पार्वतीबाल्यलीलावर्णनम् — Description of Pārvatī’s Childhood/Birth Festivities

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततो मेना पुरस्सा वै सुता भूत्वा महाद्युतिः । चकार रोदनं तत्र लौकिकीं गतिमाश्रिता

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఆపై మేనా ఎదుట ఆ మహాతేజస్సుగల కుమార్తె (పార్వతి) మళ్లీ చిన్నబిడ్డలా అయింది. లోకరీతిని ఆశ్రయించి అక్కడే ఏడుపు మొదలుపెట్టింది.

Verse 2

अरिष्टशय्यां परितस्सद्विसारिसुतेजसा । निशीथदीपा विहतत्विष आसन्नरं मुने

ఓ మునీ, ఆ అరిష్టశయ్య చుట్టూ క్రూరమైన వైరీ తేజస్సు దహించుచుండెను. నిశీథ దీపములు కూడా ఆ కాంతిచే హతప్రభలై సమీపమున మసకగా, శక్తిహీనములై నిలిచెను.

Verse 3

श्रुत्वा तद्रोदनं रम्यं गृहस्थास्सर्वयोषितः । जहृषुस्सम्भ्रमात्तत्रागताः प्रीतिपुरस्सराः

ఆ మనోహరమైన ఏడుపు వినగానే గృహంలోని స్త్రీలందరూ హర్షించారు; ఉత్సుకతతో కలవరపడి వెంటనే అక్కడికి వచ్చారు—ఆనందమే ముందుగా నడిచినట్లు।

Verse 4

तच्छुद्धान्तचरः शीघ्रं शशंस भूभृते तदा । पार्वतीजन्म सुखदं देवकार्यकरं शुभम्

అప్పుడు అంతఃపుర సేవకుడు త్వరగా రాజుకు నివేదించాడు—పార్వతీ జననం శుభకరం, సుఖదాయకం, దేవకార్యాన్ని సాధించేది।

Verse 5

तच्छुद्धान्तचरायाशु पुत्रीजन्म सुशंसते । सितातपत्रं नादेयमासीत्तस्य महीभृतः

అంతఃపురంలో సంచరించిన ఆ సేవిక త్వరగా కుమార్తె జనన శుభవార్తను ప్రకటించింది; ఆ భూపతికి తెల్ల రాజఛత్రం ఇక ఎత్తదగినదిగా లేకపోయినట్లు అయింది।

Verse 6

गतस्तत्र गिरिः प्रीत्या सपुरोहितसद्विजः । ददर्श तनयां तान्तु शोभमानां सुभाससा

అప్పుడు పర్వతరాజు హిమాలయుడు ఆనందంతో, పురోహితుడు మరియు శ్రేష్ఠ ద్విజులతో కలిసి అక్కడికి వెళ్లి తన కుమార్తెను దర్శించాడు—ఆమె శుభకాంతితో ప్రకాశించింది।

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे पार्वतीबाल्यलीलावर्णनंनाम सप्तमो ऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని ద్వితీయ రుద్రసంహితలోని తృతీయ పార్వతీఖండంలో “పార్వతీ బాల్యలీలావర్ణనం” అనే ఏడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 8

सर्वे च मुमुदुस्तत्र पौराश्च पुरुषाः स्त्रियः । तदोत्सवो महानासीन्नेदुर्वाद्यानि भूरिशः

అక్కడ పట్టణంలోని స్త్రీపురుషులందరూ ఆనందించారు. ఆ ఉత్సవం మహోన్నతంగా జరిగింది; చుట్టూ ఎన్నో వాద్యాలు పదేపదే మ్రోగాయి।

Verse 9

बभूव मंगलं गानं ननृतुर्वारयोषितः । दानं ददौ द्विजातिभ्यो जातकर्मविधाय च

మంగళకరమైన గానాలు వినిపించాయి, వారయోషితులు నర్తించారు. అనంతరం విధివిధానంగా జాతకర్మ నిర్వహించి ద్విజ బ్రాహ్మణులకు దానధర్మం చేయబడింది।

Verse 10

अथ द्वारं समागत्य चकार सुमहोत्सवम् । हिमाचलः प्रसन्नात्मा भिक्षुभ्यो द्रविणन्ददौ

అనంతరం ద్వారానికి వచ్చి ప్రసన్నహృదయుడైన హిమాచలుడు మహోత్సవాన్ని నిర్వహించి, భిక్షువులకు ధనాన్ని దానంగా ఇచ్చాడు।

Verse 11

अथो मुहूर्त्ते सुमते हिमवान्मुनिभिः सह । नामाऽकरोत्सुतायास्तु कालीत्यादि सुखप्रदम्

ఆపై శుభ ముహూర్తంలో సుమతి హిమవాన్ మునులతో కలిసి తన కుమార్తెకు నామకరణం చేసి, ‘కాళీ’ మొదలైన లోక-పరలోక సుఖప్రదమైన నామాలను ప్రసాదించాడు।

Verse 12

दानं ददौ तदा प्रीत्या द्विजेभ्यो बहु सादरम् । उत्सवं कारयामास विविधं गानपूर्व्वकम्

అప్పుడు అతడు హృదయానందంతో ద్విజులకు గౌరవపూర్వకంగా విరివిగా దానమిచ్చెను. మరియు నానావిధ గానములతో మహోత్సవాన్ని నిర్వహింపజేసెను.

Verse 13

इत्थं कृत्वोत्सवं भूरि कालीं पश्यन्मुहुर्मुहुः । लेभे मुदं सपत्नीको बहुपुत्रोऽपि भूधरः

ఇట్లు విస్తారమైన ఉత్సవం చేసి, భార్యతో కూడిన భూధరుడు—అనేక కుమారులు ఉన్నప్పటికీ—కాళీదేవిని మళ్లీ మళ్లీ దర్శించి పరమానందం పొందెను.

Verse 14

तत्र सा ववृधे देवी गिरिराजगृहे शिवा । गंगेव वर्षासमये शरदीवाथ चन्द्रिका

అక్కడ గిరిరాజుని గృహమందు దేవీ శివా (పార్వతి) వృద్ధి చెందెను. వర్షాకాలంలో గంగలా, శరదృతువులో స్వచ్ఛ చంద్రికలా వికసించెను.

Verse 15

एवं सा कालिका देवी चार्वङ्गी चारुदर्शना । दध्रे चानुदिनं रम्यां चन्द्रबिम्बकलामिव

ఇట్లు ఆ కాళికాదేవి—సుందరాంగి, మనోహర దర్శన—ప్రతిదినం చంద్రబింబంలోని కళవలె రమ్యమైన కాంతిని ధరించుచుండెను.

Verse 16

कुलोचितेन नाम्ना तां पार्वतीत्याजुहावहा । बन्धुप्रियां बन्धुजनः सौशील्यगुणसंयुताम्

కులాచారానుసారంగా ఆమెను “పార్వతీ” అని పిలిచారు. సౌశీల్యసద్గుణసంపన్నమైన ఆమె బంధువులకు అత్యంత ప్రియమై, బంధుజనులు స్నేహంతో ఆమెను ఆదరించారు।

Verse 17

उमेति मात्रा तपसे निषिद्धा कालिका च सा । पश्चादुमाख्यां सुमुखी जगाम भुवने मुने

ఓ మునీ, ఆమె తల్లి ‘ఉమే (కుమార్తె, వద్దు)’ అని చెప్పి ఆమెను తపస్సు నుండి నిషేధించెను. అప్పుడు ఆమె ‘కాలికా’ అని పిలువబడెను; తరువాత ఆ సుముఖి దేవి లోకమందు ‘ఉమా’ అనే నామముతో ప్రసిద్ధి పొందెను।

Verse 18

दृष्टिः पुत्रवतोऽप्यद्रेस्तस्मिंस्तृप्तिं जगाम न । अपत्ये पार्वतीत्याख्ये सर्वसौभाग्य संयुते

పుత్రులు ఉన్నప్పటికీ ఆ పర్వతరాజు (హిమాలయుడు) యొక్క కోరిక తీరలేదు. కానీ సమస్త సౌభాగ్యసంపన్నమైన ‘పార్వతి’ అనే కుమార్తె జన్మించగానే అతని హృదయం పరితృప్తి పొందింది।

Verse 19

मधोरनन्तपुष्पस्य चूते हि भ्रमरावलिः । विशेषसंगा भवति सहकारे मुनीश्वर

హే మునీశ్వరా! మధురమైన అనంత పుష్పాలతో నిండిన మామిడి చెట్టుపై కూడా తేనెటీగల గుంపు ప్రత్యేక భక్తి-ఆసక్తితో అక్కడే చేరుతుంది—ఆ విశిష్టతకు ఆకర్షితమై।

Verse 20

पूतो विभूषितश्चापि स बभूव तया गिरिः । संस्कारवत्येव गिरा मनीषीव हिमालयः

ఆమె వల్ల ఆ పర్వతం పవిత్రమై, అలంకృతమై నిలిచింది. హిమాలయుడు సుసంస్కృత వాణితో సంస్కారితుడైనట్లుగా—వివేకంతో ప్రకాశించే మునివలె—కనిపించాడు।

Verse 21

प्रभामहत्या शिखयेव दीपो भुवनस्य च । त्रिमार्गयेव सन्मार्गस्तद्वद्गिरिजया गिरिः

దీపం తన శిఖ యొక్క మహాప్రభతో లోకాన్ని ప్రకాశింపజేసినట్లుగా, మూడు మార్గాలలో సన్మార్గం స్పష్టమయ్యినట్లుగా, అలాగే గిరిజా (పార్వతి) వల్ల ఆ పర్వతం మహిమావంతమైంది।

Verse 22

कन्दुकैः कृत्रिमैः पुत्रैस्सखीमध्यगता च सा । गंगासैकतवेदीभिर्बाल्ये रेमे मुहुर्मुहुः

సఖీమధ్యంలో ఉండి ఆమె బాల్యంలో మళ్లీ మళ్లీ ఆనందించింది—బంతులు, కల్పిత బొమ్మలతో ఆడుతూ, గంగ ఇసుకతో చిన్న చిన్న వేదికలను నిర్మించేది।

Verse 23

अथ देवी शिवा सा चोपदेशसमये मुने । पपाठ विद्यात्सुप्रीत्या यतचित्ता च सद्गुरोः

ఓ మునీ, ఉపదేశ సమయమున దేవీ శివా (పార్వతి) అపార ప్రీతితో విద్యను పఠించింది; మనస్సును నియమించి సద్గురువుపై సంపూర్ణ భక్తితో నిలిచింది।

Verse 24

प्राक्तना जन्मविद्यास्तां शरदीव प्रपेदिरे । हंसालिस्स्वर्णदी नक्तमात्मभासो महौषधिम्

శరదృతువు ఆకాశాన్ని నిర్మలంగా చేసే విధంగా, పూర్వజన్మ విద్య వారిలో ఉద్భవించింది. స్వర్ణనదిపై హంసల వరుసలవలె, వారు రాత్రివేళ స్వయంప్రకాశులై మహౌషధి—పరమౌషధం—వైపు సాగారు।

Verse 25

इत्थं सुवर्णिता लीला शिवायाः काचिदेव हि । अन्यलीलाम्प्रवक्ष्येऽहं शृणु त्वं प्रेमतो मुने

ఇలా శివా దేవి యొక్క ఒక దివ్య లీలను సుందరంగా వర్ణించాము. ఇప్పుడు నేను మరొక లీలను చెప్పుదును—ఓ మునీ, ప్రేమతో వినుము।