पार्वत्याः पितृगृहगमनं तथा मङ्गलस्वागतम् | Pārvatī’s Return to Her Father’s House and the Auspicious Welcome
అధ్యాయము 30 నారద–బ్రహ్మ సంభాషణగా సాగుతుంది. హరి స్వధామానికి వెళ్లిన తరువాత ‘సర్వమంగళా’ పార్వతి తరువాత ఏమి చేసింది, ఎక్కడికి వెళ్లింది అని నారదుడు అడుగుతాడు. బ్రహ్ముడు చెప్పినదేమనగా—పార్వతి గీతనృత్యాలతో (మేనా సహా) సభను మోహింపజేసి, సఖులతో కలిసి తన సంకల్పాన్ని సఫలీకరించి, మహాదేవుని స్మరిస్తూ పితృగృహానికి బయలుదేరింది. ఆమె రాక వార్త విని మేనా, హిమాచలుడు ఆనందంతో దివ్యవాహనంలో స్వాగతానికి వచ్చారు; పురోహితులు, పట్టణవాసులు, మిత్రులు, బంధువులు సమకూరారు. మైనాకుడు మొదలైన అన్నదమ్ములు జయధ్వనులతో ముందుకు సాగారు. రాజమార్గం అలంకరించబడింది, మంగళఘటం స్థాపించబడింది; చందనం, అగరు, కస్తూరి, ఫల-శాఖలు వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలతో స్వాగతం ఘనంగా జరిగింది; బ్రాహ్మణులు, మునులు, స్త్రీలు, నర్తకులు పాల్గొన్నారు. ఇలా పార్వతి గృహ్య–దైవిక లోకాల మధ్య గమనాన్ని శుభస్వాగతాచారంతో చిత్రిస్తుంది.
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । विधे तात महाभाग धन्यस्त्वं परमार्थदृक् । अद्भुतेयं कथाश्रावि त्वदनुग्रहतो मया
నారదుడు పలికెను— ఓ విధాతా, ఓ తండ్రీ, ఓ మహాభాగ్యవంతుడా! నీవు ధన్యుడవు, ఎందుకంటే నీవు పరమార్థదర్శివి. నీ అనుగ్రహంతో నేను ఈ అద్భుతమైన పవిత్ర కథను విన్నాను.
Verse 2
गते हरे स्वशैले हि पार्वती सर्वमंगला । किं चकार गता कुत्र तन्मे वद महामते
హరి తన స్వశైలధామానికి వెళ్లిన తరువాత, సర్వమంగళమయి పార్వతి ఏమి చేసింది, ఎక్కడికి వెళ్లింది? ఓ మహామతీ, అది నాకు చెప్పుము.
Verse 3
श्रुत्वा सुगीतं तद्दृष्ट्वा सुनृत्यं च मनोहरम् । सहसा मुमुहुस्सर्वे मेनापि च तदा मुने
ఓ మునీ, ఆ సుమధుర గానాన్ని విని, ఆ మనోహరమైన సులలిత నృత్యాన్ని చూసి, అందరూ అకస్మాత్తుగా విహ్వలులై మూర్ఛించారు; ఆ సమయంలో మేనా కూడా.
Verse 4
पार्वत्यपि सखीयुक्ता रूपं कृत्वा तु सार्थकम् । जगाम स्वपितुर्गेहं महादेवेति वादिनी
పార్వతి కూడా సఖులతో కలిసి, తగినదైన సార్థక రూపాన్ని ధరించి, ‘మహాదేవా’ అని పలుకుతూ తన తండ్రి ఇంటికి వెళ్లింది.
Verse 5
पार्वत्यागमनं श्रुत्वा मेना च स हिमाचलः । दिव्यं यानं समारुह्य प्रययौ हर्षविह्वलः
పార్వతి రాకను విని, మేనా మరియు ఆ హిమాచలుడు ఆనందంతో విహ్వలులయ్యారు; దివ్య వాహనాన్ని ఎక్కి వెంటనే బయలుదేరారు.
Verse 6
पुरोहितश्च पौराश्च सख्यश्चैवाप्यनेकशः । सम्वन्धिनस्तथान्ये च सर्वे ते च समाययुः
పురోహితులు, పట్టణవాసులు, అనేక స్నేహితులు, బంధువులు మరియు ఇతరులందరూ—అందరూ అక్కడ ఒకచోట చేరారు।
Verse 7
भ्रातरः सकला जग्मुर्मैनाकप्रमुखास्तदा । जयशब्दं प्रब्रुवन्तो महाहर्षसमन्विताः
అప్పుడు మైనాకుడు ముందుండగా అన్నదమ్ములందరూ కలిసి బయలుదేరి, ‘జయ’ అని నినదిస్తూ మహానందంతో ఉప్పొంగారు।
Verse 8
संस्थाप्य मंगलघटं राजवर्त्मनि राजिते । चन्दनागरुकस्तूरीफलशाखासमन्विते
అలంకరించబడిన రాజమార్గంపై మంగళఘటాన్ని స్థాపించి, చందనం, అగరు, కస్తూరి మరియు ఫలశాఖలతో దానిని సమన్వితం చేశారు।
Verse 9
सपुरोधोब्राह्मणैश्च मुनिभिर्ब्रह्मवादिभिः । नारीभिर्नर्तकीभिश्च गजेन्द्राद्रिसुशोभितैः
కులపురోహితులతో కూడిన బ్రాహ్మణులు, మునులు, బ్రహ్మవాదులు; అలాగే స్త్రీలు, నర్తకీలు కూడా ఉన్నారు; దృశ్యం గజేంద్రులూ పర్వతసమ వైభవంతో శోభించింది।
Verse 10
परितः परितो रंभास्तम्भवृन्दसमन्विते । पतिपुत्रवतीयोषित्समूहैर्दीपहस्तकैः
చుట్టూ చుట్టూ అరటి స్తంభాల గుంపులతో ఆ స్థలం అలంకరించబడింది; చేతుల్లో దీపాలు పట్టుకున్న పతి-పుత్రవతులైన స్త్రీల సమూహాలు దానిని చుట్టుముట్టాయి।
Verse 11
द्विजवृन्दैश्च संयुक्ते कुर्वद्भिर्मङ्गलध्वनिम् । नानाप्रकारवाद्यैश्च शंखध्वनिभिरन्विते
ఆ స్థలం ద్విజ బ్రాహ్మణుల సమూహాలతో నిండిపోయి, వారు మంగళధ్వనులు చేస్తుండగా; నానావిధ వాద్యాల నినాదాలతోను శంఖధ్వనుల ప్రతిధ్వనులతోను సమస్తం మార్మోగింది।
Verse 12
एतस्मिन्नन्तरे दुर्गा जगाम स्वपुरान्तिकम् । विशंती नगरं देवी ददर्श पितरौ पुनः
ఇంతలో దుర్గా తన స్వనగర సమీపానికి చేరింది. నగరంలో ప్రవేశిస్తున్న దేవి మళ్లీ తన తల్లిదండ్రులను దర్శించింది।
Verse 13
सुप्रसन्नौ प्रधावन्तौ हर्षविह्वलमानसौ । दृष्ट्वा काली सुप्रहृष्टा स्वालिभिः प्रणनाम तौ
అత్యంత ప్రసన్నులై ఆ ఇద్దరూ పరుగెత్తుకుంటూ ముందుకు వచ్చారు; హర్షంతో వారి మనస్సులు ఉప్పొంగాయి. వారిని చూసి కాళీ కూడా పరమానందంతో తన సఖులతో కలిసి వారికి ప్రణామం చేసింది।
Verse 14
तौ सम्पूर्णाशिषं दत्त्वा चक्रतुस्तौ स्ववक्षसि । हे वत्से त्वेवमुच्चार्य रुदन्तौ प्रेमविह्वलौ
వారు సంపూర్ణ ఆశీర్వాదం ఇచ్చి ఆమెను తమ వక్షస్థలానికి హత్తుకున్నారు. “హే వత్సే!” అని పలుకుతూ ప్రేమతో విహ్వలులై వారు కన్నీరు పెట్టారు।
Verse 15
ततस्स्वकीया अप्यस्या अन्या नार्यापि संमुदा । भ्रातृस्त्रियोपि सुप्रीत्या दृढालिंगनमादधुः
ఆపై ఆమెకు చెందిన స్త్రీలు, ఇతర స్త్రీలు కూడా ఆనందంతో ఉల్లసించారు; ఆమె అన్నదమ్ముల భార్యలు సైతం ఎంతో స్నేహంతో ఆమెను గట్టిగా ఆలింగనం చేసుకున్నారు।
Verse 16
साधितं हि त्वया सम्यक्सुकार्यं कुलतारणम् । त्वत्सदाचरणेनापि पाविताः स्माखिला वयम्
నిజంగా నీవు కులతారణమనే ఈ శ్రేష్ఠ కార్యాన్ని సమ్యకంగా సాధించావు. నీ సదాచరణ వల్ల మేమందరం కూడా పవిత్రులమయ్యాము.
Verse 17
इति सर्वे सुप्रशंस्य प्रणेमुस्तां प्रहर्षिताः । चन्दनैः सुप्रसूनैश्च समानर्चुश्शिवां मुदा
ఇలా అందరూ ఆ శుభమయి దేవి శివా (పార్వతి)ని ఎంతో ప్రశంసించి హర్షంతో నమస్కరించారు. తరువాత చందనం, ఉత్తమ పుష్పాలతో కలిసి ఆనందంగా ఆమెను ఆరాధించారు.
Verse 18
तस्मिन्नवसरे देवा विमानस्था मुदाम्बरे । पुष्पवृष्टिं शुभां चक्रुर्नत्वा तां तुष्टुवुः स्तवैः
అదే సమయంలో ఆనందమయ ఆకాశంలో విమానాలపై ఉన్న దేవతలు శుభమైన పుష్పవృష్టి చేశారు. ఆమెకు నమస్కరించి స్తోత్రాలతో ఆమెను స్తుతించారు.
Verse 19
तदा तां च रथे स्थाप्य सर्वे शोभान्विते वरे । पुरं प्रवेशयामासुस्सर्वे विप्रादयो मुदा
అప్పుడు అందరూ శోభతో అలంకరించిన ఉత్తమ రథంపై ఆమెను కూర్చోబెట్టి, బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారి నాయకత్వంలో ఆనందంగా నగరంలోకి ప్రవేశింపజేశారు.
Verse 20
अथ विप्राः पुरोधाश्च सख्योन्याश्च स्त्रियः शिवाम् । गृहं प्रवेशयामासुर्बहुमानपुरस्सरम्
తరువాత బ్రాహ్మణులు, పురోహితులు, అలాగే సఖులైన ఇతర స్త్రీలు—గౌరవాన్ని ముందుంచి—శివా (పార్వతి)ను ఇంటిలోకి ప్రవేశింపజేశారు.
Verse 21
स्त्रियो निर्मच्छनं चक्रुर्विप्रा युयुजुराशिषः । हिमवान्मेनका माता मुमोदाति मुनीश्वर
ఓ మునీశ్వరా! స్త్రీలు మంగళ శుద్ధిక్రియలు నిర్వహించారు; విప్రులు ఆశీర్వచనాలు పలికారు. హిమవాన్, మేనకా మరియు మాతా అత్యంత ఆనందించారు।
Verse 22
ततस्स हिमवान् तात सुप्रहृष्टाः प्रसन्नधीः । सम्मान्य सकलान्प्रीत्या स्नातुं गंगां जगाम ह
అప్పుడు, ఓ ప్రియుడా! అత్యంత హర్షితుడై ప్రసన్నబుద్ధితో హిమవాన్ ప్రేమతో అందరినీ సత్కరించి స్నానార్థం గంగానదికి వెళ్లాడు।
Verse 23
ब्राह्मणेभ्यश्च बंदिभ्यः पर्वतेन्द्रो धनं ददौ । मङ्गलं पाठयामास स द्विजेभ्यो महोत्सवम्
పర్వతాధిపతి హిమాలయుడు బ్రాహ్మణులకు మరియు బందులకు (భాటులకు) ధనదానం చేశాడు. అనంతరం ద్విజులతో మంగళపాఠం చేయించి ఆ సందర్భాన్ని మహోత్సవంగా నిర్వహించాడు.
Verse 24
एवं स्वकन्यया हृष्टौ पितरौ भ्रातरस्तथा । जामयश्च महाप्रीत्या समूषुः प्रांगणे मुने
ఓ మునీ, తమ స్వకన్య కారణంగా హర్షించిన తల్లిదండ్రులు, సోదరులు మరియు వదినలు—అందరూ మహాప్రీతితో ప్రాంగణంలో కలిసి కూర్చున్నారు.
Verse 26
एतस्मिन्नंतरे शंभुस्सुलीलो भक्तवत्सलः । सुनर्तकनटो भूत्वा मेनकासंनिधिं ययौ
అంతలో భక్తవత్సలుడు, దివ్యలీలలో రమించే శంభువు ఉత్తమ నర్తక-నటుడి వేషం ధరించి మేనకా సన్నిధికి వెళ్లాడు.
Verse 27
शृंगं वामे करे धृत्वा दक्षिणे डमरु तथा । पृष्ठे कंथां रक्तवासा नृत्यगानविशारदः
ఎడమ చేతిలో శృంగం, కుడి చేతిలో డమరువు ధరించి, వెనుక కంథా వేసుకొని, ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించిన ఆయన నృత్య-గానాలలో మహా నిపుణుడు.
Verse 28
ततस्सुनटरूपोसौ मेनकाया गणे मुदा । चक्रे सुनृत्यं विविधं गानं चातिमनोहरम्
అప్పుడు ఆయన నటరూపం ధరించి మేనకా పరివారంలోని సఖీగణమధ్య ఆనందంతో నానావిధమైన సుందర నృత్యాలు చేసి, అత్యంత మనోహరంగా గానం కూడా చేశాడు।
Verse 29
शृंगं च डमरुं तत्र वादयामास सुध्वनिम् । महतीं विविधां तत्र स चकार मनोहराम्
అక్కడ అతడు శృంగమును, డమరువును మధురంగా మ్రోగిస్తూ వాయించసాగాడు; ఆ స్థలంలోనే గొప్పగా, విభిన్నంగా, మనోహరంగా సంగీతాన్ని సృష్టించాడు.
Verse 30
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे पार्वतीप्रत्यागमनमहोत्सववर्णनं नाम त्रिंशोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని ద్వితీయ రుద్రసంహితలో తృతీయ పార్వతీఖండమున ‘పార్వతీ ప్రత్యాగమన మహోత్సవ వర్ణనము’ అనే ముప్పయ్యవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.
Verse 32
मूर्च्छां संप्राप्य सा दुर्गा सुदृष्ट्वा हृदि शंकरम् । त्रिशूलादिकचिह्नानि बिभ्रतं चातिसुन्दरम्
మూర్ఛను పొందిన దేవి దుర్గ తన హృదయంలో శంకరుని దర్శించింది—అతిసుందరుడై, త్రిశూలాది చిహ్నాలను ధరించినవాడై।
Verse 33
विभूतिविभूषितं रम्यमस्थिमालासमन्वितम् । त्रिलोचनोज्ज्वलद्वक्त्रं नागायज्ञोपवीतकम्
విభూతితో అలంకరింపబడి, రమ్యంగా, అస్తిమాలాతో కూడి; త్రినేత్రుడై ప్రకాశించే ముఖంతో, నాగాన్ని యజ్ఞోపవీతంగా ధరించిన (శివ) స్వరూపం।
Verse 34
वरं वृण्वित्युक्तवन्तं गौरवर्णं महेश्वरम् । दीनबन्धु दयासिन्धुं सर्वथा सुमनोहरम्
వారు మహేశ్వరుని దర్శించారు—గౌరవర్ణుడైనవాడిని—ఆయన “వరము కోరుకో” అని పలికినవాడు. ఆయన దీనబంధువు, దయాసింధువు, సర్వథా మనోహరుడు।
Verse 35
हृदयस्थं हरं दृष्ट्वेदृशं सा प्रणनाम तम् । वरं वव्रे मानसं हि पतिर्मे त्वं भवेति च
తన హృదయంలో నివసిస్తున్న హరుని అట్లానే దర్శించి ఆమె ఆయనకు ప్రణామం చేసింది. ఆపై మనసులోనే వరం కోరింది—“నీవే నా పతివిగా ఉండుము.”
Verse 36
वरं दत्त्वा शिवं चाथ तादृशं प्रीतितो हृदा । अन्तर्धाय पुनस्तत्र सुननर्त्त स भिक्षुकः
ఈ విధంగా శివునికి అటువంటి వరం ప్రసాదించిన ఆ భిక్షువు హృదయపూర్వక ఆనందంతో నిండిపోయి, ఆపై అంతర్ధానమై, అక్కడే మళ్లీ అతి సుందరంగా నర్తించాడు।
Verse 37
ततो मेना सुरत्नानि स्वर्णपात्रस्थितानि च । तस्मै दातुं ययौ प्रीत्या तद्भूति प्रीतमानसः
ఆ తరువాత ఆ శుభసౌభాగ్యంతో మనసు ఆనందించిన మేనా, బంగారు పాత్రల్లో ఉంచిన ఉత్తమ రత్నాలను అతనికి ఇవ్వడానికి హర్షంతో వెళ్లింది।
Verse 38
तानि न स्वीचकारासौ भिक्षां याचे शिवां च ताम् । पुनस्सुनृत्यं गानश्च कौतुकात्कर्तुमुद्यतः
అతడు ఆ సమర్పణలను స్వీకరించలేదు; బదులుగా ఆ శుభమయి శివా (పార్వతి) వద్ద భిక్షను యాచించాడు. తరువాత కౌతుకంతో మళ్లీ నృత్యగానాలు చేయడానికి సిద్ధమయ్యాడు।
Verse 39
मेना तद्वचनं श्रुत्वा चुकोपाति सुविस्मिता । भिक्षुकं भर्त्सयामास बहिष्कर्तुमियेष सा
ఆ మాటలు విని మేనా అత్యంత ఆశ్చర్యంతో కోపోద్రిక్తురాలైంది. ఆమె ఆ భిక్షుకుణ్ని గద్దించి, బయటకు తోలివేయాలని నిర్ణయించింది।
Verse 40
एतस्मिन्नन्तरे तत्र गंगातो गिरिराययौ । ददर्श पुरतो भिक्षुं प्रांगणस्थं नराकृतिम्
అదే సమయంలో అక్కడ గంగానది వైపు నుండి పర్వతరాజు హిమాలయుడు వచ్చెను. అతడు ముందర ప్రాంగణంలో నిలిచిన మనుష్యాకార భిక్షువును చూచెను.
Verse 41
श्रुत्वा मेनामुखाद्वृत्तं तत्सर्वं सुचुकोप सः । आज्ञां चकारानुचरान्बहिष्कर्तुञ्च तं नटम्
మేనా ముఖమునుండి జరిగిన సంగతులన్నీ విని అతడు అత్యంత కోపించెను. వెంటనే అనుచరులకు ఆ నటుని సభ నుండి వెలివేయమని ఆజ్ఞ ఇచ్చెను.
Verse 42
महाग्निमिव दुःस्पर्शं प्रज्वलन्तं सुतेजसम् । न शशाक बहिष्कर्तुं कोपि तं मुनिसत्तम
ఓ మునిశ్రేష్ఠా! ఎవ్వరూ అతనిని వెలుపలికి తోలలేకపోయిరి; అతడు మహాగ్నివలె దుస్స్పర్శుడు, స్వతేజస్సుతో జ్వలించుచుండెను.
Verse 43
ततस्स भिक्षुकस्तात नानालीलाविशारदः । दर्शयामास शैलाय स्वप्रभावमनन्तकम्
అప్పుడు, ఓ తాతా, నానా లీలలలో నిపుణుడైన ఆ భిక్షువు పర్వతరాజునకు తన అనంత స్వాభావిక ప్రభావమును ప్రదర్శించెను.
Verse 44
शैलो ददर्श तं तत्र विष्णुरूपधरं द्रुतम् । किरीटिनं कुण्डलिनं पीतवस्त्रं चतुर्भुजम्
అక్కడ శైలం (హిమాలయుడు) అతనిని త్వరగా విష్ణురూపధారిగా దర్శించాడు—కిరీటధారి, కుండలధారి, పీతవస్త్రధారి, చతుర్భుజుడు।
Verse 45
यद्यत्पुष्पादिकं दत्तं पूजाकाले गदाभृते । गात्रे शिरसि तत्सर्वं भिक्षुकस्य ददर्श ह
పూజాకాలంలో గదాధారి ప్రభువుకు అర్పించిన పుష్పాదులు అన్నీ, ఆ భిక్షుకుని దేహమునూ శిరస్సునూ మీదే నిలిచివున్నట్లు అతడు చూచెను।
Verse 46
ततो ददर्श जगतां स्रष्टारं स चतुर्मुखम् । रक्तवर्णं पठन्तञ्च श्रुतिसूक्तं गिरीश्वरः
అనంతరం గిరీశ్వరుడు (శివుడు) జగత్తుల స్రష్ట అయిన చతుర్ముఖ బ్రహ్మను ఎర్రని వర్ణంతో, శ్రుతిసూక్తాలను పఠిస్తూ ఉన్నట్లు చూచెను।
Verse 47
ततस्सूर्य्यस्वरूपञ्च जगच्चक्षुस्स्वरूपकम् । ददर्श गिरिराजस्स क्षणं कौतुककारिणाम्
అనంతరం గిరిరాజు (హిమాలయుడు) క్షణమాత్రం ఆ ఆశ్చర్యకర దర్శనాన్ని చూచెను—సూర్యస్వరూపమైన, ‘జగత్తు కన్ను’గా ప్రసిద్ధమైన రూపాన్ని; దానిని చూచి అందరిలో విస్మయం కలిగెను।
Verse 48
ततो ददर्श तं तात रुद्ररूपं महाद्भुतम् । पार्वती सहितं रम्यं विहसन्तं सुतेजसम्
అనంతరం, ప్రియమా, అతడు ఆయనను మహాద్భుత రుద్రరూపంలో చూచెను—పార్వతీ సమేతంగా, మనోహరంగా, పరమ తేజస్సుతో, మృదువుగా హసిస్తూ ఉన్నవాడిగా।
Verse 49
ततस्तेजस्स्वरूपञ्च निराकारं निरंजनम् । निरुपाधिं निरीहञ्च महाद्भुतमरूपकम्
అప్పుడు శుద్ధ తేజస్స్వరూపమైన ఆ పరతత్త్వం ప్రత్యక్షమైంది—నిరాకారం, నిరంజనం, ఉపాధిరహితం, నిరీహం, అపార అద్భుతం, అయినా భౌతిక రూపరహితం।
Verse 50
एवं बहूनि रूपाणि तस्य तत्र ददर्श सः । सुविस्मितो बभूवाशु परमानन्दसंयुतः
ఇలా అక్కడే ఆయన ఆ ప్రభువైన శివుని అనేక రూపాలను దర్శించాడు; వెంటనే అతడు విస్మయంతో నిండిపోయి పరమానందంతో పరిపూర్ణుడయ్యాడు।
Verse 51
अथासौ भिक्षुवर्य्यो हि तस्मात्तस्याश्च सूतिकृत् । भिक्षां ययाचे दुर्गान्तां नान्यज्जग्राह किञ्चन
అప్పుడు ఆ శ్రేష్ఠ భిక్షువు—ఆమెకు సూతికర్మ చేసినవాడు—దుర్గాదేవి నుంచే భిక్షను యాచించాడు; ఇతర ఏదీ అతడు స్వీకరించలేదు।
Verse 52
न स्वीचकार शैलैन्द्रो मोहितश्शिवमायया । भिक्षुः किंचिन्न जग्राह तत्रैवान्तर्दधे ततः
శివమాయచేత మోహితుడైన శైలేంద్రుడు సమ్మతించలేదు. ఆ భిక్షువు ఏదీ స్వీకరించక, అక్కడికక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
Verse 53
तदा बभूव सुज्ञानं मेनाशैलेशयोरिति । आवां शिवो वञ्चयित्वा स्वस्थानं गतवान्प्रभुः
అప్పుడు మేనా మరియు శైలేశునికి స్పష్టమైన జ్ఞానం కలిగింది—“ప్రభువు శివుడు లీలగా మమ్మల్ని మోసగించి ఇప్పుడు తన స్వస్థానానికి వెళ్లిపోయాడు.”
Verse 54
तयोर्विचिन्त्य तत्रैव शिवे भक्तिरभूत्परा । महामोक्षकरी दिव्या सर्वानन्दप्रदायिनी
ఆ ఇద్దరినీ అక్కడే మనసులో విచారించగానే శివునందు పరమ భక్తి ఉద్భవించింది—దివ్యమైనది, మహామోక్షకారిణి, సర్వానందప్రదాయిని।
Frequently Asked Questions
The chapter narrates Pārvatī’s departure to her father Himācala’s house after Hari returns to his own abode, and the elaborate, auspicious public welcome organized by Menā, Himācala, relatives, priests, and townspeople.
Pārvatī’s movement is framed as maṅgala in action: the goddess as sarva-maṅgalā sacralizes space (royal road, maṅgala-ghaṭa) and community, while continuous Śiva-remembrance signals the non-duality of devotion and worldly transition.
Pārvatī is highlighted as sarva-maṅgalā and as one who ‘fulfills’ her form/intention; the narrative also emphasizes collective manifestations of dharma—ritual specialists, kin networks, and celebratory arts (song/dance) as expressions of sacred order.