్ణువును పిలిపించి ఈ మాటలు పలికెను.

Verse 25

ईश्वर उवाच । हृषीकेश महाविष्णो देवाश्चात्र समागताः । जलंधरकृतापीडाश्शरणं मेऽतिविह्वलाः

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే హృషీకేశా, హే మహావిష్ణో! ఇక్కడ దేవతలందరు సమాగమమయ్యారు. జలంధరుని పీడచేత అత్యంత వ్యాకులులై నా శరణు కోరుతూ వచ్చారు.

Verse 26

जलंधरः कथं विष्णो संगरे न हत स्त्वया । तद्गृहं चापि यातोऽसि त्यक्त्वा वैकुण्ठमात्मनः

హే విష్ణూ! యుద్ధంలో జలంధరుడు నీ చేత ఎలా హతుడుకాలేదు? నీ వైకుంఠాన్ని విడిచి అతని గృహానికీ ఎందుకు వెళ్లితివి?

Verse 27

मया नियोजितस्त्वं हि साधुसंरक्षणाय च । निग्रहाय खलानां च स्वतंत्रेण विहारिणा

సజ్జనుల రక్షణకై, దుష్టుల నియంత్రణకై నేనే నిన్ను నియమించితిని—నీవు స్వతంత్రంగా సంచరిస్తూ స్వేచ్ఛగా కార్యములు చేయువాడవు.

Verse 28

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य महेशस्य वचनं गरुडध्वजः । प्रत्युवाच विनीतात्मा नतकस्साञ्जलिर्हरिः

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇట్లు మహేశుని వచనమును విని గరుడధ్వజుడైన హరి వినయశీలమనస్సుతో నమస్కరించి, అంజలి బద్ధుడై, అనంతరం ప్రత్యుత్తరమిచ్చెను.

Verse 29

विष्णुरुवाच । तवांशसंभवत्वाच्च भ्रातृत्वाच्च तथा श्रियः । मया न निहतः संख्ये त्वमेनं जहि दानवम्

విష్ణువు పలికెను—నీవు నా అంసమునుండి జన్మించినవాడవు, అలాగే శ్రీ (లక్ష్మీ)కి సోదరుడవు; అందుచేత యుద్ధములో నేను ఇతనిని సంహరించలేదు. నీవే ఈ దానవుని సంహరించుము.

Verse 30

महाबलो महावीरो जेयस्सर्वदिवौकसाम् । अन्येषां चापि देवेश सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

అతడు మహాబలవంతుడు, మహావీరుడు—సమస్త దివౌకసులకూ జయకారుడు. ఇతరులకూ అలాగే, ఓ దేవేశా; ఇది సత్యమని నేను నీకు చెప్పుచున్నాను.

Verse 31

मया कृतो रणस्तेन चिरं देवान्वितेन वै । मदुपायो न प्रवृत्तस्तस्मिन्दानवपुंगवे

దేవుల సహాయంతో ఉన్న ఆ మహాబలుడితో నేను చాలాకాలం యుద్ధం చేశాను. అయినా ఆ దానవశ్రేష్ఠునిపై నా ఉపాయం ఫలించలేదు.

Verse 32

तत्पराक्रमतस्तुष्टो वरं ब्रूहीत्यहं खलु । इति मद्वचनं श्रुत्वा स वव्रे वरमुत्तमम्

అతని పరాక్రమంతో సంతోషించిన నేను—“వరము కోరుకో” అని చెప్పాను. నా మాట విని అతడు ఉత్తమ వరాన్ని వ్రతించాడు.

Verse 33

मद्भगिन्या मया सार्द्धं मद्गेहे ससुरो वस । मदधीनो महाविष्णो इत्यहं तद्गृहं गतः

“నా సోదరితో కలిసి నా ఇంట్లో, ఓ మామగారూ, నివసించండి. మహావిష్ణువు నా అధీనుడే.” అని చెప్పి నేను అతని గృహానికి వెళ్లాను।

Verse 34

सनत्कुमार उवाच । इति विष्णोर्वचश्श्रुत्वा शकरस्स महेश्वरः । विहस्योवाच सुप्रीतस्सदयो भक्तवत्सलः

సనత్కుమారుడు అన్నాడు—విష్ణువు మాటలు విని, భక్తవత్సలుడూ కరుణామయుడైన మహేశ్వరుడు శంకరుడు ఆనందంతో చిరునవ్వు నవ్వి తరువాత పలికాడు।

Verse 35

महेश्वर उवाच । हे विष्णो सुरवर्य त्वं शृणु मद्वाक्यमादरात् । जलंधरं महादैत्यं हनिष्यामि न संशयः

మహేశ్వరుడు పలికాడు—హే విష్ణూ, దేవశ్రేష్ఠుడా! నా మాటలను ఆదరంతో విను. మహాదైత్యుడు జలంధరుణ్ని నేను సంహరిస్తాను—సందేహం లేదు।

Verse 36

स्वस्थानं गच्छ निर्भीतो देवा गच्छंत्वपि ध्रुवम् । निर्भया वीतसंदेहा हतं मत्वाऽसुराधिपम्

నిర్భయంగా నీ స్వస్థానానికి వెళ్ళు; దేవతలూ నిశ్చయంగా తిరిగి వెళ్ళుగాక. భయమూ సందేహమూ లేక, అసురాధిపతి హతుడని భావించి తిరుగు.

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा महेशस्य वचनं स रमापतिः । सनिर्जरो जगामाशु स्वस्थानं गतसंशयः

సనత్కుమారుడు పలికెను—మహేశుని వచనములను ఇలా విని, రమాపతి (విష్ణువు) అమరులతో కలిసి త్వరగా తన స్వస్థానానికి వెళ్లెను; అతని సందేహములు తొలగెను.

Verse 38

एतस्मिन्नंतरे व्यास स दैत्येन्द्रोऽतिविक्रमः । सन्नद्धैरसुरैस्सार्द्धं शैलप्रांतं ययौ बली

ఇంతలో, ఓ వ్యాసా, అత్యంత పరాక్రమశాలి దైత్యేంద్రుడు బలి, సన్నద్ధమైన అసురులతో కలిసి పర్వత సరిహద్దు ప్రాంతానికి బయలుదేరాడు.

Verse 39

कैलासमवरुध्याथ महत्या सेनया युतः । संतस्थौ कालसंकाशः कुर्वन्सिंहरवं महान्

అనంతరం అతడు మహాసేనతో కలిసి కైలాసాన్ని ముట్టడి చేసి నిలిచాడు; కాలసమాన భయంకరుడై, మహా సింహనాదం చేశాడు.

Verse 40

अथ कोलाहलं श्रुत्वा दैत्यनादसमुद्भवम् । चुक्रोधातिमहेशानो महालीलः खलांतकः

అప్పుడు దైత్యుల గర్జన నుండి పుట్టిన ఆ కోలాహలాన్ని విని, మహాలీలాస్వరూపుడూ దుష్టాంతకుడైన పరమ మహేశ్వరుడు శివుడు క్రోధించాడు।

Verse 41

समादिदेश संख्याय स्वगणान्स महाबलान् । नंद्यादिकान्महादेवो महोतिः कौतुकी हरः

అప్పుడు మహాతేజస్సుతో, లక్ష్యోద్దేశ్య ఉత్సాహంతో ఉన్న హర మహాదేవుడు నంది మొదలైన తన అత్యంత బలవంతులైన గణాలను సంఖ్యాబద్ధంగా, క్రమంగా అమర్చమని ఆజ్ఞాపించాడు।

Verse 42

नन्दीभमुखसेनानीमुखास्सर्वे शिवाज्ञया । गणाश्च समनह्यंत युद्धाया तित्वरान्विताः

శివాజ్ఞతో నంది-భృంగి మొదలైన సేనానాయకులు మరియు సమస్త గణులు, ఆతురతతో త్వరగా ఆయుధాలు ధరించి యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు।

Verse 43

अवतेरुर्गणास्सर्वे कैलासात्क्रोधदुर्मदाः । वल्गतो रणशब्दांश्च महावीरा रणाय हि

కైలాసం నుండి సమస్త గణులు దిగివచ్చారు—కోపంతో ఉన్మత్తులు, తమ పరాక్రమ గర్వంతో దుర్దములు. ఆ మహావీరులు యుద్ధానికి దూకుతూ ఘోరమైన రణనాదాలు చేశారు.

Verse 44

ततस्समभवद्युद्धं कैलासोपत्यकासु वै । प्रमथाधिपदैत्यानां घोरं शस्त्रास्त्रसंकुलम्

అప్పుడు నిజంగా కైలాస ఉపత్యకల్లో ప్రమథాధిపతులు మరియు దైత్యుల మధ్య ఘోర యుద్ధం చెలరేగింది; అది శస్త్రాస్త్రాలతో నిండిపోయింది।

Verse 45

भेरीमृदंगशंखौघैर्निस्वानैर्वीरहर्षणैः । गजाश्वरथशब्दैश्च नादिता भूर्व्यकंपत

భేరీ, మృదంగ, శంఖాల వీరహర్షక నినాదాలతో, అలాగే గజ-అశ్వ-రథాల గర్జనతో భూమి మార్మోగి కంపించింది।

Verse 46

शक्तितोमरबाणौघैर्मुसलैः पाशपट्टिशैः । व्यराजत नभः पूर्णं मुक्ताभिरिव संवृतम्

శక్తులు, తోమరాలు, బాణాల ప్రవాహాలతో పాటు ముసలాలు, పాశాలు, పట్టిశాలతో ఆకాశం నిండిపోయి, చిందిన ముత్యాలతో కప్పబడినట్లుగా ప్రకాశించింది।

Verse 47

निहतैरिव नागाश्वैः पत्तिभिर्भूर्व्यराजत । वज्राहतैः पर्वतेन्द्रैः पूर्वमासीत्सुसंवृता

హతమైన యుద్ధగజాలు, అశ్వాలు, పాదసైనికులతో భూమి చల్లబడినట్లుగా ప్రకాశించింది; అది పూర్వం వజ్రాఘాతంతో ఛిన్నమైన మహాపర్వతాలతో చుట్టుముట్టబడినట్లుగా కనిపించింది।

Verse 48

प्रमथाहतदैत्यौघैर्दैत्याहतगणैस्तथा । वसासृङ्मांसपंकाढ्या भूरगम्याभवत्तदा

అప్పుడు ప్రమథులు సంహరించిన దైత్యసమూహాలు, అలాగే దైత్యులు హతమార్చిన శివగణసమూహాల వల్ల, కొవ్వు, రక్తం, మాంసపు మట్టితో నిండిన భూమి దాటలేనిదిగా మారింది.

Verse 49

प्रमथाहतदैत्यौघान्भार्गवस्समजीवयत् । युद्धे पुनः पुनश्चैव मृतसंजीवनी बलात्

యుద్ధంలో ప్రమథులు సంహరించిన దైత్యసమూహాలను భార్గవుడు (శుక్రాచార్యుడు) మృతసంజీవనీ మంత్రబలంతో మళ్లీ మళ్లీ జీవింపజేశాడు।

Verse 50

दृष्ट्वा व्याकुलितांस्तांस्तु गणास्सर्वे भयार्दिताः । शशंसुर्देवदेवाय सर्वे शुक्रविचेष्टितम्

ఆ సేనలు కలవరపడి భయంతో బాధపడుతున్నట్లు చూసి, సమస్త గణులు దేవదేవుడైన మహాదేవునికి శుక్రుని యుక్తులు, కార్యాలను అన్నింటినీ నివేదించారు।

Verse 51

तच्छ्रुत्वा भगवान्रुद्रश्चकार क्रोधमुल्बणम् । भयंकरोऽतिरौद्रश्च बभूव प्रज्वलन्दिशः

అది విని భగవాన్ రుద్రుడు అత్యంత ఉగ్రక్రోధంతో నిండిపోయాడు। భయంకరుడై, అతిరౌద్రుడై, దిశలన్నీ మండుతున్నట్లుగా కనిపించాడు।

Verse 52

अथ रुद्रमुखात्कृत्या बभूवातीवभीषणा । तालजंघोदरी वक्त्रा स्तनापीडितभूरुहा

అప్పుడు రుద్రుని ముఖమునుండి కృత్యా ఉద్భవించింది—అత్యంత భయంకరంగా. ఆమె జంఘలు, ఉదరం తాళవృక్ష కాండంలా; ముఖం ఘోరం; స్తనాలు వక్షస్థలాన్ని నొక్కినట్లుగా కనిపించాయి।

Verse 53

सा युद्धभूमिं तरसा ससाद मुनिसत्तम । विचचार महाभीमा भक्षयंती महासुरान्

హే మునిశ్రేష్ఠా! ఆమె వేగంగా యుద్ధభూమికి చేరింది. మహాభయంకరంగా అక్కడ సంచరిస్తూ మహాసురులను భక్షించసాగింది.

Verse 54

अथ सा रणमध्ये हि जगाम गतभीर्द्रुतम् । यत्रास्ते संवृतो दैत्यवरेन्द्रैस्स हि भार्गवः

ఆపై ఆమె, భయం తొలగి, వేగంగా రణమధ్యంలోకి ప్రవేశించింది—దైత్యులలో శ్రేష్ఠ రాజులు చుట్టుముట్టి ఉన్న భార్గవుడు (శుక్రుడు) ఉన్న చోటుకు.

Verse 55

स्वतेजसा नभो व्याप्य भूमिं कृत्वा च सा मुने । भार्गवं स्वभगे धृत्वा जगामांतर्हिता नभः

హే మునీ! ఆమె తన తేజస్సుతో ఆకాశాన్ని వ్యాపింపజేసి, భూమిని తన అధీనంగా చేసుకొని, భార్గవుణ్ని తన నడుముపై ధరించి, అంతర్హితమై ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయింది.

Verse 56

विद्रुतं भार्गवं दृष्ट्वा दैत्यसैन्यगणास्तथा । प्रम्लानवदना युद्धान्निर्जग्मुर्युद्धदुर्मदाः

భార్గవుడు పారిపోతున్నాడని చూచి దైత్యసేనలూ—మునుపు యుద్ధగర్వమత్తులైనవారు—ముఖాలు వాడిపోయి, ధైర్యం క్షీణించి, యుద్ధభూమిని విడిచి వెళ్లిపోయారు।

Verse 57

अथोऽभज्यत दैत्यानां सेना गणभयार्दिता । वायुवेगहता यद्वत्प्रकीर्णा तृणसंहतिः

అప్పుడు శివగణభయంతో ఆర్తమైన దైత్యసేన చీలిపోయి చెల్లాచెదురైంది—వేగవంతమైన గాలి దెబ్బకు ఎండిన గడ్డి కుప్ప చిందరవందరగా చెల్లినట్లుగా।

Verse 58

भग्नां गणभयाद्दैत्यसेनां दृष्ट्वातिमर्षिताः । निशुंभशुंभौ सेनान्यौ कालनेमिश्च चुक्रुधुः

శివగణభయంతో దైత్యసేన భగ్నమైందని చూచి, సేనానాయకులు నిశుంభ-శుంభులు మరియు కాలనేమి పరమకోపంతో రగిలిపోయారు।

Verse 59

त्रयस्ते वरयामासुर्गणसेनां महाबलाः । मुंचंतश्शरवर्षाणि प्रावृषीव बलाहकाः

ఆ ముగ్గురు మహాబలులు గణసేన ముందుకు సాగకుండా అడ్డగించి, వర్షాకాల మేఘాలవలె బాణవర్షాన్ని కురిపించారు।

Verse 60

ततो दैत्यशरौघास्ते शलभानामिव व्रजाः । रुरुधुः खं दिशस्सर्वा गणसेनामकंपयन्

అప్పుడు దైత్యుల బాణసమూహాలు మిడతల గుంపులవలె ఆకాశమును నింపి అన్ని దిశలలో అడ్డుపడి, శివగణసేనను కంపింపజేశాయి.

Verse 61

गणाश्शरशतैर्भिन्ना रुधिरासारवर्षिणः । वसंतकिंशुकाभासा न प्राजानन्हि किंचन

వందల బాణములతో ఛేదింపబడిన గణులు రక్తధారలను వర్షించసాగారు. వారి దేహాలు వసంత కింశుక పుష్పాలవలె ఎర్రగా ప్రకాశించాయి; అయినా శివకార్యమునందు లీనమై, నిర్భయులై, మరేదీ పట్టించుకోలేదు.

Verse 62

ततः प्रभग्नं स्वबलं विलोक्य नन्द्यादिलंबोदरकार्त्तिकेयाः । त्वरान्विता दैत्यवरान्प्रसह्य निवारयामासुरमर्षणास्ते

అప్పుడు తమ సైన్యం చెదిరిపోయినదని చూచి నంది మొదలైనవారు—లంబోదరుడు (గణేశుడు) మరియు కార్త్తికేయుడు—త్వరతో ముందుకు దూసుకెళ్లారు. అసహ్యమైన కోపంతో వారు దైత్యులలో అగ్రవీరులను బలవంతంగా అడ్డగించి నిలిపివేశారు.