कार्त्तिकेयान्वेषण-नन्दिसंवाद-वर्णनम् (Search for Kārttikeya and the Nandī Dialogue)

Verse 1

नारद उवाच । देवदेव प्रजानाथ ततः किमभवद्विधे । वदेदानीं कृपातस्तु शिवलीलासमन्वितम्

నారదుడు పలికెను—ఓ దేవదేవా, ఓ ప్రజానాథా, ఓ విధాతా! ఆ తరువాత ఏమైంది? ఇప్పుడు కరుణచేత శివలీలతో కూడి నాకు చెప్పుము।

Verse 2

ब्रह्मोवाच । कृत्तिकाभिर्गृहीते वै तस्मिञ्शंभुसुते मुने । कश्चित्कालो व्यतीयाय बुबुधे न हिमाद्रिजा

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఓ మునీ! శంభు పుత్రుడిని కృత్తికలు సంరక్షణకు తీసుకున్న తరువాత కొంత కాలం గడిచింది; అయినా హిమాద్రి కుమార్తె (పార్వతి) అది గ్రహించలేదు।

Verse 3

तस्मिन्नवसरे दुर्गा स्मेराननसरोरुहा । उवाच स्वामिनं शंभुं देवदेवेश्वरं प्रभुम्

ఆ సమయంలో చిరునవ్వుతో కమలముఖి అయిన దేవి దుర్గ తన స్వామి శంభువును—దేవదేవేశ్వర పరమ ప్రభువును—ఉద్దేశించి పలికింది।

Verse 4

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे कार्त्तिकेयान्वेषणनन्दिसंवादवर्णनं नाम चतुर्थोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని ద్వితీయ భాగమైన రుద్రసంహితలో, చతుర్థ కుమారఖండంలో ‘కార్త్తికేయాన్వేషణ మరియు నందిసంవాదవర్ణనం’ అనే నాల్గవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 5

कृपया योगिषु श्रेष्ठो विहारैस्तत्परोऽभवः । रतिभंगः कृतो देवैस्तत्र मे भवता भव

కరుణవశంగా, ఓ యోగులలో శ్రేష్ఠుడా! మీరు క్రీడామయ విహారాలలో నిమగ్నుడయ్యారు; అక్కడ దేవతలు మీ రతి-సంయోగాన్ని భంగం చేశారు. ఆ విషయంలో మీరు నా పక్షాన ఉండండి—నాకు తోడుగా నిలవండి।

Verse 6

भूमौ निपतितं वीर्यं नोदरे मम ते विभो । कुत्र यातं च तद्देव केन दैवेन निह्णुतम्

హే సర్వవ్యాపి ప్రభూ! భూమిపై పడిన ఆ వీర్యం నా గర్భంలో ప్రవేశించలేదు. హే దేవా! అది ఎక్కడికి వెళ్లింది, ఏ దైవ విధానంతో అది దాచబడింది?

Verse 7

कथं मत्स्वामिनो वीर्यममोघं ते महेश्वर । मोघं यातं च किं किंवा शिशुर्जातश्च कुत्रचित्

హే మహేశ్వరా! నా స్వామి యొక్క అమోఘ శక్తి (వీర్యం) ఎలా నిష్ఫలమవుతుంది? లేక అది ఏదో విధంగా వ్యర్థమైందా? లేదా ఎక్కడైనా శిశువు జన్మించాడా?

Verse 8

ब्रह्मोवाच । पार्वतीवचनं श्रुत्वा प्रहस्य जगदीश्वरः । उवाच देवानाहूय मुनींश्चापि मुनीश्वर

బ్రహ్మ అన్నాడు—పార్వతి మాటలు విని జగదీశ్వరుడు (శివుడు) చిరునవ్వు నవ్వాడు. ఆపై మునీశ్వరుడైన ఆ ప్రభువు దేవతలనూ మునులనూ పిలిపించి ఇలా పలికాడు.

Verse 9

महेश्वर उवाच । देवाः शृणुत मद्वाक्यं पार्वतीवचनं श्रुतम् । अमोघं कुत्र मे वीर्यं यातं केन च निह्नुतम्

మహేశ్వరుడు పలికెను—హే దేవతలారా, నా మాట వినుడి; పార్వతీ వాక్యము విని నేను చెప్పుచున్నాను. నా అమోఘమైన వీర్యము ఎక్కడికి పోయెను, ఎవరు దానిని దాచిరి?

Verse 10

सभयं नापतत्क्षिप्रं स चेद्दंडं न चार्हति । शक्तौ राजा न शास्ता यः प्रजाबाध्यश्च भक्षकः

భయముతో ఉన్నవాడు త్వరగా శరణు కోరకపోతే, అతడు రాజదండానికి అర్హుడు కాడు. కానీ శక్తిమంతుడై ఉండి దుష్కార్యాన్ని నియంత్రించని రాజు స్వయంగా ప్రజలను బాధించే భక్షకుడవుతాడు.

Verse 11

शंभोस्तद्वचनं श्रुत्वा समालोच्य परस्परम् । ऊचुस्सर्वे क्रमेणैव त्रस्तास्तु पुरतः प्रभोः

శంభువు వాక్యము విని వారు పరస్పరం ఆలోచించుకొని; భయపడినప్పటికీ అందరూ క్రమంగా ప్రభువు సమక్షంలో పలికిరి।

Verse 12

विष्णुरुवाच । ते मिथ्यावादिनस्संतु भारते गुरुदारिकाः । गुरुनिन्दारताश्शश्वत्त्वद्वीर्यं यैश्च निह्नुतम्

విష్ణువు పలికెను—భారతదేశములో మిథ్యావాదులు గురుద్రోహులగుదురు; మరియు నీ శాశ్వత వీర్యయశస్సును నిరాకరించి దాచినవారు ఎల్లప్పుడూ గురునిందలో రతులై ఉండుగాక।

Verse 13

ब्रह्मोवाच । त्वद्वीर्यं निह्नुतं येन पुण्यक्षेत्रे च भारते । स नाऽन्वितो भवेत्तत्र सेवने पूजने तव

బ్రహ్మ పలికెను—భారతదేశపు పుణ్యక్షేత్రములో ఎవడు నీ వీర్యశక్తిని దాచునో, వాడు అక్కడ నీ సేవకూ పూజకూ అర్హుడు కాడు।

Verse 14

लोकपाला ऊचुः । त्वदवीर्यं निह्नुतं येन पापिना पतितभ्रमात् । भाजनं तस्य सोत्यन्तं तत्तपं कर्म संततिम्

లోకపాలులు పలికిరి—పతిత మోహముచేత నీ వీర్యమును దాచిన ఆ పాపి, దాని ఫలభోగానికి పాత్రుడగునుగాక; అతనికి తపస్సు మరియు కర్మాచరణల నిరవచ్ఛిన్న పరంపర కలుగుగాక।

Verse 15

देवा ऊचुः । कृत्वा प्रतिज्ञां यो मूढो नाऽऽपादयति पूर्णताम् । भाजनं तस्य पापस्य त्वद्वीर्यं येन निह्नुतम्

దేవులు పలికిరి—ప్రతిజ్ఞ చేసి కూడా దానిని సంపూర్ణతకు చేర్చని ఆ మూఢుడు, నీ దివ్య వీర్యమును నిరాకరించి దాచిన ఆ పాపానికి పాత్రుడగునుగాక।

Verse 16

देवपत्न्य ऊचुः । या निदति स्वभर्तारं परं गच्छति पूरुषम् । मातृबन्धुविहीना च त्वद्वीर्यं निह्नुतं यया

దేవపత్నులు పలికిరి—తన భర్తను దూషించి పరపురుషుని వెంబడించు ఆమె, తల్లి బంధువులేని ఆమె, మరియు నీ వీర్యాన్ని దాచిన ఆమె—ఆమె సంగతి చెప్పి ఆ ఆచారాన్ని ఖండించుము।

Verse 17

ब्रह्मोवाच । देवानां वचनं श्रुत्वा देवदेवेश्वरो हरः । कर्म्मणां साक्षिणश्चाह धर्मादीन्सभयं वचः

బ్రహ్మ పలికెను—దేవుల మాటలు విని దేవదేవేశ్వరుడు హరుడు, సమస్త కర్మలకు సాక్షులైన ధర్మాది దేవతలను ఉద్దేశించి ఆందోళనతో పలికెను।

Verse 18

श्रीशिव उवाच । देवैर्न निह्नुतं केन तद्वीर्यं निह्नुतं ध्रुवम् । तदमोघं भगवतो महेशस्य मम प्रभोः

శ్రీశివుడు పలికెను—ఆ వీర్యాన్ని దేవులు దాచలేదు; నిజానికి దానిని ఎవరూ దాచలేరు. అది అమోఘమైన శక్తి, ఎందుకంటే అది నా ప్రభువు భగవాన్ మహేశ్వరునిదే।

Verse 19

यूयं च साक्षिणो विश्वे सततं सर्वकर्मणाम् । युष्माकं निह्नुतं किम्वा किं ज्ञातुं वक्तुमर्हथ

మీరు విశ్వమంతటికి సాక్షులు, సదా సమస్త కర్మలను దర్శించువారు. మరి మీ నుండి ఏమి దాగగలదు? మీకు తెలియనిది ఏముంది—మీకెందుకు చెప్పాలి?

Verse 20

ब्रह्मोवाच । ईश्वरस्य वचः श्रुत्वा सभायां कंपिताश्च ते । परस्परं समालोक्य क्रमेणोचुः पुराः प्रभोः

బ్రహ్మ పలికెను—ఈశ్వరుని వాక్యము విని వారు సభలో కంపించిరి. ఒకరినొకరు చూచి, ప్రభువు యొక్క పురములు క్రమంగా ప్రత్యుత్తరమిచ్చిరి।

Verse 21

ब्रह्मोवाच । रते तु तिष्ठतो वीर्यं पपात वसुधातले । मया ज्ञातममोघं तच्छंकरस्य प्रकोपतः

బ్రహ్ముడు పలికెను—రతిలో నిలిచి ఉండగానే అతని వీర్యం వసుధాతలంపై పడిపోయింది. శంకరుని కోపం వల్ల అది అమోఘశక్తియుతమని నేను గ్రహించాను.

Verse 22

क्षितिरुवाच । वीर्यं सोढुमशक्ताहं तद्वह्नो न्यक्षिपं पुरा । अतोऽत्र दुर्वहं ब्रह्मन्नबलां क्षंतुमर्हसि

భూమి పలికెను—ఆ వీర్యాన్ని భరించలేక నేను పూర్వం దానిని అగ్నిలో నిక్షిప్తం చేసితిని. కనుక హే బ్రహ్మన్, ఇక్కడ అది మోయడం దుర్భరం; నేను అబలని, నన్ను క్షమించుము.

Verse 23

वह्निरुवाच । वीर्यं सोढुमशक्तोहं तव शंकर पर्वते । कैलासे न्यक्षिपं सद्यः कपोतात्मा सुदुस्सहम्

అగ్ని పలికెను—హే శంకరా! పర్వతంపై ఆ వీర్యాన్ని భరించలేకపోయాను. అది అత్యంత దుర్భరమైనందున, కపోతరూపం ధరించి, వెంటనే దానిని కైలాసంపై నిక్షిప్తం చేసితిని.

Verse 24

गिरिरुवाच । वीर्यं सोढुमशक्तोऽहं तव शंकर लोकप । गंगायां प्राक्षिपं सद्यो दुस्सहं परमेश्वर

గిరి పలికెను—హే శంకర, లోకపాలకా! నీ వీర్య‑తేజస్సును నేను భరించలేను. అందుచేత, హే పరమేశ్వరా, ఆ అసహ్య శక్తిని నేను వెంటనే గంగలో నిక్షిప్తం చేసితిని.

Verse 25

गंगोवाच । वीर्यं सोढुमशक्ताहं तव शंकर लोकप । व्याकुलाऽति प्रभो नाथ न्यक्षिपं शरकानने

గంగా పలికెను—హే శంకర, లోకపాలకా! నీ వీర్య‑తేజస్సును నేను భరించలేను. అత్యంత వ్యాకులమై, హే ప్రభూ నాథా, దానిని శరకాననములో (రెమ్మల అడవిలో) నిక్షిప్తం చేసితిని.

Verse 26

वायुरुवाच । शरेषु पतितं वीर्यं सद्यो बालो बभूव ह । अतीव सुन्दरश्शम्भो स्वर्नद्याः पावने तटे

వాయువు పలికెను—వీర్యము శరములపై పడగానే వెంటనే ఒక బాలుడు జన్మించాడు. ఓ శంభో, అతడు స్వర్ణా నదీ పవిత్ర తీరమున అతి సుందరుడై ప్రత్యక్షమయ్యాడు।

Verse 27

विष्णुस्त्वं जगतां व्यापी नान्यो जातोसि शांभव । यथा न केषां व्याप्यं च तत्सर्वं व्यापकं नभः

హే శాంభవా! నీవే జగత్తులలో సర్వవ్యాపక ప్రభువు, తత్త్వతః విష్ణు-స్వరూపుడవు; నీతో సమానుడు మరెవ్వరూ జన్మించలేదు. ఆకాశం ఏ ఆధారాన్నీ ఆశ్రయించకుండానే అన్నిటిని వ్యాపించినట్లు, నీవు సర్వత్ర వ్యాపించుచున్నావు।

Verse 28

चन्द्र उवाच रुदंतं बालकं प्राप्य गृहीत्वा कृत्तिकागणः । जगाम स्वालयं शंभो गच्छन्बदरिकाश्रमम्

చంద్రుడు పలికెను—హే శంభూ! ఏడుస్తున్న బాలుణ్ని కనుగొని, అతనిని ఎత్తుకొని, కృత్తికల సమూహము తమ నివాసమునకు వెళ్లెను; బదరికాశ్రమమునకు సాగుచూ।

Verse 29

जलमुवाच । अमुं रुदंतमानीय स्तन्यपानेन ताः प्रभो । वर्द्धयामासुरीशस्य सुतं तव रविप्रभम्

జలుడు పలికెను—హే ప్రభో! ఆ ఏడుస్తున్న బాలుణ్ని తీసికొని వచ్చి, ఆ మాతృగణము అతనిని స్తన్యపానముతో పోషించెను; ఈ విధంగా ఈశుని (శివుని) కుమారుడైన, సూర్యప్రభ వంటి తేజస్సుగల నీ కుమారుని పెంచెను।

Verse 30

संध्योवाच । अधुना कृत्तिकानां च वनं तम्पोष्य पुत्रकम् । तन्नाम चक्रुस्ताः प्रेम्णा कार्त्तिकश्चेति कौतुकात्

సంధ్య చెప్పింది—ఇప్పుడు కృత్తికల వనంలో ఆ బాలుణ్ని పోషించి, ఆ స్నేహమయి మాతలు కౌతుకంతో ప్రేమగా అతనికి ‘కార్త్తిక’ అనే నామం పెట్టారు।

Verse 31

रात्रिरुवाच । न चक्रुर्बालकं ताश्च लोचनानामगोचरम् । प्राणेभ्योपि प्रीतिपात्रं यः पोष्टा तस्य पुत्रकः

రాత్రి పలికెను—ఆ స్త్రీలు ఆ బాలుణ్ని చూడలేకపోయారు; అతడు వారి కన్నులకు అగోచరుడు. అయినా ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైన వాడైన అతడే, అతన్ని పోషించి రక్షించినవాని ప్రియపుత్రుడు.

Verse 32

दिनमुवाच । यानि यानि च वस्त्राणि भूषणानि वराणि च । प्रशंसितानि स्वादूनि भोजयामासुरेव तम्

దినము పలికెను—ఏ ఏ వస్త్రాలు, శ్రేష్ఠ ఆభరణాలు, ఉత్తమ దానాలు ఉన్నవో అవన్నీ వారు అతనికి సమర్పించారు. ప్రశంసింపబడిన రుచికర భోజ్యాలతో అతనినే తృప్తిపరిచారు.

Verse 33

ब्रह्मोवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा संतुष्टः पुरसूदनः । मुदं प्राप्य ददौ प्रीत्या विप्रेभ्यो बहुदक्षिणाम्

బ్రహ్మ పలికెను—వారి మాటలు విని పురసూదనుడు సంతోషించాడు. హర్షంతో నిండిపోయి, ప్రేమతో బ్రాహ్మణులకు విస్తారమైన దక్షిణలను దానమిచ్చాడు.

Verse 34

पुत्रस्य वार्त्तां संप्राप्य पार्वती हृष्टमानसा । कोटिरत्नानि विप्रेभ्यो ददौ बहुधनानि च

పుత్రుని వార్త అందగానే పార్వతి హృదయపూర్వకంగా హర్షించింది. ఆ ఆనందంలో ఆమె బ్రాహ్మణులకు కోటి రత్నాలు మరియు అపార ధనాన్ని దానమిచ్చింది.

Verse 35

लक्ष्मी सरस्वती मेना सावित्री सर्वयोषितः । विष्णुस्सर्वे च देवाश्च ब्राह्मणेभ्यो ददुर्धनम्

లక్ష్మీ, సరస్వతి, మేనా, సావిత్రి మరియు సమస్త సతీమణులు—విష్ణువు మరియు సమస్త దేవతలతో కలిసి—బ్రాహ్మణులకు ధనాన్ని దానమిచ్చారు।

Verse 36

प्रेरितस्स प्रभुर्देवैर्मुनिभिः पर्वतैरथ । दूतान् प्रस्थापयामास स्वपुत्रो यत्र तान् गणान्

దేవతలు, మునులు, పర్వతాలు ప్రేరేపించగా, ఆ ప్రభువు—శివుని స్వపుత్రుడు—ఆ గణులు ఉన్న చోటికి దూతలను పంపించాడు।

Verse 37

वीरभद्रं विशालाक्षं शंकुकर्णं कराक्रमम् । नन्दीश्वरं महाकालं वज्रदंष्ट्रं महोन्मदम्

అతడు వీరభద్రుడు, విశాలాక్షుడు, శంకుకర్ణుడు, కరాక్రముడు, నందీశ్వరుడు, మహాకాలుడు, వజ్రదంష్ట్రుడు, మహోన్మదుడు—ఈ రౌద్ర గణులను దర్శించాడు।

Verse 38

गोकर्णास्यं दधिमुखं ज्वलदग्निशिखोपमम् । लक्षं च क्षेत्रपालानां भूतानां च त्रिलक्षकम्

అతని ముఖం గోకర్ణుని వలె, దధిముఖుని వలె ఉండి, మండే అగ్నిశిఖలా ప్రకాశించింది. అతనితో క్షేత్రపాలులు లక్షమంది, భూతులు మూడు లక్షలు ఉన్నారు।

Verse 39

रुद्रांश्च भैरवांश्चैव शिवतुल्यपराक्रमान् । अन्यांश्च विकृताकारानसंख्यानपि नारद

ఓ నారదా! (అతడు) రుద్రాంశాలు, భైరవాంశాలు కూడా ప్రదర్శించాడు—శివునితో సమాన పరాక్రమమున్నవి—మరియు విచిత్రాకారాలైన అనేకానేకులను కూడా।

Verse 40

ते सर्वे शिवदूताश्च नानाशस्त्रास्त्रपाणयः । कृत्तिकानां च भवनं वेष्टयामासुरुद्धताः

ఆ శివదూతలందరూ నానావిధ శస్త్రాస్త్రాలను చేతబట్టి, ధైర్యోద్ధతులై కృత్తికల నివాసాన్ని చుట్టుముట్టారు।

Verse 41

दृष्ट्वा तान् कृत्तिकास्सर्वा भयविह्नलमानसाः । कार्त्तिकं कथयामासुर्ज्वलंतं ब्रह्मतेजसा

వారిని చూచి కృత్తికలందరూ భయవిస్మయాలతో మనస్సు కలతచెంది, బ్రహ్మతేజస్సుతో జ్వలిస్తున్న కార్త్తికుని గురించి పలకసాగారు।

Verse 42

कृत्तिका ऊचुः । वत्स सैन्यान्यसंख्यानि वेष्टयामासुरालयम् । किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं महाभयमुपस्थितम्

కృత్తికలు పలికిరి—వత్సా, అసంఖ్య సైన్యాలు మా నివాసాన్ని చుట్టుముట్టాయి. ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి, ఎక్కడికి వెళ్లాలి? మహాభయం సమీపించింది।

Verse 43

कार्तिकेय उवाच । भयं त्यजत कल्याण्यो भयं किं वा मयि स्थिते । दुर्निवार्योऽस्मि बालश्च मातरः केन वार्यते

కార్త్తికేయుడు పలికెను—కల్యాణమయులైన మాతలారా, భయాన్ని విడిచిపెట్టండి. నేను ఉన్నప్పుడు భయం ఎందుకు? నేను అప్రతిహతుడను; బాలుడనైనను మాతలను ఎవరు ఆపగలరు?

Verse 44

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र सैन्येन्द्रो नन्दिकेश्वरः । पुरतः कार्तिकेयस्योपविष्टस्समुवाच ह

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఆ మధ్యలో అక్కడ సేనాధిపతి నందికేశ్వరుడు కార్తికేయుని ఎదుట కూర్చొని పలికెను।

Verse 45

नन्दीश्वर उवाच । भ्रातः प्रवृत्तिं शृणु मे मातरश्च शुभावहाम् । प्रेरितोऽहं महेशेन संहर्त्रा शंकरेण च

నందీశ్వరుడు అన్నాడు—సోదరా, నా వృత్తాంతాన్ని విను; ఇది మాతృగణాలకు కూడా శుభకరమైన సందేశం. సంహర్త మహేశుడు శంకరుడు నన్ను ప్రేరేపించి పంపాడు.

Verse 46

कैलासे सर्वदेवाश्च ब्रह्मविष्णुशिवादयः । सभायां संस्थितास्तात महत्युत्सवमंगले

కైలాసంలో బ్రహ్మ, విష్ణు, శివ మొదలైన సమస్త దేవతలు, ప్రియమా, మహాసభలో సమవేశమై కూర్చున్నారు; అది మహోత్సవ మంగళ సందర్భం.

Verse 47

तदा शिवा सभायां वै शंकरं सर्व शंकरम् । सम्बोध्य कथयामास तवान्वेषणहेतुकम्

అప్పుడు సభలో శివా సర్వమంగళకరుడైన శంకరుని సంబోధించి, నిన్ను అన్వేషించుటకు గల కారణాన్ని వివరించెను.

Verse 48

पप्रच्छ ताञ्शिवो देवान् क्रमात्त्वत्प्राप्तिहेतवे । प्रत्युत्तरं ददुस्ते तु प्रत्येकं च यथोचितम्

ఆపై శివుడు దేవతలను ఒక్కొక్కరిని క్రమంగా, నిన్ను పొందుటకు గల ఉపాయాన్ని అడిగెను. అప్పుడు వారు తమ తమ స్థితి, బుద్ధి ప్రకారం తగిన సమాధానాన్ని ఇచ్చిరి.

Verse 49

त्वामत्र कृत्तिकास्थाने कथयामासुरीश्वरम् । सर्वे धर्मादयो धर्माधर्मस्य कर्मसाक्षिणः

ఇక్కడ కృత్తికల పవిత్రస్థానంలో వారు నీకు ఈశ్వరుని విషయాన్ని వివరించారు. ధర్మముతో కూడిన సమస్త తత్త్వాలు ధర్మాధర్మ కర్మలకు సాక్షులై నిలుస్తాయి.

Verse 50

प्रबभूव रहः क्रीडा पार्वतीशिवयोः पुरा । दृष्टस्य च सुरैश्शंभोर्वीर्यं भूमौ पपात ह

పూర్వం పార్వతి-శివుల మధ్య రహస్య క్రీడ ఉద్భవించింది. కానీ దేవతలు శంభువును దర్శించినప్పుడు, ఆయన దివ్య వీర్యం భూమిపై పడిపోయింది.

Verse 51

भूमिस्तदक्षिपद्वह्नौ वह्निश्चाद्रौ स भूधरः । गंगायां सोऽक्षिपद्वेगात् तरंगैश्शरकानने

ఆ తేజస్సును భూమి అగ్నిలోకి విసిరింది; ఆ అగ్ని పర్వతంపై పడింది, ఆ పర్వతమే దానిని మోసేవాడయ్యాడు. తరువాత వేగంగా అది గంగలో పడగా, తరంగాలు దానిని శర-కాననం వైపు మోసుకెళ్లాయి.

Verse 52

तत्र बालोऽभवस्त्वं हि देवकार्यकृति प्रभुः । तत्र लब्धः कृत्तिकाभिस्त्वं भूमिं गच्छ सांप्रतम्

అక్కడే, ఓ ప్రభూ, దేవకార్య సాధనార్థం మీరు బాలుడయ్యారు. అక్కడే కృత్తికలు మిమ్మల్ని స్వీకరించి పోషించారు; ఇప్పుడు వెంటనే భూమికి వెళ్లండి.

Verse 53

तवाभिषेकं शंभुस्तु करिष्यति सुरैस्सह । लप्स्यसे सर्वशस्त्राणि तारकाख्यं हनिष्यसि

దేవులతో కూడి స్వయంగా శంభువు నీ అభిషేకాన్ని నిర్వహిస్తాడు. నీవు సమస్త శస్త్రాలను పొందుతావు; ‘తారక’ అనే వానిని సంహరిస్తావు.

Verse 54

पुत्रस्त्वं विश्वसंहर्त्तुस्त्वां प्राप्तुञ्चाऽक्षमा इमाः । नाग्निं गोप्तुं यथा शक्तश्शुष्कवृक्षस्स्व कोटरे

నీవు విశ్వసంహర్త శివుని కుమారుడవు; ఈ అడ్డంకులు నిన్ను చేరలేవు—ఎండిన చెట్టు తన కొట్టరంలో అగ్నిని ఆపలేనట్లు.

Verse 55

दीप्तवांस्त्वं च विश्वेषु नासां गेहेषु शोभसे । यथा पतन्महाकूपे द्विजराजो न राजत

నీవు దేవతలలో ప్రకాశవంతుడవైనా వారి గృహాలలో శోభించవు; మహా కూపంలో పడితే ద్విజరాజ గరుడుడుకూడా తేజస్సు కనబరచనట్లే।

Verse 56

करोषि च यथाऽलोकं नाऽऽच्छन्नोऽस्मासु तेजसा । यथा सूर्यः कलाछन्नो न भवेन्मानवस्य च

హే ప్రభూ, నీవు లోకాలను ప్రకాశింపజేస్తావు; అయినా నీ స్వతేజస్సుతో మా దృష్టికి ఆవరితుడవు కావు. కళతో కొంత కప్పబడిన సూర్యుడు కూడా మనుష్యులకు లుప్తమవనట్లే।

Verse 58

योगीन्द्रो नाऽनुलिप्तश्च भागी चेत्परिपोषणे । नैव लिप्तो यथात्मा च कर्मयोगेषु जीविनाम्

యోగీంద్రుడైనవాడుకూడా లిప్తుడు కాడు. లోకపోషణలో భాగం స్వీకరించినా అతడు అస్పృశ్యుడే—కర్మయోగంలో దేహధారుల కర్మలచేత ఆత్మ ఎప్పుడూ మలినమవనట్లే।

Verse 59

विश्वारंभस्त्वमीशश्च नासु ते संभवेत् स्थितिः । गुणानां तेजसां राशिर्यथात्मानं च योगिनः

హే ఈశా, విశ్వారంభము నీవే; అయినా ఈ విశ్వంలో పరిమితంగా నిలిచివుండవు. నీవు సమస్త గుణ-తేజస్సుల సాంద్ర రాశివి—సిద్ధయోగి ఆత్మను తన అంతరంలో సాక్షాత్కరించునట్లే।

Verse 60

भ्रातर्ये त्वां न जानंति ते नरा हतबुद्धयः । नाद्रियन्ते यथा भेकास्त्वेकवासाश्च पंकजान्

హే భ్రాతా, నిన్ను ఎరుగని వారు హతబుద్ధులు. ఎలా కప్పలు కమలాన్ని ఆదరించవో, అలాగే సంకుచితచిత్తులైన ఏకముఖులు పూజ్యమైనదాన్ని గౌరవించరు।

Verse 61

कार्त्तिकेय उवाच । भ्रातस्सर्वं विजानासि ज्ञानं त्रैकालिकं च यत् । ज्ञानी त्वं का प्रशंसा ते यतो मृत्युञ्जयाश्रितः

కార్త్తికేయుడు అన్నాడు—సోదరా, నీవు సమస్తమును తెలుసుకొంటావు; గత-వర్తమాన-భవిష్యత్ మూడు కాలాలను వ్యాపించే జ్ఞానమూ నీదే. నీవు నిజంగా జ్ఞాని; మృత్యుంజయ శివుని శరణు పొందిన నీకు ఏ ప్రశంస సరిపోతుంది?

Verse 62

कर्मणां जन्म येषां वा यासु यासु योनिषु । तासु ते निर्वृतिं भ्रातः प्राप्नुवंतीह सांप्रतम्

హే భ్రాతా, కర్మానుసారం ఏ ఏ యోనులలో జీవులు జన్మిస్తారో, ఆ ఆ జన్మలలోనే వారు ఇక్కడే ఇప్పుడే శాంతి మరియు మోక్షాన్ని పొందుతారు।

Verse 63

कृत्तिका ज्ञानवत्यश्च योगिन्यः प्रकृतेः कलाः । स्तन्येनासां वर्द्धितोऽहमुपकारेण संततम्

కృత్తికలు—జ్ఞానవతులైన యోగినులు, ప్రకృతిశక్తి యొక్క కళలు—తమ స్తన్యంతో నన్ను పోషించారు; వారి నిరంతర ఉపకారంతో నేను సదా వృద్ధి చెందాను।

Verse 64

आसामहं पोष्यपुत्रो मदंशा योषितस्त्विमाः । तस्याश्च प्रकृतेरंशास्ततस्तत्स्वामिवीर्यजः

నేను వీరి పోష్యపుత్రుణ్ని, ఈ స్త్రీలు నా అంసాలే. ఆ ప్రధాన మాత ప్రకృతియొక్క అంసము; అందువల్ల ఇతడు ఆమె స్వామి వీర్యమున జన్మించినవాడు।

Verse 65

न मद्भंगो हे शैलेन्द्रकन्यया नन्दिकेश्वर । सा च मे धर्मतो माता यथेमास्सर्वसंमताः

హే నందికేశ్వరా, శైలేంద్రకన్య కారణంగా నాకు ఏ అవమానమూ లేదు. ధర్మప్రకారం ఆమె నా మాత, ఈ అందరూ సర్వసమ్మతంగా అంగీకరించినట్లే।

Verse 66

शम्भुना प्रेषितस्त्वं च शंभोः पुत्रसमो महान् । आगच्छामि त्वया सार्द्धं द्रक्ष्यामि देवताकुलम्

నీవు కూడా శంభువు పంపినవాడవు; నీవు మహానివి—శంభువు కుమారుడితో సమానుడు. నేను నీతో కలిసి వచ్చి దేవతల సమూహాన్ని దర్శిస్తాను।

Verse 67

इत्येवमुक्त्वा तं शीघ्रं संबोध्य कृत्तिकागणम् । कार्त्तिकेयः प्रतस्थे हि सार्द्धं शंकरपार्षदैः

ఇట్లు చెప్పి, కృత్తికల గణాన్ని త్వరగా సంబోధించి, కార్త్తికేయుడు శంకరుని పార్షదులతో కలిసి నిజంగా ప్రయాణమయ్యాడు।