Adhyaya 12
Rudra SamhitaKumara KhandaAdhyaya 1256 Verses

तारकवधोत्तरं देवस्तुतिः पर्वतवरप्रदानं च / Devas’ Hymn after Tāraka’s Slaying and the Bestowal of Boons upon the Mountains

ఈ అధ్యాయంలో బ్రహ్మ తారకవధానంతరం దేవతల ఆనందాన్ని వర్ణిస్తాడు. విష్ణువుతో కూడిన సమస్త దేవులు శంకరపుత్రుడు కుమారుడు/స్కందుడిని దీర్ఘంగా స్తుతిస్తారు; దత్తదైవాధికారంతో సృష్టి-స్థితి-లయ కార్యాలను నిర్వహించే విశ్వకర్తగా ఆయనను భావించి దేవరక్షణ, ధర్మవ్యవస్థ నిలుపుదల కోసం ప్రార్థిస్తారు. స్తుతితో ప్రసన్నుడైన కుమారుడు క్రమంగా వరాలను ప్రసాదిస్తాడు. ఈ భాగంలో ఆయన పర్వతాలను ఉద్దేశించి—తపస్వులు, యజ్ఞకర్మచేసేవారు, తత్త్వజ్ఞులు పూజించదగినవని ప్రకటించి, భవిష్యత్తులో అవే శంభువు యొక్క విశిష్టరూపాలుగా మరియు శివలింగరూపాలుగా నిలుస్తాయని ప్రవచిస్తాడు. ఇలా విజయానంతర స్తోత్రం, రక్షణాభయం, భూదృశ్య పవిత్రీకరణ ఒకటిగా ప్రతిపాదితమవుతాయి.

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । निहतं तारकं दृष्ट्वा देवा विष्णुपुरोगमाः । तुष्टुवुश्शांकरिं भक्त्या सर्वेऽन्ये मुदिताननाः

బ్రహ్మ అన్నాడు—తారకుడు హతుడైనదాన్ని చూసి, విష్ణు నాయకత్వంలోని దేవతలు భక్తితో శాంకరీని స్తుతించారు; ఇతరులందరూ ఆనందముఖాలతో స్తోత్రార్చన చేశారు।

Verse 2

देवा ऊचुः । नमः कल्याणरूपाय नमस्ते विश्वमंगल । विश्वबंधो नमस्तेऽस्तु नमस्ते विश्वभावन

దేవతలు పలికిరి: కల్యాణస్వరూపుడా, నీకు నమస్కారం. విశ్వమంగళమూర్తీ, నీకు నమస్కారం. విశ్వబంధువా, నీకు ప్రణామం; విశ్వభావనా, నీకు నమస్కారం.

Verse 3

नमोस्तु ते दानववर्यहंत्रे बाणासुरप्राणहराय देव । प्रलंबनाशाय पवित्ररूपिणे नमोनमश्शंकरतात तुभ्यम्

హే దేవా! దానవశ్రేష్ఠ సంహారకుడా, బాణాసురుని ప్రాణహరుడా, నీకు నమస్కారం. ప్రలంబనాశకుడా, పవిత్రస్వరూపుడా—హే శంకరతాత, నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం.

Verse 4

त्वमेव कर्त्ता जगतां च भर्त्ता त्वमेव हर्त्ता शुचिज प्रसीद । प्रपञ्चभूतस्तव लोकबिंबः प्रसीद शम्भ्वात्मज दीनबंधो

హే శుచిజా! నీవే సమస్త లోకాల సృష్టికర్త, పోషకుడు; నీవే సంహర్త—ప్రసన్నుడవు కమ్ము. ఈ ప్రపంచం నీ లోకపు ప్రతిబింబమే; హే శంభుపుత్రా, దీనబంధూ, కరుణ చూపుము.

Verse 5

देवरक्षाकर स्वामिन्रक्ष नस्सर्वदा प्रभो । देवप्राणावन कर प्रसीद करुणाकर

హే దేవరక్షక ప్రభూ, హే స్వామీ! మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ రక్షించుము. హే దేవప్రాణావనకర్త, కరుణాకరా! ప్రసన్నుడవు కమ్ము, దయ చూపుము.

Verse 6

हत्वा ते तारकं दैत्यं परिवारयुतं विभो । मोचितास्सकला देवा विपद्भ्यः परमेश्वर

హే విభో, హే పరమేశ్వరా! నీవు పరివారంతో కూడిన తారక దైత్యుని సంహరించితివి; అప్పుడు సమస్త దేవతలు విపత్తుల నుండి విముక్తులయ్యారు.

Verse 7

ब्रह्मोवाच । एवं स्तुतः कुमारोऽसौ देवैर्विष्णुमुखैः प्रभुः । वरान्ददावभिनवान्सर्वेभ्यः क्रमशो मुने

బ్రహ్మ పలికెను— ఓ మునీ! విష్ణు-ప్రముఖ దేవతలచే ఈ విధంగా స్తుతింపబడిన ఆ ప్రభువు కుమారుడు అందరికీ క్రమక్రమంగా నూతన వరములను ప్రసాదించెను.

Verse 8

शैलान्निरीक्ष्य स्तुवतस्ततस्स गिरिशात्मजः । सुप्रसन्नतरो भूत्वा प्रोवाच प्रददद्वरान्

పర్వతముపై స్తుతించుచున్న వారిని చూచి గిరీశుని కుమారుడు అత్యంత ప్రసన్నుడై, తరువాత పలికి వరములను ప్రసాదించెను.

Verse 9

स्कन्द उवाच । यूयं सर्वे पर्वता हि पूजनीयास्तपस्विभिः । कर्मिभिर्ज्ञानिभिश्चैव सेव्यमाना भविष्यथ

స్కందుడు పలికెను— “మీరు సమస్త పర్వతములు తపస్వులచే పూజనీయులగుదురు; కర్మకాండులు మరియు జ్ఞానులు కూడా భక్తితో మిమ్మల్ని సేవింతురు.”

Verse 10

शंभोर्विशिष्टरूपाणि लिंगरूपाणि चैव हि । भविष्यथ न संदेहः पर्वता वचनान्मम

హే పర్వతనందినీ! నా వాక్యమునందు సందేహము లేదు—శంభువు యొక్క విశిష్ట రూపములు మరియు లింగరూపములు నిశ్చయంగా ప్రాప్తించును.

Verse 11

योऽयं मातामहो मेऽद्य हिमवान्पर्वतोत्तमः । तपस्विनां महाभागः फलदो हि भविष्यति

ఈ హిమవాన్—నా మాతామహుడు, పర్వతశ్రేష్ఠుడు—ఈ రోజు మహాభాగ తపస్వులకు ఫలము (సిద్ధి) ప్రసాదించువాడై నిశ్చయంగా ఉండును.

Verse 12

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे स्वामिकार्तिकचरितगर्भितशिवाशिवचरितवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము, ద్వితీయ రుద్రసంహిత, చతుర్థ కుమారఖండములో ‘స్వామి కార్తికేయచరితములో నిగూఢమైన శివ-అశివచరిత వర్ణన’ అను ద్వాదశ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.

Verse 13

इदानीं खलु सुप्रीत्या कैलासं गिरिशालयम् । जननी जनकौ द्रष्टुं शिवाशंभू त्वमर्हसि

ఇప్పుడు నీవు ఆనందపూర్వకంగా కైలాసమునకు—గిరీశుని నివాసమునకు—వెళ్లి నీ జననీ జనకులైన శివా మరియు శంభువులను దర్శించుట యోగ్యము.

Verse 14

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा निखिला देवा विष्ण्वाद्या प्राप्तशासनाः । कृत्वा महोत्सवं भूरि सकुमारा ययुर्गिरिम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి, విష్ణువును మొదలుకొని సమస్త దేవతలు ఆజ్ఞను స్వీకరించి, విస్తారమైన మహోత్సవము చేసి, కుమారులతో కలిసి పర్వతమునకు వెళ్లిరి.

Verse 15

कुमारे गच्छति विभौ कैलासं शंकरालयम् । महामंगलमुत्तस्थौ जयशब्दो बभूव ह

విభవశాలి కుమారుడు శంకరుని ఆలయమైన కైలాసానికి బయలుదేరిన వేళ మహామంగళం ఉద్భవించి “జయ” అనే జయధ్వని మార్మోగింది।

Verse 16

आरुरोह कुमारोऽसौ विमानं परमर्द्धिमत् । सर्वतोलंकृतं रम्यं सर्वोपरि विराजितम्

ఆ కుమారుడు పరమ వైభవముగల విమానమును అధిరోహించెను—అది అన్ని వైపులా అలంకృతమై, రమ్యమై, సమస్తములపై అత్యున్నతంగా ప్రకాశించుచుండెను।

Verse 17

अहं विष्णुश्च समुदौ तदा चामरधारिणौ । गुह मूर्ध्नि महाप्रीत्या मुनेऽभूव ह्यतंद्रितौ

ఓ మునీ! అప్పుడు నేను మరియు విష్ణువు కలిసి చామరధారులమై నిలిచి, మహాప్రీతితో గుహ (కుమార) శిరస్సుపై అలసట లేకుండా చామరాన్ని ఊపాము.

Verse 18

इन्द्राद्या अमरास्सर्वे कुर्वंतो गुहसेवनम् । यथोचितं चतुर्दिक्षु जग्मुश्च प्रमुदास्तदा

అప్పుడు ఇంద్రుడు మొదలైన సమస్త అమరులు గుహ (కుమార)కు యథోచిత సేవా-ఆరాధన చేసి, పరమానందంతో నాలుగు దిక్కులలో తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోయారు.

Verse 19

शंभोर्जयं प्रभाषंतः प्रापुस्ते शंभुपर्वतम् । सानंदा विविशुस्तत्रोच्चरितो मंगलध्वनिः

“శంభోర్జయం!” అని జయఘోషం చేస్తూ వారు శంభు పర్వతాన్ని చేరారు. ఆనందంతో అక్కడ ప్రవేశించి, సర్వత్రా ప్రతిధ్వనించే మంగళధ్వనిని ఉచ్చరించారు.

Verse 20

दृष्ट्वा शिवं शिवां चैव सर्वे विष्ण्वादयो द्रुतम् । प्रणम्य शंकरं भक्त्या करौ बद्ध्वा विनम्रकाः

శివుడిని, శివాదేవిని కలిసి చూసి విష్ణువు మొదలైన దేవతలందరూ వేగంగా సమీపించారు. భక్తితో శంకరునికి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి వినయంగా నిలిచారు.

Verse 21

कुमारोऽपि विनीतात्मा विमानादवतीर्य च । प्रणनाम मुदा शंभुं शिवां सिंहासनस्थिताम्

వినయాత్ముడైన కుమారుడు కూడా విమానమునుండి దిగివచ్చి, ఆనందంతో సింహాసనస్థితులైన శంభు-శివునికీ శివా (పార్వతి)కీ ప్రణామం చేశాడు।

Verse 22

अथ दृष्ट्वा कुमारं तं तनयं प्राणवल्लभम् । तौ दंपती शिवौ देवौ मुमुदातेऽति नारद

ఆ ప్రాణప్రియ కుమారుని చూసిన వెంటనే, ఓ నారదా, ఆ దివ్య దంపతులు—శివుడు మరియు ఆయన దేవి—అత్యంత ఆనందించారు।

Verse 23

महाप्रभुस्समुत्थाप्य तमुत्संगे न्यवेशयत् । मूर्ध्नि जघ्रौ मुदा स्नेहात्तं पस्पर्श करेण ह

మహాప్రభువు అతనిని ఎత్తి తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టాడు. ఆనందభరిత స్నేహంతో అతని శిరస్సును ముద్దాడి (ఘ్రాణించి), చేతితో ప్రేమగా స్పర్శించాడు।

Verse 24

महानंदभरः शंभुश्चकार मुखचुंबनम् । कुमारस्य महास्नेहात् तारकारेर्महाप्रभोः

మహానందంతో నిండిన భగవాన్ శంభువు కుమారుని ముఖాన్ని ముద్దాడాడు; తారకాసురవైరి అయిన ఆ మహాప్రభువుపై గాఢ స్నేహంతో అలా చేశాడు.

Verse 25

शिवापि तं समुत्थाप्य स्वोत्संगे संन्यवेशयत् । कृत्वा मूर्ध्नि महास्नेहात् तन्मुखाब्जं चुचुम्ब हि

శివా కూడా అతనిని ఎత్తుకొని తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టింది; తరువాత మహా మాతృస్నేహంతో అతనిని తన శిరస్సుపై ఉంచి, అతని కమలముఖాన్ని నిజంగా ముద్దాడింది.

Verse 26

तयोस्तदा महामोदो ववृधेऽतीव नारद । दंपत्योः शिवयोस्तात भवाचारं प्रकुर्वतोः

హే నారదా, ఆ సమయంలో మహా ఆనందము అత్యంతంగా వృద్ధి చెందెను; ఎందుకంటే దివ్య దంపతులైన శివుడు మరియు ఆయన సహధర్మిణి పావన దాంపత్యధర్మానికి తగిన ఆచారాలను ఆచరిస్తుండిరి।

Verse 27

तदोत्सवो महानासीन्नानाविधिः शिवालये । जयशब्दो नमश्शब्दो बभूवातीव सर्वतः

శివాలయంలో ఆ ఉత్సవము అత్యంత మహత్తరమైంది; నానావిధ విధులు నిర్వహించబడినవి। అన్ని దిక్కులలో ‘జయ’ మరియు ‘నమః’ అనే ధ్వనులు అత్యధికంగా మార్మోగినవి।

Verse 28

ततस्सुरगणास्सर्वे विष्ण्वाद्या मुनयस्तथा । सुप्रणम्य मुदा शंभुं तुष्टुवुस्सशिवं मुने

అనంతరం విష్ణువు మొదలైన సమస్త దేవగణములు మరియు మునులు కూడా, హే మునీ, శంభువుకు సాష్టాంగ ప్రణామము చేసి, ఆనందముతో ఆ శుభశివుని స్తుతించిరి।

Verse 29

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव भक्तानामभयप्रद । नमो नमस्ते बहुशः कृपाकर महेश्वर

దేవులు పలికిరి—హే దేవదేవ మహాదేవా, భక్తులకు అభయప్రదాతా! హే కృపాకర మహేశ్వరా, మేము నీకు పునఃపునః నమస్కరిస్తున్నాము.

Verse 30

अद्भुता ते महादेव महालीला सुखप्रदा । सर्वेषां शंकर सतां दीनबंधो महाप्रभो

హే మహాదేవా, నీ మహాలీలా అద్భుతమైనది; అది సుఖాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. హే శంకరా, హే మహాప్రభో, నీవు సజ్జనులందరికీ హితకారి, దీనులకు బంధువూ ఆశ్రయమూ.

Verse 31

एवं मूढधियश्चाज्ञाः पूजायां ते सनातनम् । आवाहनं न जानीमो गतिं नैव प्रभोद्भुताम्

ఇట్లుగా మేము మోహబుద్ధితో అజ్ఞులమై ఉన్నాము; పూజ యొక్క సనాతన విధానము మాకు తెలియదు. ఆవాహన కర్మను మేము ఎరుగము; నిజమైన బోధనుండి పుట్టే పరమగతి ఫలమును కూడా గ్రహించము।

Verse 32

गंगासलिलधाराय ह्याधाराय गुणात्मने । नमस्ते त्रिदशेशाय शंकराय नमोनमः

గంగాజలధారాస్వరూపుడవై, సర్వాధారుడవై, గుణాత్మక అంతర్యామివై ఉన్న త్రిదశేశ్వర శంకరా! నీకు నమస్కారం; మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం।

Verse 33

वृषांकाय महेशाय गणानां पतये नमः । सर्वेश्वराय देवाय त्रिलोकपतये नमः

వృషభచిహ్నధారి మహేశ్వరునికి నమస్కారం; గణపతియైన ప్రభువుకు నమస్కారం. సర్వేశ్వర దేవునికి నమస్కారం; త్రిలోకపతియైన రక్షకునికి నమస్కారం।

Verse 34

संहर्त्रे जगतां नाथ सर्वेषां ते नमो नमः । भर्त्रे कर्त्रे च देवेश त्रिगुणेशाय शाश्वते

హే జగన్నాథా, సమస్త సంహర్తా, నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం. హే దేవేశా, నీవే భర్తా కర్తా; త్రిగుణాధీశా శాశ్వత ప్రభూ, నీకు నమస్కారం.

Verse 35

विसंगाय परेशाय शिवाय परमात्मने । निष्प्रपंचाय शुद्धाय परमायाव्ययाय च

వైరాగ్యస్వరూపుడైన పరేశ్వరుడు, పరమాత్ముడైన శివునికి నమస్కారం; ఆయన నిష్ప్రపంచుడు, పరమశుద్ధుడు, పరముడు, అవ్యయుడు.

Verse 36

दण्डहस्ताय कालाय पाशहस्ताय ते नमः । वेदमंत्रप्रधानाय शतजिह्वाय ते नमः

దండహస్తుడైన కాలస్వరూపా, నీకు నమస్కారం; పాశహస్తుడా, నీకు నమస్కారం. వేదమంత్రప్రధాన తత్త్వమా, నీకు నమస్కారం; శతజిహ్వా ప్రభూ, నీకు నమస్కారం.

Verse 37

भूतं भव्यं भविष्यच्च स्थावरं जंगमं च यत् । तव देहात्समुत्पन्नं सर्वथा परमेश्वर

హే పరమేశ్వరా! భూతం, వర్తమానం, భవిష్యత్—స్థావరం, జంగమం ఏదైతే ఉందో—అది సమస్తంగా నీ దివ్యదేహం నుంచే ఉద్భవించింది.

Verse 38

पाहि नस्सर्वदा स्वामिन्प्रसीद भगवन्प्रभो । वयं ते शरणापन्नाः सर्वथा परमेश्वर

హే స్వామీ! మమ్మల్ని సర్వదా రక్షించుము. హే భగవన్ ప్రభో! ప్రసన్నుడవు. హే పరమేశ్వరా! మేము సమస్తంగా నీ శరణు పొందాము.

Verse 39

शितिकण्ठाय रुद्राय स्वाहाकाराय ते नमः । अरूपाय सरूपाय विश्वरूपाय ते नमः

శితికంఠ రుద్రా, యజ్ఞంలో ‘స్వాహా’కార స్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారం. నీవు అరూపుడవు, సరూపుడవు, విశ్వరూపుడవు—నీకు నమస్కారం.

Verse 40

शिवाय नीलकंठाय चिताभस्मांगधारिणे । नित्यं नीलशिखंडाय श्रीकण्ठाय नमोनमः

నీలకంఠుడైన శివునికి, చితాభస్మాన్ని దేహమున ధరించినవాడికి, నిత్యము నీలశిఖండంతో అలంకృతుడైన శ్రీకంఠునికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారము।

Verse 41

सर्वप्रणतदेहाय संयमप्रणताय च । महादेवाय शर्वाय सर्वार्चितपदाय च

సర్వులు నమస్కరించే దేహముగలవాడికి, సంయమంలో నిమగ్నుడైనవాడికి, మహాదేవుడైన శర్వునికి, అందరూ ఆరాధించే పాదములవాడికి నమస్కారము।

Verse 42

त्वं ब्रह्मा सर्वदेवानां रुद्राणां नीललोहितः । आत्मा च सर्वभूतानां सांख्यैः पुरुष उच्यसे

నీవు సమస్త దేవతలకు బ్రహ్మవు; రుద్రులలో నీవు నీలలోహితుడవు. నీవే సమస్త భూతముల అంతరాత్మ, సాంఖ్యులు నిన్ను ‘పురుష’ అని పిలుస్తారు।

Verse 43

पर्वतानां सुमेरुस्त्वं नक्षत्राणां च चन्द्रमा । ऋषीणां च वशिष्ठस्त्वं देवानां वासवस्तथा

పర్వతములలో నీవు సుమేరువు, నక్షత్రములలో చంద్రుడు. ఋషులలో నీవు వశిష్ఠుడు, దేవతలలో అలాగే వాసవుడు (ఇంద్రుడు)వు।

Verse 44

अकारस्सर्ववेदानां त्राता भव महेश्वर । त्वं च लोकहितार्थाय भूतानि परिषिंचसि

హే మహేశ్వరా! ‘అ’ అనే ఆద్యబీజధ్వనితో యుక్తమైన సమస్త వేదాలకు నీవే త్రాతవై ఉండు. లోకహితార్థంగా నీవు సమస్త భూతప్రాణులను సదా అనుగ్రహసారంతో సించుతూ పోషించి నిలుపుతావు.

Verse 45

महेश्वर महाभाग शुभाशुभनिरीक्षक । आप्यायास्मान्हि देवेश कर्तॄन्वै वचनं तव

హే మహేశ్వరా, హే మహాభాగ్యవంతుడా, శుభాశుభాలను విచారించువాడా! హే దేవేశా, మేము నీ సేవక కర్తలను పోషించి బలపరచుము; నీ వాక్యమే మా ఆజ్ఞ.

Verse 46

रूपकोटिसहस्रेषु रूपकोटिशतेषु ते । अंतं गंतुं न शक्ताः स्म देवदेव नमोस्तु ते

వేల వేల, వందల కోట్ల రూపాలలో నీ దర్శనం చేసినా, నీ అంతాన్ని చేరలేకపోయాము. హే దేవదేవా, నీకు నమస్కారం.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वाखिला देवा विष्ण्वाद्या प्रमुखस्थिताः । मुहुर्मुहुस्सुप्रणम्य स्कंदं कृत्वा पुरस्सरम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇట్లు స్తుతించి, విష్ణువును మొదలైనవారిని అగ్రస్థానంలో ఉంచి సమస్త దేవతలు మళ్లీ మళ్లీ భక్తితో నమస్కరించి, స్కందుని ముందుంచి ముందుకు సాగిరి.

Verse 48

देवस्तुतिं समाकर्ण्य शिवस्सर्वेश्वरस्स्वराट् । सुप्रसन्नो बभूवाथ विजहास दयापरः

దేవతల స్తుతిని విని, సర్వేశ్వర స్వరాటైన శివుడు అత్యంత ప్రసన్నుడయ్యెను; దయాపరుడై ఆనందంగా చిరునవ్వు నవ్వెను.

Verse 49

उवाच सुप्रसन्नात्मा विष्ण्वादीन्सुरसत्तमान् । शंकरः परमेशानो दीनबंधुस्सतां गतिः

అప్పుడు పరమేశ్వరుడు శంకరుడు—దీనబంధువు, సత్పురుషుల శరణు—అత్యంత ప్రసన్న హృదయంతో విష్ణువు మొదలైన శ్రేష్ఠ దేవులను ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 50

शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवा वाक्यं मे शृणुतादरात् । सर्वथाहं सतां त्राता देवानां वः कृपानिधिः

శివుడు పలికెను—హే హరే! హే విధాతా! హే దేవులారా! నా వాక్యాన్ని భక్తితో వినుడి. నేను సర్వథా సత్పురుషుల రక్షకుడను; మీ దేవులకు కృపానిధిని।

Verse 51

दुष्टहंता त्रिलोकेशश्शंकरो भक्तवत्सलः । कर्ता भर्ता च हर्ता च सर्वेषां निर्विकारवान्

శంకరుడు దుష్టహంత, త్రిలోకేశ్వరుడు, భక్తవత్సలుడు. ఆయన సమస్తులకు కర్త, భర్త, హర్త అయినప్పటికీ నిర్వికారుడే।

Verse 52

यदा यदा भवेद्दुःखं युष्माकं देवसत्तमाः । तदा तदा मां यूयं वै भजंतु सुखहेतवे

హే దేవశ్రేష్ఠులారా! మీకు ఎప్పుడెప్పుడూ దుఃఖం కలుగునో, అప్పుడప్పుడూ సుఖహేతువుగా నన్నే భజించుడి।

Verse 53

ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञप्तस्तदा देवा विष्ण्वाद्यास्समुनीश्वराः । शिवं प्रणम्य सशिवं कुमारं च मुदान्विताः

బ్రహ్మ పలికెను—ఈ విధంగా ఆజ్ఞ పొందిన విష్ణువు మొదలైన దేవులు మరియు మునీశ్వరులు శివుని శక్తితో సహా నమస్కరించి, కుమారునికీ వందనం చేసి, ఆనందంతో యథోచితంగా ప్రవర్తించారు।

Verse 54

कथयंतो यशो रम्यं शिवयोश्शांकरेश्च तत् । आनन्दं परमं प्राप्य स्वधामानि ययु र्मुने

ఓ మునీ, శివుని మరియు శంకరుని ఆ రమ్యమైన యశస్సును వర్ణిస్తూ వారు పరమానందాన్ని పొందీ, తమ తమ దివ్యధామాలకు వెళ్లిరి.

Verse 55

शिवोपि शिवया सार्द्धं सगणः परमेश्वरः । कुमारेणयुतः प्रीत्योवास तस्मिन्गिरौ मुदा

అప్పుడు పరమేశ్వరుడైన శివుడు కూడా శివాతో కలిసి, తన గణములతో, దివ్య కుమారునితో కూడి, ప్రీతితో ఆనందంగా ఆ పర్వతంలో నివసించెను.

Verse 56

इत्येवं कथितं सर्वं कौमारं चरितं मुने । शैवं च सुखदं दिव्यं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

ఇట్లుగా, ఓ మునీ, కుమారుని సమస్త దివ్యమైన, సుఖదాయకమైన శైవ చరిత్రం చెప్పబడెను. మీరు ఇంకేమి వినదలచుకున్నారు?

Frequently Asked Questions

The aftermath of Tāraka’s slaying: the devas (with Viṣṇu foremost) rejoice, praise Kumāra/Skanda, and request ongoing protection and stability.

The hymn presents Skanda as operating under Śiva’s cosmic sovereignty, emphasizing that divine grace (prasāda) responds to bhakti and stuti; protection of the devas is articulated as a theological function of praise, alignment, and boon-bestowal.

Śambhu’s liṅga-forms and ‘distinctive forms’ are projected onto the mountains: Skanda declares mountains worship-worthy and foretells their status as embodiments/markers of Śiva’s sacred presence.