क्रौञ्चशरणागमनम् तथा बाणासुरवधः (Krauñca Seeks Refuge; Slaying of Bāṇāsura)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र क्रौञ्चनामाचलो मुने । आजगाम कुमारस्य शरणं बाणपीडित

బ్రహ్మ పలికెను: ఓ మునీ, ఈలోగా బాణములతో పీడితుడైన క్రౌంచమనే పర్వతం కుమారస్వామి శరణు కోరి వచ్చింది.

Verse 2

पलायमानो यो युद्धादसोढा तेज ऐश्वरम् । तुतोदातीव स क्रौञ्चं कोट्यायुतबलान्वितः

యుద్ధం నుండి పారిపోతూ, ఈశ్వర తేజస్సును భరించలేక, అతడు కోట్లాది బలంతో క్రౌంచ పర్వతాన్ని తీవ్రంగా హింసించాడు.

Verse 3

प्रणिपत्य कुमारस्य स भक्त्या चरणाम्बुजम् । प्रेमनिर्भरया वाचा तुष्टाव गुहमादरात्

అతడు భక్తితో కుమారుని పాదపద్మాలకు నమస్కరించి, ప్రేమపూరిత వాక్యాలతో ఆదరంగా గుహ (స్కంద)ను స్తుతించాడు।

Verse 4

क्रौंच उवाच । कुमार स्कंद देवेश तारकासुरनाशक । पाहि मां शरणापन्नं बाणासुरनिपीडितम्

క్రౌంచుడు అన్నాడు—ఓ కుమార స్కందా, దేవేశా, తారకాసురనాశకా! శరణాగతుడనైన నన్ను, బాణాసురపీడితుణ్ణి రక్షించుము।

Verse 5

संगरात्ते महासेन समुच्छिन्नः पलायितः । न्यपीडयच्च मागत्य हा नाथ करुणाकर

యుద్ధంలో నీ మహాసేన చిద్రమై పారిపోయింది; తరువాత అతడు వచ్చి నన్ను నలిపాడు. హా నాథా, కరుణాకరా, నన్ను రక్షించుము।

Verse 6

तत्पीडितस्ते शरणमागतोऽहं सुदुःखितः । पलायमानो देवेश शरजन्मन्दयां कुरु

అతని చేత పీడింపబడి నేను మహాదుఃఖంతో నీ శరణు వచ్చాను. ఓ దేవేశా, ఓ శరజన్మా (కార్తికేయా)! రక్షణార్థం పారిపోతూ వచ్చాను—నాపై దయ చూపుము।

Verse 7

दैत्यं तं नाशय विभो बाणाह्वं मां सुखीकुरु । दैत्यघ्नस्त्वं विशेषेण देवावनकरस्स्वराट्

ఓ విభో! ‘బాణ’ అనే ఆ దైత్యుని నశింపజేసి నన్ను సుఖీభవింపజేయుము. నీవు విశేషంగా దైత్యఘ్నుడవు—దేవులను కాపాడే స్వరాట్ ఆశ్రయస్వరూపుడవు।

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इति क्रौंचस्तुतस्स्कन्दः प्रसन्नो भक्तपालकः । गृहीत्वा शक्तिमतुलां स्वां सस्मार शिवो धिया

బ్రహ్ముడు పలికెను—క్రౌంచుని స్తుతితో భక్తపాలకుడైన స్కందుడు ప్రసన్నుడయ్యెను. తన అసమాన శక్తి (వెళ్లు) గ్రహించి, ఏకాగ్ర ధ్యానంతో అంతరంగంలో శ్రీశివుని స్మరించెను।

Verse 9

चिक्षेप तां समुद्दिश्य स बाणं शंकरात्मजः । महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः

శంకరుని కుమారుడు ఆమెను లక్ష్యంగా చేసి ఆ శక్తిని బాణంలా విసిరెను. అప్పుడు మహా గర్జన కలిగి, దిక్కులూ ఆకాశమూ జ్వలించెను।

Verse 10

सबलं भस्मसात्कृत्वासुरं तं क्षणमात्रतः । गुहोपकंठं शक्तिस्सा जगाम परमा मुने

ఓ పరమ మునీ, ఆ పరమ శక్తి క్షణమాత్రంలోనే ఆ బలవంతుడైన అసురుణ్ని భస్మం చేసెను. అనంతరం గుహుడు (కార్త్తికేయుడు) సమీపానికి తిరిగి వచ్చి అతని పక్కనే నిలిచెను।

Verse 11

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे बाणप्रलंबवध कुमारविजयवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము—ద్వితీయ భాగమైన రుద్రసంహితలో, చతుర్థమైన కుమారఖండంలో ‘బాణ-ప్రలంబవధము మరియు కుమారుని విజయవర్ణనము’ అనే ఏకాదశ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 12

तच्छुत्वा स्वामिवचनं मुदितो गिरिराट् तदा । स्तुत्वा गुहं तदारातिं स्वधाम प्रत्यपद्यत

తన స్వామి వచనమును విని ఆ సమయంలో గిరిరాజు ఆనందించాడు. అనంతరం శత్రునాశకుడైన గుహుని స్తుతించి తన స్వధామమునకు తిరిగి వెళ్లెను।

Verse 13

ततः स्कन्दो महेशस्य मुदा स्थापितवान्मुने । त्रीणि लिंगानि तत्रैव पापघ्नानि विधानतः

ఆపై, ఓ మునీ, స్కందుడు ఆనందముతో అక్కడే విధివిధానముల ప్రకారం మహేశ్వరుని మూడు లింగములను స్థాపించాడు; అవి పాపనాశకములు।

Verse 14

प्रतिज्ञेश्वरनामादौ कपालेश्वरमादरात् । कुमारेश्वरमेवाथ सर्वसिद्धिप्रदं त्रयम्

మొదట ‘ప్రతిజ్ఞేశ్వర’ అనే నామముతో, తరువాత భక్త్యాదరముతో ‘కపాలేశ్వర’, ఆపై ‘కుమారేశ్వర’—శివుని ఈ త్రినామత్రయం నిశ్చయంగా సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించును।

Verse 15

पुनस्सर्वेश्वरस्तत्र जयस्तंभसमीपतः । स्तंभेश्वराभिधं लिंगं गुहः स्थापितवान्मुदा

మళ్లీ అక్కడ విజయస్తంభ సమీపంలో గుహ ఆనందంతో ‘స్తంభేశ్వర’ అనే లింగాన్ని స్థాపించాడు; అది సర్వేశ్వర శివుని స్వరూపం।

Verse 16

ततस्सर्वे सुरास्तत्र विष्णुप्रभृतयो मुदा । लिंगं स्थापितवंतस्ते देवदेवस्य शूलिनः

ఆ తరువాత అక్కడ విష్ణు మొదలైన సమస్త దేవతలు ఆనందంతో దేవదేవుడు, శూలధారి శివుని లింగాన్ని స్థాపించారు।

Verse 17

सर्वेषां शिवलिंगानां महिमाभूत्तदाद्भुतः । सर्वकामप्रदश्चापि मुक्तिदो भक्तिकारिणाम्

ఆ సమయంలో సమస్త శివలింగాల మహిమ అత్యద్భుతంగా ప్రకాశించింది. అవి సమస్త శుభకామనలను ప్రసాదించి, భక్తి పెంపొందించిన వారికి మోక్షాన్ని అనుగ్రహిస్తాయి.

Verse 18

ततस्सर्वे सुरा विष्णुप्रमुखाः प्रीतमानसाः । ऐच्छन्गिरिवरं गंतुं पुरस्कृत्य गुहं मुदा

అనంతరం విష్ణువు మొదలైన సమస్త దేవతలు హర్షభరిత హృదయాలతో, గుహుడు (కార్తికేయుడు)ను ముందుంచి, ఆ శ్రేష్ఠ పర్వతానికి వెళ్లాలని కోరారు.

Verse 19

तस्मिन्नवसरे शेषपुत्रः कुमुद नामकः । आजगाम कुमारस्य शरणं दैत्यपीडितः

అదే సమయంలో శేషుని కుమారుడని చెప్పబడే కుముదుడు, దైత్యుల చేత పీడింపబడి, కుమారుడు (స్కందుడు) శరణు కోరుతూ వచ్చాడు.

Verse 20

प्रलंबाख्योऽसुरो यो हि रणादस्मात्पलायितः । स तत्रोपद्रवं चक्रे प्रबलस्तारकानुगः

ఈ యుద్ధమునుండి పారిపోయిన ప్రలంబనామక అసురుడు అక్కడికి వెళ్లి; ప్రబలుడై, తారకుని అనుచరుడై, మరల ఉపద్రవమును కలిగించెను.

Verse 21

सोऽथ शेषस्य तनयः कुमुदोऽहिपतेर्महान् । कुमारशरणं प्राप्तस्तुष्टाव गिरिजात्मजम्

అప్పుడు శేషుని కుమారుడు, మహానాగాధిపతి కుముదుడు కుమారుని శరణు పొందించి భక్తితో గిరిజాపుత్రుడు స్కందుని స్తుతించాడు।

Verse 22

कुमुद उवाच । देवदेव महादेव वरतात महाप्रभो । पीडितोऽहं प्रलंबेन त्वाहं शरणमागतः

కుముదుడు అన్నాడు— దేవదేవ మహాదేవా, వరదాత మహాప్రభో! ప్రలంబునిచే నేను పీడింపబడుతున్నాను; అందుకే నీ శరణు వచ్చాను।

Verse 23

पाहि मां शरणापन्नं प्रलंबा सुरपीडितम् । कुमार स्कन्द देवेश तारकारे महाप्रभो

నన్ను రక్షించు— నేను శరణాగతుడను; ప్రలంబుడు మరియు దేవులను పీడించే అసురసేనలు నన్ను వేధిస్తున్నాయి। ఓ కుమారా, ఓ స్కందా, దేవేశ్వరా, తారకాసుర సంహారక మహాప్రభో, నన్ను కాపాడు।

Verse 24

त्वं दीनबंधुः करुणासिन्धुरानतवत्सलः । खलनिग्रहकर्ता हि शरण्यश्च सतां गतिः

నీవు దీనబంధువు, కరుణాసముద్రం, శరణు వంచినవారిపై ఎల్లప్పుడూ వాత్సల్యముగలవాడు. నీవు దుష్టనిగ్రహకర్త, శరణ్యుడు, సత్పురుషుల పరమగతి.

Verse 25

कुमुदेनस्तुतश्चेत्थं विज्ञप्तस्तद्वधाय हि । स्वाश्च शक्तिं स जग्राह स्मृत्वा शिवपदांबुजौ

కుముదుడు ఈ విధంగా స్తుతించి ఆ వధార్థం వినతిపెట్టగా, అతడు ముందుగా భగవాన్ శివుని పాదపద్మాలను స్మరించి, తరువాత తన దివ్యశక్తిని గ్రహించాడు।

Verse 26

चिक्षेप तां समुद्दिश्य प्रलंबं गिरिजासुतः । महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः

గిరిజాసుతుడు ప్రలంబుని లక్ష్యంగా చేసి ఆ ఆయుధాన్ని విసిరెను. అప్పుడు మహానాదము కలిగి, దిక్కులును ఆకాశమును జ్వలించెను.

Verse 27

तं सायुतबलं शक्तिर्द्रुतं कृत्वा च भस्मसात् । गुहोपकंठं सहसाजगामाक्लिष्टवारिणी

సాయుతబలసమమైన బలముగల ఆ శక్తి అతనిని త్వరగా భస్మము చేసెను. అనంతరం అలసటలేని ఆ శక్తి వెంటనే గుహ (కుమారుడు) సమీపమునకు చేరెను.

Verse 28

ततः कुमारः प्रोवाच कुमुदं नागबालकम् । निर्भयः स्वगृहं गच्छ नष्टस्स सबलोऽसुरः

అప్పుడు కుమారుడు నాగబాలకుడు కుముదునితో పలికెను— “భయము లేక స్వగృహమునకు వెళ్ళు; ఆ బలవంతుడైన అసురుడు నశించెను.”

Verse 29

तच्छुत्वा गुहवाक्यं स कुमुदोहिपतेस्सुतः । स्तुत्वा कुमारं नत्वा च पातालं मुदितो ययौ

గుహ (కుమారుడు) వాక్యమును విని, నాగరాజు కుమారుడైన కுமుదుడు కుమారుని స్తుతించి నమస్కరించి, ఆనందముతో పాతాళమునకు వెళ్లెను.

Verse 30

एवं कुमारविजयं वर्णितं ते मुनीश्वर । चरितं तारकवधं परमाश्चर्यकारकम्

ఇలా, ఓ మునీశ్వరా, కుమారుని విజయమును—తారకవధ అనే పరమాశ్చర్యకరమైన చరిత్రను—నేను నీకు వర్ణించితిని।

Verse 31

सर्वपापहरं दिव्यं सर्वकामप्रदं नृणाम् । धन्यं यशस्यमायुष्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्

ఇది దివ్యము, సర్వపాపహరము, మనుష్యులకు సర్వకామప్రదము; ఇది ధన్యము, యశస్సును కలిగించునది, ఆయుష్షును వృద్ధి చేయునది, సజ్జనులకు భుక్తి మరియు ముక్తిని ప్రసాదించునది।

Verse 32

ये कीर्तयंति सुयशोऽमितभाग्ययुता नराः । कुमारचरितं दिव्यं शिव लोकं प्रयांति ते

సుయశస్సుతో, అపార భాగ్యసంపన్నులైన వారు కుమారుడు (స్కందుడు) యొక్క ఈ దివ్య చరిత్రను కీర్తించి ప్రకటిస్తే, వారు నిశ్చయంగా శివలోకాన్ని చేరుతారు।

Verse 33

श्रोष्यंति ये च तत्कीर्तिं भक्त्या श्रद्धान्विता जनाः । मुक्तिं प्राप्स्यन्ति ते दिव्यामिह भुक्त्वा परं सुखम्

శ్రద్ధా భక్తులతో ఆ మహిమను వినే జనులు, ఇహలోకంలో పరమ సుఖాన్ని అనుభవించి, చివరికి దివ్య ముక్తిని పొందుతారు।