
ఈ అధ్యాయంలో బ్రహ్మ తారకవధానంతరం దేవతల ఆనందాన్ని వర్ణిస్తాడు. విష్ణువుతో కూడిన సమస్త దేవులు శంకరపుత్రుడు కుమారుడు/స్కందుడిని దీర్ఘంగా స్తుతిస్తారు; దత్తదైవాధికారంతో సృష్టి-స్థితి-లయ కార్యాలను నిర్వహించే విశ్వకర్తగా ఆయనను భావించి దేవరక్షణ, ధర్మవ్యవస్థ నిలుపుదల కోసం ప్రార్థిస్తారు. స్తుతితో ప్రసన్నుడైన కుమారుడు క్రమంగా వరాలను ప్రసాదిస్తాడు. ఈ భాగంలో ఆయన పర్వతాలను ఉద్దేశించి—తపస్వులు, యజ్ఞకర్మచేసేవారు, తత్త్వజ్ఞులు పూజించదగినవని ప్రకటించి, భవిష్యత్తులో అవే శంభువు యొక్క విశిష్టరూపాలుగా మరియు శివలింగరూపాలుగా నిలుస్తాయని ప్రవచిస్తాడు. ఇలా విజయానంతర స్తోత్రం, రక్షణాభయం, భూదృశ్య పవిత్రీకరణ ఒకటిగా ప్రతిపాదితమవుతాయి.
Verse 1
ब्रह्मोवाच । निहतं तारकं दृष्ट्वा देवा विष्णुपुरोगमाः । तुष्टुवुश्शांकरिं भक्त्या सर्वेऽन्ये मुदिताननाः
బ్రహ్మ అన్నాడు—తారకుడు హతుడైనదాన్ని చూసి, విష్ణు నాయకత్వంలోని దేవతలు భక్తితో శాంకరీని స్తుతించారు; ఇతరులందరూ ఆనందముఖాలతో స్తోత్రార్చన చేశారు।
Verse 2
देवा ऊचुः । नमः कल्याणरूपाय नमस्ते विश्वमंगल । विश्वबंधो नमस्तेऽस्तु नमस्ते विश्वभावन
దేవతలు పలికిరి: కల్యాణస్వరూపుడా, నీకు నమస్కారం. విశ్వమంగళమూర్తీ, నీకు నమస్కారం. విశ్వబంధువా, నీకు ప్రణామం; విశ్వభావనా, నీకు నమస్కారం.
Verse 3
नमोस्तु ते दानववर्यहंत्रे बाणासुरप्राणहराय देव । प्रलंबनाशाय पवित्ररूपिणे नमोनमश्शंकरतात तुभ्यम्
హే దేవా! దానవశ్రేష్ఠ సంహారకుడా, బాణాసురుని ప్రాణహరుడా, నీకు నమస్కారం. ప్రలంబనాశకుడా, పవిత్రస్వరూపుడా—హే శంకరతాత, నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం.
Verse 4
त्वमेव कर्त्ता जगतां च भर्त्ता त्वमेव हर्त्ता शुचिज प्रसीद । प्रपञ्चभूतस्तव लोकबिंबः प्रसीद शम्भ्वात्मज दीनबंधो
హే శుచిజా! నీవే సమస్త లోకాల సృష్టికర్త, పోషకుడు; నీవే సంహర్త—ప్రసన్నుడవు కమ్ము. ఈ ప్రపంచం నీ లోకపు ప్రతిబింబమే; హే శంభుపుత్రా, దీనబంధూ, కరుణ చూపుము.
Verse 5
देवरक्षाकर स्वामिन्रक्ष नस्सर्वदा प्रभो । देवप्राणावन कर प्रसीद करुणाकर
హే దేవరక్షక ప్రభూ, హే స్వామీ! మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ రక్షించుము. హే దేవప్రాణావనకర్త, కరుణాకరా! ప్రసన్నుడవు కమ్ము, దయ చూపుము.
Verse 6
हत्वा ते तारकं दैत्यं परिवारयुतं विभो । मोचितास्सकला देवा विपद्भ्यः परमेश्वर
హే విభో, హే పరమేశ్వరా! నీవు పరివారంతో కూడిన తారక దైత్యుని సంహరించితివి; అప్పుడు సమస్త దేవతలు విపత్తుల నుండి విముక్తులయ్యారు.
Verse 7
ब्रह्मोवाच । एवं स्तुतः कुमारोऽसौ देवैर्विष्णुमुखैः प्रभुः । वरान्ददावभिनवान्सर्वेभ्यः क्रमशो मुने
బ్రహ్మ పలికెను— ఓ మునీ! విష్ణు-ప్రముఖ దేవతలచే ఈ విధంగా స్తుతింపబడిన ఆ ప్రభువు కుమారుడు అందరికీ క్రమక్రమంగా నూతన వరములను ప్రసాదించెను.
Verse 8
शैलान्निरीक्ष्य स्तुवतस्ततस्स गिरिशात्मजः । सुप्रसन्नतरो भूत्वा प्रोवाच प्रददद्वरान्
పర్వతముపై స్తుతించుచున్న వారిని చూచి గిరీశుని కుమారుడు అత్యంత ప్రసన్నుడై, తరువాత పలికి వరములను ప్రసాదించెను.
Verse 9
स्कन्द उवाच । यूयं सर्वे पर्वता हि पूजनीयास्तपस्विभिः । कर्मिभिर्ज्ञानिभिश्चैव सेव्यमाना भविष्यथ
స్కందుడు పలికెను— “మీరు సమస్త పర్వతములు తపస్వులచే పూజనీయులగుదురు; కర్మకాండులు మరియు జ్ఞానులు కూడా భక్తితో మిమ్మల్ని సేవింతురు.”
Verse 10
शंभोर्विशिष्टरूपाणि लिंगरूपाणि चैव हि । भविष्यथ न संदेहः पर्वता वचनान्मम
హే పర్వతనందినీ! నా వాక్యమునందు సందేహము లేదు—శంభువు యొక్క విశిష్ట రూపములు మరియు లింగరూపములు నిశ్చయంగా ప్రాప్తించును.
Verse 11
योऽयं मातामहो मेऽद्य हिमवान्पर्वतोत्तमः । तपस्विनां महाभागः फलदो हि भविष्यति
ఈ హిమవాన్—నా మాతామహుడు, పర్వతశ్రేష్ఠుడు—ఈ రోజు మహాభాగ తపస్వులకు ఫలము (సిద్ధి) ప్రసాదించువాడై నిశ్చయంగా ఉండును.
Verse 12
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे स्वामिकार्तिकचरितगर्भितशिवाशिवचरितवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము, ద్వితీయ రుద్రసంహిత, చతుర్థ కుమారఖండములో ‘స్వామి కార్తికేయచరితములో నిగూఢమైన శివ-అశివచరిత వర్ణన’ అను ద్వాదశ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.
Verse 13
इदानीं खलु सुप्रीत्या कैलासं गिरिशालयम् । जननी जनकौ द्रष्टुं शिवाशंभू त्वमर्हसि
ఇప్పుడు నీవు ఆనందపూర్వకంగా కైలాసమునకు—గిరీశుని నివాసమునకు—వెళ్లి నీ జననీ జనకులైన శివా మరియు శంభువులను దర్శించుట యోగ్యము.
Verse 14
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा निखिला देवा विष्ण्वाद्या प्राप्तशासनाः । कृत्वा महोत्सवं भूरि सकुमारा ययुर्गिरिम्
బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి, విష్ణువును మొదలుకొని సమస్త దేవతలు ఆజ్ఞను స్వీకరించి, విస్తారమైన మహోత్సవము చేసి, కుమారులతో కలిసి పర్వతమునకు వెళ్లిరి.
Verse 15
कुमारे गच्छति विभौ कैलासं शंकरालयम् । महामंगलमुत्तस्थौ जयशब्दो बभूव ह
విభవశాలి కుమారుడు శంకరుని ఆలయమైన కైలాసానికి బయలుదేరిన వేళ మహామంగళం ఉద్భవించి “జయ” అనే జయధ్వని మార్మోగింది।
Verse 16
आरुरोह कुमारोऽसौ विमानं परमर्द्धिमत् । सर्वतोलंकृतं रम्यं सर्वोपरि विराजितम्
ఆ కుమారుడు పరమ వైభవముగల విమానమును అధిరోహించెను—అది అన్ని వైపులా అలంకృతమై, రమ్యమై, సమస్తములపై అత్యున్నతంగా ప్రకాశించుచుండెను।
Verse 17
अहं विष्णुश्च समुदौ तदा चामरधारिणौ । गुह मूर्ध्नि महाप्रीत्या मुनेऽभूव ह्यतंद्रितौ
ఓ మునీ! అప్పుడు నేను మరియు విష్ణువు కలిసి చామరధారులమై నిలిచి, మహాప్రీతితో గుహ (కుమార) శిరస్సుపై అలసట లేకుండా చామరాన్ని ఊపాము.
Verse 18
इन्द्राद्या अमरास्सर्वे कुर्वंतो गुहसेवनम् । यथोचितं चतुर्दिक्षु जग्मुश्च प्रमुदास्तदा
అప్పుడు ఇంద్రుడు మొదలైన సమస్త అమరులు గుహ (కుమార)కు యథోచిత సేవా-ఆరాధన చేసి, పరమానందంతో నాలుగు దిక్కులలో తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోయారు.
Verse 19
शंभोर्जयं प्रभाषंतः प्रापुस्ते शंभुपर्वतम् । सानंदा विविशुस्तत्रोच्चरितो मंगलध्वनिः
“శంభోర్జయం!” అని జయఘోషం చేస్తూ వారు శంభు పర్వతాన్ని చేరారు. ఆనందంతో అక్కడ ప్రవేశించి, సర్వత్రా ప్రతిధ్వనించే మంగళధ్వనిని ఉచ్చరించారు.
Verse 20
दृष्ट्वा शिवं शिवां चैव सर्वे विष्ण्वादयो द्रुतम् । प्रणम्य शंकरं भक्त्या करौ बद्ध्वा विनम्रकाः
శివుడిని, శివాదేవిని కలిసి చూసి విష్ణువు మొదలైన దేవతలందరూ వేగంగా సమీపించారు. భక్తితో శంకరునికి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి వినయంగా నిలిచారు.
Verse 21
कुमारोऽपि विनीतात्मा विमानादवतीर्य च । प्रणनाम मुदा शंभुं शिवां सिंहासनस्थिताम्
వినయాత్ముడైన కుమారుడు కూడా విమానమునుండి దిగివచ్చి, ఆనందంతో సింహాసనస్థితులైన శంభు-శివునికీ శివా (పార్వతి)కీ ప్రణామం చేశాడు।
Verse 22
अथ दृष्ट्वा कुमारं तं तनयं प्राणवल्लभम् । तौ दंपती शिवौ देवौ मुमुदातेऽति नारद
ఆ ప్రాణప్రియ కుమారుని చూసిన వెంటనే, ఓ నారదా, ఆ దివ్య దంపతులు—శివుడు మరియు ఆయన దేవి—అత్యంత ఆనందించారు।
Verse 23
महाप्रभुस्समुत्थाप्य तमुत्संगे न्यवेशयत् । मूर्ध्नि जघ्रौ मुदा स्नेहात्तं पस्पर्श करेण ह
మహాప్రభువు అతనిని ఎత్తి తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టాడు. ఆనందభరిత స్నేహంతో అతని శిరస్సును ముద్దాడి (ఘ్రాణించి), చేతితో ప్రేమగా స్పర్శించాడు।
Verse 24
महानंदभरः शंभुश्चकार मुखचुंबनम् । कुमारस्य महास्नेहात् तारकारेर्महाप्रभोः
మహానందంతో నిండిన భగవాన్ శంభువు కుమారుని ముఖాన్ని ముద్దాడాడు; తారకాసురవైరి అయిన ఆ మహాప్రభువుపై గాఢ స్నేహంతో అలా చేశాడు.
Verse 25
शिवापि तं समुत्थाप्य स्वोत्संगे संन्यवेशयत् । कृत्वा मूर्ध्नि महास्नेहात् तन्मुखाब्जं चुचुम्ब हि
శివా కూడా అతనిని ఎత్తుకొని తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టింది; తరువాత మహా మాతృస్నేహంతో అతనిని తన శిరస్సుపై ఉంచి, అతని కమలముఖాన్ని నిజంగా ముద్దాడింది.
Verse 26
तयोस्तदा महामोदो ववृधेऽतीव नारद । दंपत्योः शिवयोस्तात भवाचारं प्रकुर्वतोः
హే నారదా, ఆ సమయంలో మహా ఆనందము అత్యంతంగా వృద్ధి చెందెను; ఎందుకంటే దివ్య దంపతులైన శివుడు మరియు ఆయన సహధర్మిణి పావన దాంపత్యధర్మానికి తగిన ఆచారాలను ఆచరిస్తుండిరి।
Verse 27
तदोत्सवो महानासीन्नानाविधिः शिवालये । जयशब्दो नमश्शब्दो बभूवातीव सर्वतः
శివాలయంలో ఆ ఉత్సవము అత్యంత మహత్తరమైంది; నానావిధ విధులు నిర్వహించబడినవి। అన్ని దిక్కులలో ‘జయ’ మరియు ‘నమః’ అనే ధ్వనులు అత్యధికంగా మార్మోగినవి।
Verse 28
ततस्सुरगणास्सर्वे विष्ण्वाद्या मुनयस्तथा । सुप्रणम्य मुदा शंभुं तुष्टुवुस्सशिवं मुने
అనంతరం విష్ణువు మొదలైన సమస్త దేవగణములు మరియు మునులు కూడా, హే మునీ, శంభువుకు సాష్టాంగ ప్రణామము చేసి, ఆనందముతో ఆ శుభశివుని స్తుతించిరి।
Verse 29
देवा ऊचुः । देवदेव महादेव भक्तानामभयप्रद । नमो नमस्ते बहुशः कृपाकर महेश्वर
దేవులు పలికిరి—హే దేవదేవ మహాదేవా, భక్తులకు అభయప్రదాతా! హే కృపాకర మహేశ్వరా, మేము నీకు పునఃపునః నమస్కరిస్తున్నాము.
Verse 30
अद्भुता ते महादेव महालीला सुखप्रदा । सर्वेषां शंकर सतां दीनबंधो महाप्रभो
హే మహాదేవా, నీ మహాలీలా అద్భుతమైనది; అది సుఖాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. హే శంకరా, హే మహాప్రభో, నీవు సజ్జనులందరికీ హితకారి, దీనులకు బంధువూ ఆశ్రయమూ.
Verse 31
एवं मूढधियश्चाज्ञाः पूजायां ते सनातनम् । आवाहनं न जानीमो गतिं नैव प्रभोद्भुताम्
ఇట్లుగా మేము మోహబుద్ధితో అజ్ఞులమై ఉన్నాము; పూజ యొక్క సనాతన విధానము మాకు తెలియదు. ఆవాహన కర్మను మేము ఎరుగము; నిజమైన బోధనుండి పుట్టే పరమగతి ఫలమును కూడా గ్రహించము।
Verse 32
गंगासलिलधाराय ह्याधाराय गुणात्मने । नमस्ते त्रिदशेशाय शंकराय नमोनमः
గంగాజలధారాస్వరూపుడవై, సర్వాధారుడవై, గుణాత్మక అంతర్యామివై ఉన్న త్రిదశేశ్వర శంకరా! నీకు నమస్కారం; మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం।
Verse 33
वृषांकाय महेशाय गणानां पतये नमः । सर्वेश्वराय देवाय त्रिलोकपतये नमः
వృషభచిహ్నధారి మహేశ్వరునికి నమస్కారం; గణపతియైన ప్రభువుకు నమస్కారం. సర్వేశ్వర దేవునికి నమస్కారం; త్రిలోకపతియైన రక్షకునికి నమస్కారం।
Verse 34
संहर्त्रे जगतां नाथ सर्वेषां ते नमो नमः । भर्त्रे कर्त्रे च देवेश त्रिगुणेशाय शाश्वते
హే జగన్నాథా, సమస్త సంహర్తా, నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం. హే దేవేశా, నీవే భర్తా కర్తా; త్రిగుణాధీశా శాశ్వత ప్రభూ, నీకు నమస్కారం.
Verse 35
विसंगाय परेशाय शिवाय परमात्मने । निष्प्रपंचाय शुद्धाय परमायाव्ययाय च
వైరాగ్యస్వరూపుడైన పరేశ్వరుడు, పరమాత్ముడైన శివునికి నమస్కారం; ఆయన నిష్ప్రపంచుడు, పరమశుద్ధుడు, పరముడు, అవ్యయుడు.
Verse 36
दण्डहस्ताय कालाय पाशहस्ताय ते नमः । वेदमंत्रप्रधानाय शतजिह्वाय ते नमः
దండహస్తుడైన కాలస్వరూపా, నీకు నమస్కారం; పాశహస్తుడా, నీకు నమస్కారం. వేదమంత్రప్రధాన తత్త్వమా, నీకు నమస్కారం; శతజిహ్వా ప్రభూ, నీకు నమస్కారం.
Verse 37
भूतं भव्यं भविष्यच्च स्थावरं जंगमं च यत् । तव देहात्समुत्पन्नं सर्वथा परमेश्वर
హే పరమేశ్వరా! భూతం, వర్తమానం, భవిష్యత్—స్థావరం, జంగమం ఏదైతే ఉందో—అది సమస్తంగా నీ దివ్యదేహం నుంచే ఉద్భవించింది.
Verse 38
पाहि नस्सर्वदा स्वामिन्प्रसीद भगवन्प्रभो । वयं ते शरणापन्नाः सर्वथा परमेश्वर
హే స్వామీ! మమ్మల్ని సర్వదా రక్షించుము. హే భగవన్ ప్రభో! ప్రసన్నుడవు. హే పరమేశ్వరా! మేము సమస్తంగా నీ శరణు పొందాము.
Verse 39
शितिकण्ठाय रुद्राय स्वाहाकाराय ते नमः । अरूपाय सरूपाय विश्वरूपाय ते नमः
శితికంఠ రుద్రా, యజ్ఞంలో ‘స్వాహా’కార స్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారం. నీవు అరూపుడవు, సరూపుడవు, విశ్వరూపుడవు—నీకు నమస్కారం.
Verse 40
शिवाय नीलकंठाय चिताभस्मांगधारिणे । नित्यं नीलशिखंडाय श्रीकण्ठाय नमोनमः
నీలకంఠుడైన శివునికి, చితాభస్మాన్ని దేహమున ధరించినవాడికి, నిత్యము నీలశిఖండంతో అలంకృతుడైన శ్రీకంఠునికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారము।
Verse 41
सर्वप्रणतदेहाय संयमप्रणताय च । महादेवाय शर्वाय सर्वार्चितपदाय च
సర్వులు నమస్కరించే దేహముగలవాడికి, సంయమంలో నిమగ్నుడైనవాడికి, మహాదేవుడైన శర్వునికి, అందరూ ఆరాధించే పాదములవాడికి నమస్కారము।
Verse 42
त्वं ब्रह्मा सर्वदेवानां रुद्राणां नीललोहितः । आत्मा च सर्वभूतानां सांख्यैः पुरुष उच्यसे
నీవు సమస్త దేవతలకు బ్రహ్మవు; రుద్రులలో నీవు నీలలోహితుడవు. నీవే సమస్త భూతముల అంతరాత్మ, సాంఖ్యులు నిన్ను ‘పురుష’ అని పిలుస్తారు।
Verse 43
पर्वतानां सुमेरुस्त्वं नक्षत्राणां च चन्द्रमा । ऋषीणां च वशिष्ठस्त्वं देवानां वासवस्तथा
పర్వతములలో నీవు సుమేరువు, నక్షత్రములలో చంద్రుడు. ఋషులలో నీవు వశిష్ఠుడు, దేవతలలో అలాగే వాసవుడు (ఇంద్రుడు)వు।
Verse 44
अकारस्सर्ववेदानां त्राता भव महेश्वर । त्वं च लोकहितार्थाय भूतानि परिषिंचसि
హే మహేశ్వరా! ‘అ’ అనే ఆద్యబీజధ్వనితో యుక్తమైన సమస్త వేదాలకు నీవే త్రాతవై ఉండు. లోకహితార్థంగా నీవు సమస్త భూతప్రాణులను సదా అనుగ్రహసారంతో సించుతూ పోషించి నిలుపుతావు.
Verse 45
महेश्वर महाभाग शुभाशुभनिरीक्षक । आप्यायास्मान्हि देवेश कर्तॄन्वै वचनं तव
హే మహేశ్వరా, హే మహాభాగ్యవంతుడా, శుభాశుభాలను విచారించువాడా! హే దేవేశా, మేము నీ సేవక కర్తలను పోషించి బలపరచుము; నీ వాక్యమే మా ఆజ్ఞ.
Verse 46
रूपकोटिसहस्रेषु रूपकोटिशतेषु ते । अंतं गंतुं न शक्ताः स्म देवदेव नमोस्तु ते
వేల వేల, వందల కోట్ల రూపాలలో నీ దర్శనం చేసినా, నీ అంతాన్ని చేరలేకపోయాము. హే దేవదేవా, నీకు నమస్కారం.
Verse 47
ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वाखिला देवा विष्ण्वाद्या प्रमुखस्थिताः । मुहुर्मुहुस्सुप्रणम्य स्कंदं कृत्वा पुरस्सरम्
బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇట్లు స్తుతించి, విష్ణువును మొదలైనవారిని అగ్రస్థానంలో ఉంచి సమస్త దేవతలు మళ్లీ మళ్లీ భక్తితో నమస్కరించి, స్కందుని ముందుంచి ముందుకు సాగిరి.
Verse 48
देवस्तुतिं समाकर्ण्य शिवस्सर्वेश्वरस्स्वराट् । सुप्रसन्नो बभूवाथ विजहास दयापरः
దేవతల స్తుతిని విని, సర్వేశ్వర స్వరాటైన శివుడు అత్యంత ప్రసన్నుడయ్యెను; దయాపరుడై ఆనందంగా చిరునవ్వు నవ్వెను.
Verse 49
उवाच सुप्रसन्नात्मा विष्ण्वादीन्सुरसत्तमान् । शंकरः परमेशानो दीनबंधुस्सतां गतिः
అప్పుడు పరమేశ్వరుడు శంకరుడు—దీనబంధువు, సత్పురుషుల శరణు—అత్యంత ప్రసన్న హృదయంతో విష్ణువు మొదలైన శ్రేష్ఠ దేవులను ఉద్దేశించి పలికెను।
Verse 50
शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवा वाक्यं मे शृणुतादरात् । सर्वथाहं सतां त्राता देवानां वः कृपानिधिः
శివుడు పలికెను—హే హరే! హే విధాతా! హే దేవులారా! నా వాక్యాన్ని భక్తితో వినుడి. నేను సర్వథా సత్పురుషుల రక్షకుడను; మీ దేవులకు కృపానిధిని।
Verse 51
दुष्टहंता त्रिलोकेशश्शंकरो भक्तवत्सलः । कर्ता भर्ता च हर्ता च सर्वेषां निर्विकारवान्
శంకరుడు దుష్టహంత, త్రిలోకేశ్వరుడు, భక్తవత్సలుడు. ఆయన సమస్తులకు కర్త, భర్త, హర్త అయినప్పటికీ నిర్వికారుడే।
Verse 52
यदा यदा भवेद्दुःखं युष्माकं देवसत्तमाः । तदा तदा मां यूयं वै भजंतु सुखहेतवे
హే దేవశ్రేష్ఠులారా! మీకు ఎప్పుడెప్పుడూ దుఃఖం కలుగునో, అప్పుడప్పుడూ సుఖహేతువుగా నన్నే భజించుడి।
Verse 53
ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञप्तस्तदा देवा विष्ण्वाद्यास्समुनीश्वराः । शिवं प्रणम्य सशिवं कुमारं च मुदान्विताः
బ్రహ్మ పలికెను—ఈ విధంగా ఆజ్ఞ పొందిన విష్ణువు మొదలైన దేవులు మరియు మునీశ్వరులు శివుని శక్తితో సహా నమస్కరించి, కుమారునికీ వందనం చేసి, ఆనందంతో యథోచితంగా ప్రవర్తించారు।
Verse 54
कथयंतो यशो रम्यं शिवयोश्शांकरेश्च तत् । आनन्दं परमं प्राप्य स्वधामानि ययु र्मुने
ఓ మునీ, శివుని మరియు శంకరుని ఆ రమ్యమైన యశస్సును వర్ణిస్తూ వారు పరమానందాన్ని పొందీ, తమ తమ దివ్యధామాలకు వెళ్లిరి.
Verse 55
शिवोपि शिवया सार्द्धं सगणः परमेश्वरः । कुमारेणयुतः प्रीत्योवास तस्मिन्गिरौ मुदा
అప్పుడు పరమేశ్వరుడైన శివుడు కూడా శివాతో కలిసి, తన గణములతో, దివ్య కుమారునితో కూడి, ప్రీతితో ఆనందంగా ఆ పర్వతంలో నివసించెను.
Verse 56
इत्येवं कथितं सर्वं कौमारं चरितं मुने । शैवं च सुखदं दिव्यं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
ఇట్లుగా, ఓ మునీ, కుమారుని సమస్త దివ్యమైన, సుఖదాయకమైన శైవ చరిత్రం చెప్పబడెను. మీరు ఇంకేమి వినదలచుకున్నారు?
The aftermath of Tāraka’s slaying: the devas (with Viṣṇu foremost) rejoice, praise Kumāra/Skanda, and request ongoing protection and stability.
The hymn presents Skanda as operating under Śiva’s cosmic sovereignty, emphasizing that divine grace (prasāda) responds to bhakti and stuti; protection of the devas is articulated as a theological function of praise, alignment, and boon-bestowal.
Śambhu’s liṅga-forms and ‘distinctive forms’ are projected onto the mountains: Skanda declares mountains worship-worthy and foretells their status as embodiments/markers of Śiva’s sacred presence.