नारद–हिमालयसंवादवर्णनम् (Nārada and Himālaya: Discourse on Pārvatī’s Signs and Destiny)
ఈ అధ్యాయంలో బ్రహ్మ వర్ణించిన సంభాషణ ప్రకారం, శివుని ప్రేరణతో శివజ్ఞాని నారదుడు హిమాలయుని నివాసానికి వస్తాడు. హిమాలయుడు విధివిధానాలతో అతిథి సత్కారం చేసి, కుమార్తె పార్వతిని నారదుని పాదాల వద్ద ఉంచి, ‘జాతక’రీతిగా ఆమె గుణదోషాలు మరియు భవిష్యత్ భర్త ఎవరు, అతని భాగ్యం ఏమిటి అని నిర్ణయం కోరుతాడు. నారదుడు ఆమె లక్షణాలను, ముఖ్యంగా హస్తలక్షణాన్ని పరిశీలించి శుభఫలితాన్ని చెబుతాడు—ఆమె వర్ధమాన చంద్రునివలె, ‘ఆద్యకలా’ ‘సర్వలక్షణశాలిని’, తల్లిదండ్రులకు యశస్సు-ఆనందం కలిగించే, భర్తకు సుఖదాయిని. ఈ అధ్యాయం పార్వతీ మహిమను స్థాపించి, ఆమె శివసంయోగం ధర్మదైవ సంకల్పమని ప్రకటిస్తుంది।
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । एकदा तु शिवज्ञानी शिवलीलाविदांवरः । हिमाचलगृहं प्रीत्यागमस्त्वं शिवप्रेरितः
బ్రహ్ముడు పలికెను—ఒకసారి శివతత్త్వజ్ఞుడు, శివలీలావిదులలో శ్రేష్ఠుడు, శివుని ప్రేరణతో ఆనందంగా హిమాచలుని గృహానికి వెళ్లెను।
Verse 2
दृष्ट्वा मुने गिरीशस्त्वां नत्वानर्च स नारद । आहूय च स्वतनयां त्वदङ्घ्र्योस्तामपातयत्
హే మునీ, నిన్ను చూచి గిరీశుడు (శివుడు) నీకు నమస్కరించి, హే నారదా, విధివిధానంగా అర్చన చేసి గౌరవించాడు. తరువాత తన కుమార్తెను పిలిచి నీ పాదాల వద్ద నమస్కరింపజేశాడు.
Verse 3
पुनर्नत्वा मुनीश त्वामुवाच हिमभूधरः । साञ्जलिः स्वविधिं मत्वा बहुसन्नतमस्तकः
హే మునీశ్వరా, నిన్ను మరల నమస్కరించి హిమభూధరుడు (హిమాలయుడు) పలికెను. అంజలి జోడించి, శిష్టాచారం గ్రహించి, పదేపదే శిరస్సు వంచి వినయంగా చెప్పెను.
Verse 4
हिमालय उवाच । हे मुने नारद ज्ञानिन्ब्रह्मपुत्रवर प्रभो । सर्वज्ञस्त्वं सकरुणः परोपकरणे रतः
హిమాలయుడు పలికెను—హే ముని నారదా, హే జ్ఞానీ, హే బ్రహ్మపుత్రులలో శ్రేష్ఠ ప్రభూ! నీవు సర్వజ్ఞుడవు, కరుణామయుడవు, ఎల్లప్పుడూ పరహితంలో నిమగ్నుడవు.
Verse 5
मत्सुताजातकं ब्रूहि गुणदोषसमुद्भवम् । कस्य प्रिया भाग्यवती भविष्यति सुता मम
నా కుమార్తె జాతకమును, ఆమె భాగ్యవిధానమును చెప్పుము—ఆమెలో ఏ గుణములు, ఏ దోషములు ఉద్భవించునో. నా ఈ సుత ఎవరి ప్రియగా, మహాభాగ్యవతిగా భవించునో చెప్పుము.
Verse 6
ब्रह्मोवाच । इत्युक्तो मुनिवर्य त्वं गिरीशेन हिमाद्रिणा । विलोक्य कालिकाहस्तं सर्वांगं च विशेषतः
బ్రహ్ముడు పలికెను—ఓ మునిశ్రేష్ఠా! హిమాద్రి అధిపతి గిరీశుడు (భగవాన్ శివుడు) ఇలా చెప్పిన తరువాత నీవు కాలికా హస్తాన్ని, ప్రత్యేకంగా ఆమె సమస్తాంగాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించితివి.
Verse 7
अवोचस्त्वं गिरिं तात कौतुकी वाग्विशारद्ः । ज्ञानी विदितवृत्तान्तो नारदः प्रीतमानसः
అప్పుడు, ఓ తాత, నీవు గిరిరాజు (హిమాలయుని)తో పలికితివి. కుతూహలంతో, వాక్పటుత్వంతో, జ్ఞానంతో, సమస్త వృత్తాంతం తెలిసినవాడై హృదయంలో ప్రీతితో నారదుడు (అతనిని సంభోదించెను)।
Verse 8
इति श्रीशिवमहा पुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे नारदहिमालयसंवादवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము, ద్వితీయ రుద్రసంహితలోని తృతీయ పార్వతీఖండములో ‘నారద-హిమాలయ సంభాషణ వర్ణనము’ అనే అష్టమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।
Verse 9
स्वपतेस्सुखदात्यन्तं पित्रोः कीर्तिविवर्द्धिनी । महासाध्वी च सर्वासु महानन्दकरी सदा
ఆమె తన భర్తకు అపార సుఖాన్ని ప్రసాదించేది, తల్లిదండ్రుల కీర్తిని వృద్ధి చేసేది. స్త్రీలందరిలో ఆమె మహాసాధ్వి, సదా మహానందానికి కారణమగును।
Verse 10
सुलक्षणानि सर्वाणि त्वत्सुतायाः करे गिरे । एका विलक्षणा रेखा तत्फलं शृणु तत्त्वतः
హే గిరిరాజా! నీ కుమార్తె చేతిలో అన్ని శుభలక్షణాలు ఉన్నాయి. అయితే ఒక అపూర్వ రేఖ ఉంది—దాని తత్త్వమును, అది సూచించే ఫలమును నన్ను నుండి వినుము.
Verse 11
योगी नग्नोऽगुणोऽकामी मातृतातविवर्जितः । अमानोऽशिववेषश्च पतिरस्याः किलेदृशः
ఆయన యోగి—దిగంబరుడు, గుణాతీతుడు, నిష్కాముడు, తల్లి-తండ్రుల్లేని వాడు. మానాన్ని కోరడు, అశుభంగా కనిపించే వేషధారి—ఇలాంటి వాడే నిజంగా ఆమె భర్తనా?
Verse 12
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्ते हि सत्यं मत्त्वा च दम्पती । मेना हिमाचलश्चापि दुःखितौ तौ बभूवतुः
బ్రహ్ముడు పలికెను—ఆ మాటలు విని వాటిని సత్యమని భావించి, దంపతులైన మేనా మరియు హిమాచలుడు కూడా ఇద్దరూ దుఃఖితులయ్యారు.
Verse 13
शिवाकर्ण्यवचस्ते हि तादृशं जगदम्बिका । लक्षणैस्तं शिवं मत्त्वा जहर्षाति मुने हृदि
శివా మాటలను అలా విని జగదంబిక కూడా అలాగే అయింది; లక్షణాల ద్వారా ఆయన శివుడేనని గ్రహించి, ఓ మునీ, ఆమె హృదయంలో పరమ హర్షం పొందింది.
Verse 14
न मृषा नारदवचस्त्विति संचिन्त्य सा शिवा । स्नेहं शिवपदद्वन्द्वे चकाराति हृदा तदा
“నారదుని మాటలు అసత్యం కావు” అని ఆలోచించి, ఆ కల్యాణమయి శివా అప్పుడు సంపూర్ణ హృదయంతో శివుని పాదయుగ్మంపై గాఢమైన స్నేహభక్తిని నిలిపింది.
Verse 15
उवाच दुःखितः शैलस्त्वान्तदा हृदि नारद । कमुपायं मुने कुर्यामतिदुःखमभूदिति
అప్పుడు హృదయంలో అత్యంత దుఃఖించిన శైలరాజు (హిమాలయుడు) నిన్ను, ఓ నారదా, ఇలా అన్నాడు—“ఓ మునీ, నేను ఏ ఉపాయాన్ని చేయాలి? నాపై ఘోర దుఃఖం వచ్చింది.”
Verse 16
तच्छुत्वा त्वं मुने प्रात्थ महाकौतुककारकः । हिमाचलं शुभैर्वाक्यैर्हर्षयन्वाग्विशारदः
అది విని, ఓ మునీ, నీవు మహా కౌతుకాన్ని కలిగించే మాటలు పలికావు; వాక్చాతుర్యంతో శుభవచనాల ద్వారా హిమాచలుని ఆనందింపజేశావు।
Verse 17
नारद उवाच । स्नेहाच्छृणु गिरे वाक्यं मम सत्यं मृषा न हि । कररेखा ब्रह्मलिपिर्न मृषा भवति धुवम्
నారదుడు పలికెను—ఓ గిరిరాజా, స్నేహంతో నా మాట విను; నా వాక్యం సత్యం, అసత్యం కాదు. చేతిరేఖలు—బ్రహ్మలిపి—నిశ్చయంగా అబద్ధం కావు।
Verse 18
तादृशोऽस्याः पतिः शैल भविष्यति न संशयः । तत्रोपायं शृणु प्रीत्या यं कृत्वा लप्स्यसे सुखम्
ఓ శైలరాజా, ఆమెకు అలాంటి భర్తనే కలుగుతాడు—సందేహం లేదు. ఇప్పుడు ప్రేమతో ఆ ఉపాయాన్ని విను; దాన్ని చేసినచో నీవు సుఖాన్ని పొందుతావు।
Verse 19
तादृशोऽस्ति वरः शम्भुलीलारूपधरः प्रभुः । कुलक्षणानि सर्वाणि तत्र तुल्यानि सद्गुणैः
అటువంటి వరం నిజంగా ఉంది—దివ్యలీలకై రూపాలు ధరించే పరమప్రభువు శంభువు. ఆయనలో ఉత్తమ కులలక్షణాలన్నీ ఉన్నాయి; అవి ఆయన సద్గుణాలతో సమానంగా పరిపూర్ణమై ఉన్నాయి.
Verse 20
प्रभौ दोषो न दुःखाय दुःखदोऽत्यप्रभौ हि सः । रविपावकगंगानां तत्र ज्ञेया निदर्शना
నిజంగా మహాశక్తిమంతునిలో దోషం ఉన్నా అది దుఃఖానికి కారణం కాదు; కానీ శక్తిలేనివానిలో అదే దోషం దుఃఖదాయకమవుతుంది. దీనికి సూర్యుడు, అగ్ని, గంగా ఉదాహరణలని గ్రహించాలి.
Verse 21
तस्माच्छिवाय कन्या स्वां शिवां देहि विवेकतः । शिवस्सर्वेश्वरस्सेव्योऽविकारी प्रभुरव्ययः
కాబట్టి వివేకంతో నీ శుభకన్యను శివునికి వివాహంగా అర్పించు. శివుడు సర్వేశ్వరుడు; ఆయనే ఆరాధ్యుడు—అవికారీ, పరమ ప్రభువు, అవ్యయుడు.
Verse 22
शीघ्रप्रसादः स शिवस्तां ग्रहीष्यत्यसंशयम् । तपःसाध्यो विशेषेण यदि कुर्याच्छिवा तपः
శీఘ్రంగా ప్రసన్నుడయ్యే ఆ శివుడు నిస్సందేహంగా ఆమెను స్వీకరిస్తాడు—ప్రత్యేకంగా తపస్సుతోనే ఆయన లభ్యుడు; శివా (పార్వతి) తపస్సు చేస్తే.
Verse 23
सर्वथा सुसमर्थो हि स शिवस्सकलेश्वरः । कुलिपेरपि विध्वंसी ब्रह्माधीनस्त्वकप्रदः
నిజంగా శివుడు సర్వథా సమర్థుడు—సకల సృష్టికి ఈశ్వరుడు. ఆయన కులిపేరుని కూడా సంహరించేవాడు; అయినా బ్రహ్మ ఆజ్ఞానుసారం కర్మఫలాన్ని ప్రసాదించేవాడు.
Verse 24
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा त्वं पुनस्तात कौतुकी ब्रह्मविन्मुने । शैलराजमवोचो हि हर्षयन्वचनैश्शुभैः
బ్రహ్ముడు పలికెను: ఇలా చెప్పి, ఓ ప్రియుడా—బ్రహ్మవిదుడైన మునీ—నీవు మళ్లీ కుతూహలంతో శైలరాజు (హిమాలయుడు)ను సంభోదించి, శుభవచనాలతో అతనిని ఆనందింపజేశావు.
Verse 25
भाविनी दयिता शम्भोस्सानुकूला सदा हरे । महासाध्वी सुव्रता च पित्रोस्सुखविवर्द्धिनी
ఆమె భావినీ—ఎల్లప్పుడూ మంగళమయంగా వికసించేది; శంభువుకు ప్రియమైనది; హరికి కూడా సదా అనుకూలమైనది. ఆమె మహాసాధ్వి, సువ్రత, తల్లిదండ్రుల సుఖాన్ని పెంపొందించేది.
Verse 26
शम्भोश्चित्तं वशे चैषा करिष्यति तपस्विनी । स चाप्येनामृते योषां न ह्यन्यामुद्वहिष्यति
ఆ తపస్విని కన్య తప్పక తపస్సు బలంతో శంభువు చిత్తాన్ని వశం చేసుకొనును; శివుడూ ఆమెను తప్ప మరెవ్వరినీ భార్యగా స్వీకరించడు।
Verse 27
एतयोस्सदृशं प्रेम न कस्याप्येव तादृशम् । भूतं वा भविता वापि नाधुना च प्रवर्तते
వీరిద్దరి వంటి ప్రేమ ఎవరికీ లేదు; అటువంటి ప్రేమ గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు, ఇప్పుడూ ఎక్కడా కనిపించదు।
Verse 28
अनयोस्सुरकार्य्याणि कर्तव्यानि मृतानि च । यानि यानि नगश्रेष्ठ जीवितानि पुनः पुनः
హే నగశ్రేష్ఠా! ఈ ఇద్దరి ప్రభావంతో దేవతల కార్యాలలో విఫలమైనవి సిద్ధించును; మరియు మరణించిన జీవులు మళ్లీ మళ్లీ జీవింపబడుదురు।
Verse 29
अनया कन्यया तेऽद्रे अर्धनारीश्वरो हरः । भविष्यति तथा हर्षदिनयोर्मिलितम्पुनः
హే అద్రే (హిమాలయా)! ఈ కన్య వల్ల హరుడు (శివుడు) అర్ధనారీశ్వరుడగును; ఆనందదినములలో ఆ ఇద్దరు మళ్లీ కలిసెదరు।
Verse 30
शरीरार्धं हरस्यैषा हरिष्यति सुता तव । तपः प्रभावात्संतोष्य महेशं सकलेश्वरम्
హే (పర్వతరాజా), నీ ఈ కుమార్తె హరుడు (శివుడు) యొక్క శరీరార్ధాన్ని స్వీకరిస్తుంది. తన తపశ్శక్తితో సకలేశ్వరుడైన మహేశ్వరుణ్ని ప్రసన్నం చేస్తుంది.
Verse 31
स्वर्णगौरी सुवर्णाभा तपसा तोष्य तं हरम् । विद्युद्गौरतमा चेयं तव पुत्री भविष्यति
సువర్ణగౌరీ, నిర్మల బంగారంలా ప్రకాశించే ఆమె, తపస్సుతో ఆ హరుని ప్రసన్నం చేస్తుంది; మరియు ఈమె—మెరుపులా అత్యంత గౌరవర్ణా—నీ కుమార్తె అవుతుంది.
Verse 32
गौरीति नाम्ना कन्या तु ख्यातिमेषा गमिष्यति । सर्वदेवगणैः पूज्या हरिब्रह्मादिभिस्तथा
ఈ కన్య ‘గౌరీ’ అనే నామంతో ఖ్యాతి పొందుతుంది. సమస్త దేవగణాలు—హరి (విష్ణు), బ్రహ్మ తదితరులు కూడా—ఆమెను పూజిస్తారు.
Verse 33
नान्यस्मै त्वमिमां दातुमिहार्हसि नगोत्तम । इदं चोपांशु देवानां न प्रकाश्यं कदाचन
ఓ నగోత్తమా! ఈమెను ఇక్కడ మరెవరికైనా ఇవ్వడానికి నీవు అర్హుడవు కాదు. ఇది దేవతల గోప్య రహస్యం—ఎప్పటికీ బహిరంగంగా వెల్లడించకూడదు.
Verse 34
ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा देवर्षे तव नारद । उवाच हिमवान्वाक्यं मुने त्वाम्वाग्विशारदः
బ్రహ్ముడు పలికెను—ఓ దేవర్షి నారదా! అతని మాటలు విని, వాక్చాతుర్యమున్న హిమవాన్, ఓ మునీ, నీతో తగిన విధంగా పలికాడు.
Verse 35
हिमालय उवाचा । हे मुने नारद प्राज्ञ विज्ञप्तिं कांचिदेव हि । करोमि तां शृणु प्रीत्या तस्त्वं प्रमुदमावह
హిమాలయుడు పలికెను—ఓ ముని నారదా, ఓ ప్రాజ్ఞా! నాకు ఒక వినతి ఉంది. దయచేసి సంతోషంతో విను; ఆపై నాకు ఆనందం కలిగించు (సరైన ఉపదేశం ఇచ్చి).
Verse 36
श्रूयते त्यक्तसंगस्स महादेवो यतात्मवान् । तपश्चरति सन्नित्यं देवानामप्यगोचरः
ఇట్లు వినబడుచున్నది—మహాదేవుడు సంగత్యాగి, యతాత్ముడు అయి నిత్యము తపస్సు చేయుచున్నాడు; ఆయన దేవతలకూ అగోచరుడు.
Verse 37
स कथं ध्यान मार्गस्थः परब्रह्मार्पितं मनः । भ्रंशयिष्यति देवर्षे तत्र मे संशयो महान्
హే దేవర్షీ! ధ్యానమార్గంలో స్థిరుడైనవాడు పరబ్రహ్మ శివునికి అర్పితమైన మనస్సును ఎలా జారిపోవనిచ్చగలడు? ఈ విషయంలో నాకు మహా సందేహం ఉంది.
Verse 38
अक्षरं परमं ब्रह्म प्रदीपकलिकोपमम् । सदाशिवाख्यं स्वं रूपं निर्विकारमजापरम्
ఆయన అక్షరుడు, పరమ బ్రహ్మ—దీపశిఖ స్థిరజ్యోతిలా. అదే ఆయన స్వరూపం ‘సదాశివ’ అని ప్రసిద్ధం: నిర్వికారుడు, అజుడు, అపరుడు.
Verse 39
निर्गुणं सगुणं तच्च निर्विशेषं निरीहकम् । अतः पश्यति सर्वत्र न तु बाह्यं निरीक्षते
ఆ తత్త్వం (శివుడు) నిర్గుణమూ సగుణమూ; నిర్విశేషమూ నిరీహకమూ. అందువల్ల జ్ఞాని ఆయనను సర్వత్ర దర్శిస్తాడు; బయట ఏదో బాహ్యంగా వెదకడు.
Verse 40
इति स श्रूयते नित्यं किंनराणां मुखान्मुने । इहागतानां सुप्रीत्या किन्तन्मिथ्या वचो धुवम्
హే మునీ! ఇది కిన్నరుల నోటి నుండి నిత్యం వినబడుతుంది. ఇక్కడికి నిజమైన ప్రీతితో వచ్చినవారికి ఆ వాక్యం ఎలా అసత్యమవుతుంది? అది నిశ్చయంగా సత్యమే.
Verse 41
विशेषतः श्रूयते स साक्षान्नाम्ना तथा हरः । समयं कृतवान्पूर्व्वं तन्मया गदितं शृणु
ఆయన విశేషంగా ప్రసిద్ధుడు—సాక్షాత్తు హరుడే ఆ నామంతో వినబడుచున్నాడు. పూర్వం ఆయన ఒక పవిత్ర సమయ-ప్రతిజ్ఞను స్థాపించాడు; నేను చెప్పునది వినుము.
Verse 42
न त्वामृतेऽन्यां वरये दाक्षायणि प्रिये सती । भार्यार्थं न ग्रहीष्यामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
హే ప్రియ సతీ, దక్షకన్యా! నిన్ను తప్ప మరెవరినీ నేను వరించను. భార్యగా ఇంకెవరినీ స్వీకరించను—ఇది నీకు నేను సత్యంగా ప్రకటిస్తున్నాను.
Verse 43
इति सत्यासमं तेन पुरैव समयः कृतः । तस्यां मृतायां स कथं स्वयमन्यां ग्रहीष्यति
ఇలా ఆయన పూర్వమే సతీతో సమానమైన సత్యస్వరూప ప్రతిజ్ఞను చేసెను. ఆమె మరణించినప్పుడు ఆయన స్వయంగా ఎలా మరొక స్త్రీని స్వీకరించగలడు?
Verse 44
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा स गिरिस्तूष्णीमास तस्य पुरस्तव । तदाकर्ण्याथ देवर्षे त्वं प्रावोचस्सुतत्त्वतः
బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి ఆ పర్వతాధిపతి నీ సమక్షంలో మౌనమయ్యెను. అది విని, ఓ దేవర్షీ, నీవు పరమ తత్త్వానుసారంగా ప్రత్యుత్తరం పలికితివి.
Verse 45
नारद उवाच । न वै कार्या त्वया चिंता गिरिराज महामते । एषा तव सुता काली दक्षजा ह्यभवत्पुरा
నారదుడు పలికెను—హే గిరిరాజ హిమాలయా, మహామతీ! నీవు చింతించవలసిన అవసరం లేదు. నీ కుమార్తె కాళీనే పూర్వం దక్షుని కుమార్తె సతీగా జన్మించింది.
Verse 46
सतीनामाभवत्तस्यास्सर्वमंगलदं सदा । सती सा वै दक्षकन्या भूत्वा रुद्रप्रियाभवत
ఆమె పేరు “సతీ”గా ప్రసిద్ధమైంది; అది నిత్యం సర్వమంగళాన్ని ప్రసాదించేది. ఆ సతీ—దక్షుని కుమార్తెగా జన్మించి—రుద్రునికి ప్రియమైంది।
Verse 47
पितुर्यज्ञे तथा प्राप्यानादरं शंकरस्य च । तं दृष्ट्वा कोपमाधायात्याक्षीद्देहं च सा सती
తండ్రి యజ్ఞానికి వెళ్లి శంకరుని పట్ల అవమానం చూచి, సతీ ధర్మోచిత కోపంతో ఆ దేహాన్నే త్యజించింది।
Verse 48
पुनस्सैव समुत्पन्ना तव गेहेऽम्बिका शिवा । पार्वती हरपत्नीयं भविष्यति न संशयः
ఆ అంబికా—స్వయంగా శివా—మళ్లీ నీ ఇంట జన్మించింది. ఆమె పార్వతిగా అవుతుంది; హరుడు (శివుడు) యొక్క భార్య అవుతుంది—సందేహం లేదు।
Verse 49
एतत्सर्वं विस्तरात्त्वं प्रोक्तवान्भूभृते मुने । पूर्वरूपं चरित्रं च पार्वत्याः प्रीतिवर्धनम्
హే మునీ! నీవు రాజుకు ఇవన్నీ విస్తారంగా చెప్పావు—పార్వతీ యొక్క పూర్వరూపమును, ఆమె పవిత్ర చరిత్రను కూడా; అది భక్తి-ప్రీతిని వర్ధింపజేస్తుంది।
Verse 50
तं सर्वं पूर्ववृत्तान्यं काल्या मुनिमुखाद्गिरिः । श्रुत्वा सपुत्रदारः स तदा निःसंशयोऽभवत्
కాళీ మధ్యముగా మునిముఖమునుండి పూర్వవృత్తాంతమంతటిని విని, ఆ గిరిరాజు కుమారులు భార్యతో కూడి ఆ సమయంలో సందేహరహితుడయ్యెను।
Verse 51
ततः काली कथां श्रुत्वा नारदस्य मुखात्तदा । लज्जयाधोमुखी भूत्वा स्मितविस्तारितानना
అప్పుడు కాళీ నారదుని ముఖమునుండి ఆ కథను విని లజ్జతో తల వంచింది; మృదుస్మితంతో ఆమె ముఖము వికసించింది।
Verse 52
करेण तां तु संस्पृश्य श्रुत्वा तच्चरितं गिरिः । मूर्ध्नि शश्वत्तथाघ्राय स्वास नान्ते न्यवेशयत्
అప్పుడు గిరి (హిమాలయుడు) తన చేతితో ఆమెను స్నేహంగా తాకి, ఆమె చరిత్రను విని, ప్రేమతో పునఃపునః ఆమె శిరస్సును మ్రోగి, తన ఆసనాంతమున కూర్చుండబెట్టెను।
Verse 53
ततस्त्वं तां पुनर्दृष्ट्वाऽवोचस्तत्र स्थितां मुने । हर्षयन् गिरिराजं च मेनकान्तनयैः सह
తర్వాత ఓ మునీ! అక్కడ నిలిచిన ఆమెను మరల చూచి నీవు ఆమెతో పలికితివి; మేనాకుమార్తెలతో కూడ గిరిరాజుని కూడా ఆనందింపజేసితివి।
Verse 54
सिंहासनन्तु किन्त्वस्याश्शैलराज भवेदतः । शम्भोरूरौ सदैतस्या आसनं तु भविष्यति
హే శైలరాజా! ఆమెకు సింహాసనం ఉన్నప్పటికీ, ఆమె నిజమైన ఆసనం శంభువు ఊరుపైనే అవుతుంది; అక్కడే ఆమె నిత్యము విశ్రాంతి పొందుతుంది।
Verse 55
हरोरूर्वासनम्प्राप्य तनया तव सन्ततम् । न यत्र कस्याचिदृष्टिर्मानसं वा गमिष्यति
హరుని ఊరుపై ఆసనం పొందిన నీ కుమార్తె అక్కడే నిరంతరం ఉంటుంది; అక్కడికి ఎవరి చూపు గానీ, ఎవరి మనస్సు గానీ చేరలేవు।
Verse 56
ब्रह्मोवाच । इति वचनमुदारं नारद त्वं गिरीशं त्रिदिवमगम उक्त्वा तत्क्षणादेवप्रीत्या । गिरिपतिरपि चित्ते चारुसंमोदयुक्तस्स्वगृहमगमदेवं सर्वसंपत्समृद्धम्
బ్రహ్మా పలికాడు—ఓ నారదా, ఈ ఉదార వచనాలు చెప్పి నీవు ఆనందంతో వెంటనే త్రిదివలోని గిరీశుని వద్దకు వెళ్లావు. గిరిపతి కూడా హృదయంలో మధుర హర్షంతో నిండిపోయి, సమస్త సంపదలతో సమృద్ధమైన తన దివ్య ధామానికి తిరిగి వెళ్లాడు।
Frequently Asked Questions
Nārada’s divinely prompted visit to Himālaya, followed by Himālaya’s request for his daughter’s jātaka-style assessment and Nārada’s declaration of her extraordinary auspicious signs and destined fortune.
It ritualizes recognition of Śakti’s destined role: the body’s auspicious marks function as a readable index of cosmic intention, aligning social rites (marriage inquiry) with metaphysical teleology (Śiva–Śakti reunion).
She is characterized as “sarvalakṣaṇaśālinī” (marked by all auspicious signs), likened to the moon’s growth, described as an “ādya kalā,” and praised as a source of joy, fame, and welfare for family and spouse.