सतीचरिते पितृगृहे आशीर्वाद-वचनम् तथा यौवनारम्भः — Satī at her father’s house: blessings and the onset of youth

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथैकदा पितुः पार्श्वे तिष्ठंतीं तां सतीमहम् । त्वया सह मुनेद्राक्षं सारभूतां त्रिलोकके

బ్రహ్ముడు పలికెను—హే మునీంద్రా, ఒకసారి నేను నీతో కలిసి త్రిలోకాల సారస్వరూపిణి సతీని తన తండ్రి పక్కన నిలిచినదిగా చూచితిని।

Verse 2

पित्रा नमस्कृतं वीक्ष्य सत्कृतं त्वां च मां सती । प्रणनाम मुदा भक्त्या लोकलीलानुसारिणी

తండ్రి నమస్కరించినదాన్ని, నిన్ను నన్ను సత్కరించినదాన్ని చూచి, లోకాచారానుసారిణి సతీ ఆనందభక్తులతో ప్రణామము చేసెను।

Verse 3

प्रणामांते सतीं वीक्ष्य दक्षदत्तशुभासने । स्थितोहं नारद त्वं च विनतामहमागदम्

ప్రణామాంతంలో, దక్షుడు ఇచ్చిన శుభాసనంపై కూర్చున్న సతీని చూచి, హే నారదా, నేను నీవు అక్కడ నిలిచితిమి; అనంతరం నేను వినయంతో ఆమె సమీపమునకు వెళ్లితిని।

Verse 4

त्वामेव यः कामयते यन्तु कामयसे सति । तमाप्नुहि पतिं देवं सर्वज्ञं जगदीश्वरम्

హే సతీ, నిన్ను కోరువాడిని, నీవు కూడా కోరువాడిని—అతనినే భర్తగా పొందుము; అతడు దేవుడు, సర్వజ్ఞ పతి, జగదీశ్వరుడు.

Verse 5

यो नान्यां जगृहे नापि गृह्णाति न ग्रहीष्यति । जायां स ते पतिर्भूयादनन्यसदृशश्शुभे

హే శుభే, ఇతర స్త్రీని ఎప్పుడూ స్వీకరించని, ఇప్పుడు స్వీకరించని, ఇకపై కూడా స్వీకరించని వాడే నీ భర్త కావాలి; నీవు అతని ఏకైక, అనుపమ భార్యవై ఉండుము.

Verse 6

इत्युक्त्वा सुचिरं तां वै स्थित्वा दक्षालये पुनः । विसृष्टौ तेन संयातौ स्वस्थानं तौ च नारद

ఇట్లు చెప్పి అతడు దక్షుని గృహంలో చాలాకాలం నిలిచెను. తరువాత అతని చేత గౌరవపూర్వకంగా వీడ్కోలు పొందిన ఆ ఇద్దరూ తమ స్వస్థానమునకు వెళ్లిరి—ఓ నారదా।

Verse 7

दक्षोभवच्च सुप्रीतः तदाकर्ण्य गतज्वरः । आददे तनयां स्वां तां मत्वा हि परमेश्वरीम्

ఇది విని దక్షుడు అత్యంత సంతోషించి అతని కలత తొలగెను. తన కుమార్తెనే పరమేశ్వరీ అని భావించి ఆమెను స్వీకరించెను।

Verse 8

इत्थं विहारै रुचिरैः कौमारैर्भक्तवत्सला । जहाववस्थां कौमारीं स्वेच्छाधृतनराकृतिः

ఇలా రమ్యమైన కౌమార విహారాలతో, భక్తవత్సల దేవి—తన ఇష్టంతో మానవాకారాన్ని ధరించిన ఆమె—క్రమంగా కన్యావస్థను విడిచిపెట్టసాగింది.

Verse 9

अतीव तपसांगेन सर्वांगेषु मनोहरा

అతితీవ్ర తపస్సు జనిత తేజస్సుతో ఆమె సర్వాంగాలలో మనోహరంగా మారింది—మొత్తం రూపమంతా కాంతిమయంగా, సుందరంగా వెలిగింది.

Verse 10

दक्षस्तां वीक्ष्य लोकेशः प्रोद्भिन्नांतर्वयस्थिताम् । चिंतयामास भर्गाय कथं दास्य इमां सुताम्

లోకేశుడైన దక్షుడు ఆమెను—యౌవన వికాసంలో నిలిచినదిగా—చూచి మనసులో ఆలోచించాడు: “భర్గుడు (శివుడు) కు నా ఈ కుమార్తెను ఎలా ఇవ్వగలను?”

Verse 11

अथ सापि स्वयं भर्गं प्राप्तुमैच्छत्तदान्वहम् । पितुर्मनोगतिं ज्ञात्वा मातुर्निकटमागमत्

అప్పుడు ఆమె కూడా స్వయంగా అదే సమయంలో భర్గుడు (భగవాన్ శివుడు) ను పొందాలని కోరింది. తండ్రి మనోగతాన్ని తెలుసుకొని ఆమె తల్లి సమీపానికి వెళ్లింది.

Verse 12

पप्रच्छाज्ञां तपोहेतोश्शंकरस्य विनीतधीः । मातुश्शिवाथ वैरिण्यास्सा सखी परमेश्वरी

వినయబుద్ధి గల ఆ పరమేశ్వరి తపస్సు నిమిత్తం శంకరుని అనుమతి కోరింది. తల్లి శివా ఆమెను శత్రువుగా భావించినా, ఆమె మాత్రం ఆమెకు సఖియే.

Verse 13

ततस्सती महेशानं पतिं प्राप्तुं दृढव्रता । सा तमाराधयामास गृहे मातुरनुज्ञया

అనంతరం సతి మహేశానుని భర్తగా పొందాలని దృఢవ్రతం ధరించి, తల్లి అనుమతితో తల్లి ఇంట్లోనే ఆయనను భక్తితో ఆరాధించింది.

Verse 14

आश्विने मासि नन्दायां तिथावानर्च भक्तितः । गुडौदनैस्सलवणैर्हरं नत्वा निनाय तम्

ఆశ్విన మాసంలోని శుభ నందా తిథినాడు ఆమె భక్తితో ఆరాధించింది. అనంతరం హరుడు (శ్రీశివుడు)కు నమస్కరించి గుడుతో చేసిన అన్నం మరియు లవణయుక్త భోజ్యాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించి ఆ వ్రతక్రియను నిర్వహించింది।

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे नंदाव्रतविधानशिवस्तुति वर्णनं नाम पंचदशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని ద్వితీయ రుద్రసంహితలోని ద్వితీయ సతీఖండంలో ‘నందావ్రత విధానం మరియు శివస్తుతి వర్ణనం’ అనే పదిహేనవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 16

मार्गशीर्षेऽसिताष्टम्यां सतिलैस्सयवौदनैः । पूजयित्वा हरं कीलैर्निनाय दिवसान् सती

మార్గశీర్ష మాసంలోని కృష్ణాష్టమి నాడు సతీ నువ్వులు మరియు యవమిశ్రిత అన్నంతో హరుని పూజించింది; దృఢ వ్రత‑నియమాలనే కీళ్లుగా చేసుకొని తన దినాలను భక్తిసాధనలో గడిపింది।

Verse 17

पौषे तु शुक्लसप्तम्यां कृत्वा जागरणं निशि । अपूजयच्छिवं प्रातः कृशरान्नेन सा सती

పౌష మాస శుక్లపక్ష సప్తమినాడు సతీ రాత్రి జాగరణం చేసి, ఉదయాన కృశరాన్నం సమర్పించి శ్రీశివుని పూజించింది।

Verse 18

माघे तु पौर्णमास्यां स कृत्वा जागरणं निशि । आर्द्रवस्त्रा नदीतीरेऽकरोच्छंकरपूजनम्

మాఘ మాస పౌర్ణమినాడు అతడు రాత్రి జాగరణం చేసి, తడివస్త్రాలు ధరించి నదీ తీరంలో శంకరుని పూజ చేశాడు।

Verse 19

तपस्यसितभूतायां कृत्वा जागरणं निशि । विशेषतस्समानर्च शैलूषैस्सर्वयामसु

తపస్సుతో కూడిన ఆ రాత్రిలో—భూతప్రేతాలు విశేషంగా చలించునప్పుడు—రాత్రి జాగరణం చేయాలి; రాత్రి ప్రతి యామంలో గాయకులు, వాద్యకారులు, నాటకులుతో కలిసి ప్రత్యేక శ్రద్ధతో శివుని ఆరాధించి స్తుతించాలి।

Verse 20

चैत्रे शुक्लचतुर्दश्यां पलाशैर्दमनैश्शिवम् । अपूजयद्दिवारात्रौ संस्मरन् सा निनाय तम्

చైత్ర మాస శుక్లపక్ష చతుర్దశినాడు సతీ పలాశ పుష్పాలు, దమన ఆకులతో శివుని పూజించింది; ఆయనను నిరంతరం స్మరిస్తూ దివారాత్రులు భక్తితో ఆ కాలాన్ని గడిపింది।

Verse 21

राधशुक्लतृतीयायां तिलाहारयवौदनैः । पूजयित्वा सती रुद्रं नव्यैर्मासं निनाय तम्

రాధా మాస శుక్లపక్ష తృతీయనాడు సతీ తిలాహారం, యవోదనం సమర్పించి రుద్రదేవుని పూజించి, నూతన శుద్ధవ్రతాలతో ఆ మాసాన్ని గడిపింది।

Verse 22

ज्येष्ठस्य पूर्णिमायां वै रात्रै संपूज्य शंकरम् । वसनैर्बृहतीपुष्पैर्निराहारा निनाय तम्

జ్యేష్ఠ పౌర్ణమి రాత్రి సతీ శంకరుని రాత్రంతా విధిగా పూజించింది; వస్త్రాలు, పెద్ద పుష్పాలు సమర్పించి, నిరాహారంగా ఆ రాత్రిని ఆయన వ్రతంగా గడిపింది।

Verse 23

आषाढस्य चतुर्दश्यां शुक्लायां कृष्णवाससा । बृहतीकुसुमैः पूजा रुद्रस्याकारि वै तया

ఆషాఢ మాస శుక్లపక్ష చతుర్దశినాడు సతీ నల్ల వస్త్రాలు ధరించి, బృహతీ పుష్పాలను సమర్పిస్తూ ప్రభు రుద్రుని నిజంగా పూజించింది।

Verse 24

श्रावणस्य सिताष्टम्यां चतुर्दश्यां च सा शिवम् । यज्ञोपवीतैर्वासोभिः पवित्रैरप्यपूजयत्

శ్రావణ మాస శుక్ల అష్టమి మరియు చతుర్దశి రోజుల్లో కూడా ఆమె శివుని పూజించింది; యజ్ఞోపవీతాలు, పవిత్ర వస్త్రాలను పుణ్యదానంగా సమర్పించింది।

Verse 25

भाद्रे कृष्णत्रयोदश्यां पुष्पैर्नानाविधैः फलैः । संपूज्य च चतुर्दश्यां चकार जलभो जनम्

భాద్రపద మాస కృష్ణపక్ష త్రయోదశినాడు అతడు నానావిధ పుష్పాలు, ఫలాలతో (శివుని) సంపూజించాడు; చతుర్దశినాడు జలభుడు జననక్రియ, సంతానోత్పత్తి విధిని నిర్వహించాడు।

Verse 26

नानाविधैः फलैः पुष्पैस्सस्यैस्तत्कालसंभवैः । चक्रे सुनियताहारा जपन्मासे शिवार्चनम्

ఆ కాలంలో పండిన నానావిధ ఫలాలు, పుష్పాలు, ధాన్యాలతో—కఠిన నియమిత ఆహారాన్ని పాటిస్తూ—సతి ఒక నెలపాటు జపం చేస్తూ శివార్చన చేసింది।

Verse 27

सर्वमासे सर्वदिने शिवार्चनरता सती । दृढव्रताभवद्देवी स्वेच्छाधृतनराकृतिः

ప్రతి నెల, ప్రతి రోజూ సతి శివార్చనలో నిమగ్నమై ఉండెను. దేవి తన వ్రతాన్ని దృఢం చేసుకొని, స్వేచ్ఛతో మానవాకారాన్ని ధరించింది।

Verse 28

इत्थं नंदाव्रतं कृत्स्नं समाप्य सुसमाहिता । दध्यौ शिवं सती प्रेम्णा निश्चलाभूदनन्यधीः

ఇలా నందావ్రతాన్ని సంపూర్ణంగా ముగించి సతి సుసమాహితగా నిలిచెను. ప్రేమతో శివుని ధ్యానించింది; ఆమె మనస్సు అచలమై ఆయనలోనే ఏకాగ్రమైంది।

Verse 29

एतस्मिन्नंतरे देवा मुनयश्चाखिला मुने । विष्णुं मां च पुरस्कृत्य ययुर्द्रष्टुं सतीतपः

ఓ మునీ, ఈ మధ్యలో సమస్త దేవతలు మరియు ఋషులు—విష్ణువును, నన్నును ముందుంచి—సతి తపస్సును దర్శించుటకు వెళ్లిరి।

Verse 30

दृष्टागत्य सती देवैर्मूर्ता सिद्धिरिवापरा । शिवध्यानमहामग्ना सिद्धावस्थां गता तदा

దేవతలు సతీదేవి వచ్చుట చూచి, ఆమె మరొక సిద్ధి యొక్క సాక్షాత్ మూర్తివలె కనిపించింది. శివధ్యాన మహామగ్నురాలై ఆమె అప్పుడు సిద్ధావస్థను పొందింది.

Verse 31

चक्रुः सर्वे सुरास्सत्ये मुदा सांजलयो नतिम् । मुनयश्च नतस्कंधा विष्ण्वाद्याः प्रीतमानसाः

అప్పుడు సమస్త దేవతలు ఆనందంతో సతీదేవికి అంజలి ఘటించి నమస్కరించిరి. మునులు కూడా వినయంగా వంగిరి; విష్ణువాదులు ప్రీతితో వందనముచేసిరి.

Verse 32

अथ सर्वे सुप्रसन्ना विष्ण्वाद्याश्च सुरर्षयः । प्रशशंसुस्तपस्तस्यास्सत्यास्तस्मात्सविस्मयाः

అనంతరం విష్ణువాదులు, దేవర్షులు అందరూ అత్యంత ప్రసన్నులై, ఆశ్చర్యంతో సతీదేవి యొక్క సత్యమయమైన అచల తపస్సును ప్రశంసించిరి.

Verse 33

ततः प्रणम्य तां देवीं पुनस्ते मुनयस्सुराः । जग्मुर्गिरिवरं सद्यः कैलासं शिववल्लभम्

అనంతరం ఆ దేవిని మరల నమస్కరించి, ఆ మునులు మరియు దేవతలు తక్షణమే పర్వతశ్రేష్ఠమైన—శివప్రియమైన—కైలాసానికి వెళ్లిరి।

Verse 34

सावित्रीसहितश्चाहं सह लक्ष्म्या मुदान्वितः । वासुदेवोपि भगवाञ्जगामाथ हरांतिकम्

సావిత్రితో కూడ నేను కూడా, లక్ష్మితో సహ ఆనందభరితుడనై, హరుని సన్నిధికి వెళ్లితిని; భగవాన్ వాసుదేవుడు కూడా శివధామానికి ప్రస్థానమయ్యెను।

Verse 35

गत्वा तत्र प्रभुं दृष्ट्वा सुप्रणम्य सुसंभ्रमाः । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैः करौ बद्ध्वा विनम्रकाः

అక్కడికి వెళ్లి ప్రభువును దర్శించి, భక్తిభయభావంతో గాఢంగా నమస్కరించారు. చేతులు జోడించి వినమ్రులై, వివిధ స్తోత్రాలతో ఆయనను స్తుతించారు।

Verse 36

देवा ऊचुः । नमो भगवते तुभ्यं यत एतच्चराचरम् । पुरुषाय महेशाय परेशाय महात्मने

దేవులు పలికిరి—హే భగవాన్! నీకు నమస్కారం; నీ నుండే ఈ సమస్త చరాచర జగత్తు ఉద్భవిస్తుంది. పరమపురుషుడైన మహేశ్వర, పరేశ, మహాత్మకు నమః।

Verse 37

आदिबीजाय सर्वेषां चिद्रूपाय पराय च । ब्रह्मणे निर्विकाराय प्रकृतेः पुरुषस्य च

సర్వములకు ఆదిబీజమైన, చిద్రూపుడైన పరమునికి నమస్కారం; వికారం లేని బ్రహ్మకు నమః—ఆయన ప్రకృతి, పురుష రెండింటికీ అతీతుడు।

Verse 38

य इदं प्रतिपंच्येदं येनेदं विचकास्ति हि । यस्मादिदं यतश्चेदं यस्येदं त्वं च यत्नतः

యెవడు ఈ జగత్తును అనేక విధాలుగా వ్యక్తం చేస్తాడో, యెవని వల్ల ఇది ప్రకాశిస్తుందో; యెవనిలోనుంచి ఇది పుట్టి యెవనిలోనుంచే ప్రవహిస్తుందో; యెవనిదే ఇది—నీవు కూడా—ఆ తత్త్వాన్ని యత్నంతో తెలుసుకో।

Verse 39

योस्मात्परस्माच्च परो निर्विकारी महाप्रभुः । ईक्षते यस्स्वात्मनीदं तं नताः स्म स्वयंभुवम्

యెవడు పరమోన్నతానికీ అతీతుడైన పరముడు, వికారం లేని మహాప్రభువు, మరియు యెవడు తన స్వాత్మలోనే ఈ సమస్త జగత్తును దర్శిస్తాడో—ఆ స్వయంభూ ప్రభువుకు మేము నమస్కరిస్తాము।

Verse 40

अविद्धदृक् परः साक्षी सर्वात्मा ऽनेकरूपधृक् । आत्मभूतः परब्रह्म तपंतं शरणं गताः

ఆయన అవిద్యారహిత ద్రష్ట, పరమ సాక్షి, సమస్తుల అంతర్యామి, అనేక రూపాలు ధరించువాడు. ఆయనే ఆత్మస్వరూప పరబ్రహ్మ; అందుచేత తపస్సులో లీనుడైన ఆ ప్రభువును వారు శరణు కోరిరి।

Verse 41

न यस्य देवा ऋषयः सिद्धाश्च न विदुः पदम् । कः पुनर्जंतुरपरो ज्ञातुमर्हति वेदितुम्

య whose పరమపదమును దేవతలు, ఋషులు, సిద్ధులు కూడ తెలియరు—అటువంటివానిని మరెవడు సాధారణ జీవి ఎలా తెలుసుకొని పూర్తిగా గ్రహించగలడు?

Verse 42

दिदृक्षवो यस्य पदं मुक्तसंगास्सुसाधवः । चरितं सुगतिर्नस्त्वं सलोकव्रतमव्रणम्

సంసారసంగమునుండి విముక్తులైన శుభసాధువులు ఆయన పరమపద దర్శనమును కోరుతారు. మాకు ఆయన పవిత్ర చరిత్రమే సుగతికి మార్గము; అది మచ్చలేని వ్రతము, సాలోక్యాన్ని ప్రసాదించేది।

Verse 43

त्वज्जन्मादिविकारा नो विद्यंते केपि दुःखदा । तथापि मायया त्वं हि गृह्णासि कृपया च तान्

నీ యందు జన్మాది వికారములు లేవు—దుఃఖకరమైనవి ఏవీ లేవు. అయినప్పటికీ నీ మాయచేత నీవే అవి ధరించుచు, కృపవశముగా వాటిని స్వీకరించుచున్నావు।

Verse 44

तस्मै नमः परेशाय तुभ्यमाश्चर्यकर्मणे । नमो गिरां विदूराय ब्रह्मणे परमात्मने

ఆ పరమేశ్వరునికి నమస్కారము—ఆశ్చర్యకర్మములు గల నీకు నమస్కారము. వాక్కులకు అందని బ్రహ్మ, పరమాత్మకు నమస్కారము।

Verse 45

अरूपायोरुरूपाय परायानंतशक्तये । त्रिलोकपतये सर्वसाक्षिणे सर्वगाय च

నిరాకారుడై యుండి కూడా అనేక మహారూపములైన పరమేశ్వరునికి, అనంతశక్తి గల పరబ్రహ్మునికి; త్రిలోకపతికి, సర్వసాక్షి చైతన్యానికి, సర్వవ్యాపి ప్రభువుకు నమస్కారం.

Verse 46

नम आत्मप्रदीपाय निर्वाणसुखसंपदे । ज्ञानात्मने नमस्तेऽस्तु व्यापकायेश्वराय च

ఆత్మప్రదీప స్వరూపుడా, నీకు నమస్కారం; నిర్వాణసుఖసంపదయైన నీకు నమస్కారం. జ్ఞానాత్ముడా, నీకు నమస్కారం; సర్వవ్యాపకుడైన ఈశ్వరునికీ నమస్కారం.

Verse 47

नैष्कर्म्येण सुलभ्याय कैवल्यपतये नमः । पुरुषाय परेशाय नमस्ते सर्वदाय च

నైష్కర్మ్యముచే సులభుడవైన, కైవల్యపతికి నమస్కారం. ఓ పరమపురుషా, ఓ పరేశా, నీకు నమస్కారం; ఓ సర్వదా, నీకు నమస్కారం.

Verse 48

क्षेत्रज्ञायात्मरूपाय सर्वप्रत्ययहेतवे

క్షేత్రజ్ఞ అంతఃసాక్షి, ఆత్మస్వరూపుడు, సమస్త ప్రత్యయ-నిశ్చయాలకు కారణమైన శివునికి నమస్కారం।

Verse 49

सर्वाध्यक्षाय महते मूलप्रकृतये नमः । पुरुषाय परेशाय नमस्ते सर्वदाय च

సర్వాధ్యక్షుడైన మహానుభావుడికి, మూలప్రకృతికి నమస్కారం; పరమ పురుషుడైన పరేశ్వరుడికి, సర్వదాత అయిన నీకు నమస్కారం।

Verse 50

त्रिनेत्रायेषुवक्त्राय सदाभासाय ते नमः । सर्वेन्द्रियगुणद्रष्ट्रे निष्कारण नमोस्तु ते

త్రినేత్రుడా, ఇషువక్త్రుడా, సదా ప్రకాశమానుడా నీకు నమస్కారం; సమస్త ఇంద్రియగుణాల ద్రష్టా, నిష్కారణ (స్వయంభూ) నీకు నమోస్తు।

Verse 51

त्रिलोककारणायाथापवर्गाय नमोनमः । अपवर्गप्रदायाशु शरणागततारिणे

త్రిలోకాల కారణస్వరూపుడైన, అపవర్గస్వరూపుడైన శివునికి పునఃపునః నమస్కారం. శీఘ్రంగా మోక్షం ప్రసాదించి శరణాగతులను తరింపజేసేవాడికి నమః.

Verse 52

सर्वाम्नायागमानां चोदधये परमेष्ठिने । परायणाय भक्तानां गुणानां च नमोस्तु ते

హే పరమేశ్వరా, సమస్త ఆమ్నాయ-ఆగమాల సముద్రస్వరూపుడైన నీకు నమస్కారం. భక్తులకు పరమాశ్రయుడవు, సమస్త గుణాల ఆధారమవు—నీకు నమః.

Verse 53

नमो गुणारणिच्छन्न चिदूष्माय महेश्वर । मूढदुष्प्राप्तरूपाय ज्ञानिहृद्वासिने सदा

హే మహేశ్వరా! గుణరూప అరణులతో ఆవరించబడిన చైతన్యాగ్ని-తేజస్సు గలవాడా, నీకు నమస్కారం. మూర్ఖులకు దుర్లభమైన నీ స్వరూపానికి, జ్ఞానుల హృదయంలో సదా నివసించువాడా, నీకు ప్రణామం.

Verse 54

पशुपाशविमोक्षाय भक्तसन्मुक्तिदाय च । स्वप्रकाशाय नित्यायाऽव्ययायाजस्रसंविदे

పశు (బద్ధ జీవుడు)ను పాశ (బంధనం) నుండి విమోచించువాడా, భక్తులకు సన్ముక్తిని ప్రసాదించువాడా, స్వప్రకాశుడా, నిత్యుడా, అవ్యయుడా, అజస్ర సంభిత్-స్వరూపుడా—ప్రభూ, నీకు నమస్కారం.

Verse 55

प्रत्यग्द्रष्ट्रैऽविकाराय परमैश्वर्य धारिणे । यं भजन्ति चतुर्वर्गे कामयंतीष्टसद्गतिम् । सोऽभूदकरुणस्त्वं नः प्रसन्नो भव ते नमः

అంతర్ముఖ సాక్షి, అవికారుడు, పరమైశ్వర్యధారి అయిన నీకు నమస్కారం. ధర్మ-అర్థ-కామ-మోక్ష అనే చతుర్వర్గాన్ని కోరువారు, తమ ఇష్ట సద్గతిని ఆశించి నిన్ను భజిస్తారు. అయినా మా పట్ల నీవు కరుణలేనివాడివలె కన్పించితివి; ప్రసన్నుడవై కృపచేయుము—నీకు ప్రణామం.

Verse 56

एकांतिनः कंचनार्थं भक्ता वांछंति यस्य न । केवलं चरितं ते ते गायंति परमंगलम्

ఏకాగ్ర భక్తులు బంగారం గాని లోకలాభం గాని కోరరు; వారు కేవలం ఆయన పరమ మంగళకరమైన చరిత్రనే గానము చేస్తారు.

Verse 57

अक्षरं परमं ब्रह्मतमव्यक्ताकृतिं विभुम् । अध्यात्मयोगगम्यं त्वां परिपूर्णं स्तुमो वयम्

హే అక్షరా, పరబ్రహ్మా, అవ్యక్తాకార సర్వవ్యాపి ప్రభూ! అధ్యాత్మయోగమున గమ్యుడవైన నిత్యపూర్ణుడైన నిన్ను మేము స్తుతించుచున్నాము.

Verse 58

अतींद्रियमनाधारं सर्वाधारमहेतुकम् । अनंतमाद्यं सूक्ष्मं त्वां प्रणमामोऽखिलेश्वरम्

హే అఖిలేశ్వరా! ఇంద్రియాతీతుడవు, ఆధారరహితుడవైయుండి సర్వాధారుడవు, అహేతుక స్వయంసిద్ధుడవు; అనంత, ఆద్య, పరమ సూక్ష్ముడవైన నిన్ను మేము ప్రణమించుచున్నాము.

Verse 59

हर्यादयोऽखिला देवास्तथा लोकाश्चराचराः । नामरूपविभेदेन फल्ग्व्या च कलया कृताः

హరి (విష్ణు) మొదలైన సమస్త దేవతలు, అలాగే చరాచర లోకములన్నీ—కేవలం నామరూప భేదముచే, ఆయన శక్తి యొక్క అతి సూక్ష్మ కళామాత్రమున నిర్మితమయ్యాయి.

Verse 60

यथार्चिषोग्नेस्सवितुर्यांति निर्यांति वासकृत् । गभस्तयस्तथायं वै प्रवाहो गौण उच्यते

అగ్ని జ్వాలలు, సూర్య కిరణాలు వాయు చలనముచే నిష్క్రమించి తిరిగి ప్రవేశించునట్లు కనిపించునట్లే, ఈ ‘ప్రవాహం’ కూడా గౌణంగా (లాక్షణికంగా) చెప్పబడుతుంది; నిజానికి పరమేశ్వరుడు శివుడు అచలుడే.

Verse 61

न त्वं देवो ऽसुरो मर्त्यो न तिर्यङ् न द्विजः प्रभो । न स्त्री न षंढो न पुमान्सदसन्न च किंचन

హే ప్రభూ! నీవు దేవుడవు కాదు, అసురుడవు కాదు, మానవుడవు కాదు, పశువూ కాదు, ద్విజుడూ కాదు. నీవు స్త్రీ కాదు, నపుంసకుడు కాదు, పురుషుడూ కాదు; సత్ కాదు, అసత్ కాదు—ఏ ‘వస్తువు’గానూ నీవు కాదు।

Verse 62

निषेधशेषस्सर्वं त्वं विश्वकृद्विश्व पालकः । विश्वलयकृद्विश्वात्मा प्रणतास्स्मस्तमीश्वरम्

సర్వం నిరాకరించిన తరువాత మిగిలే పరమావశేషం నీవే. నీవు విశ్వకర్త, విశ్వపాలక, విశ్వలయకర్త, విశ్వాంతరాత్మ. ఓ పరమేశ్వరా, మేము నీకు ప్రణామం చేస్తాము।

Verse 63

योगरंधितकर्माणो यं प्रपश्यन्ति योगिनः । योगसंभाविते चित्ते योगेशं त्वां नता वयम्

యోగంతో కర్మప్రవాహాన్ని నియంత్రించిన యోగులు, యోగధ్యానంతో శుద్ధమై స్థిరమైన చిత్తంలో నిన్ను ప్రత్యక్షంగా దర్శిస్తారు. హే యోగేశ్వరా, మేము నీకు నమస్కరిస్తాము।

Verse 64

नमोस्तु तेऽसह्यवेग शक्तित्रय त्रयीमय । नमः प्रसन्नपालाय नमस्ते भूरिशक्तये

హే అసహ్య వేగశాలీ! నీకు నమస్కారం. నీవు త్రిశక్తిస్వరూపుడవు, వేదత్రయసారమవు. ప్రసన్నంగా పాలించే ప్రభువుకు నమస్కారం; అపారశక్తిమంతుడా, నీకు నమస్కారం।

Verse 65

कदिंद्रियाणां दुर्गेशानवाप्य परवर्त्मने । भक्तोद्धाररतायाथ नमस्ते गूढवर्चसे

ఇంద్రియాలకు అందని వాడవు, దుర్గాధిపతివు, ఇతర మార్గాలతో అందుకోలేనివు; అయినా భక్తుల उद्धారంలో నిత్యం రతుడవు. హే గూఢతేజస్సు గల ప్రభూ, నీకు నమస్కారం।

Verse 66

यच्छक्त्याहं धियात्मानं हंत वेद न मूढधी । तं दुरत्ययमाहात्म्यं त्वां नतः स्मो महाप्रभुम्

ఏ శక్తితో, ఏ బుద్ధితో నేను ఆత్మతత్త్వాన్ని తెలుసుకోగలనో, నేను మూర్ఖబుద్ధి గలవాడిని కాను; అయినా మీ మహిమ దురతిక్రమ్యము, అగమ్యము. అందుచేత, హే మహాప్రభూ, మేము మీకు నమస్కరిస్తాము.

Verse 67

ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वा महादेवं सर्वे विष्ण्वादिकास्सुराः । तूष्णीमासन्प्रभोरग्रे सद्भक्तिनतकंधराः

బ్రహ్ముడు పలికెను: ఈ విధంగా మహాదేవుని స్తుతించిన తరువాత, విష్ణువు మొదలైన సమస్త దేవతలు ప్రభువు సమక్షంలో మౌనమయ్యారు; సద్భక్తితో వారి కంఠాలు వంగిపోయాయి.