Dashati 18
Pavamāna Soma’s purifying flow as the power that exhilarates Indra for heroic action and brings wealth to the sacrificer
Soma Pavamāna (as the flowing purified Soma)
Urgent forward-driving praise (stuti) with a ‘flowing’ momentum suited to pavamāna imagery and Indra’s martial vigor
The selection draws on the broader Pavamāna and Aindra materials; precise ṛṣi attribution requires Ṛgvedic concordance for each mantra in this Sāmavedic arrangement.
పవమాన సోముడు శుద్ధమై ప్రవహిస్తూ, త్రిసవన యాగక్రమంలో యథావిధిగా దేవతలకు చేరాలని ప్రేరేపించబడుతున్నాడు—ముందుగా వాయువుకు, తరువాత మిత్ర–వరుణులకు, ఆపై ఇంద్రునికి. వడపోతలో ‘పూయమాన’మైన ఈ సోమరసం ఇంద్రుని వీర్యాన్ని ఉద్ధీపింపజేసి వజ్రబలంతో మహా అడ్డంకిని ఛేదింపజేస్తుంది. విష్ణునితో పీడింపబడిన (విష్ణునా సుత) ఈ సోముడు ఋషి-ప్రసాదపు పరంపర (జమదగ్ని ఉదాహరణ)ను స్మరింపజేస్తూ, యజమానికి ద్రవిణం, దివ్యమూ పార్థివమూ అయిన వసువులు, క్షేమసౌఖ్యాలను ప్రసాదించే యజ్ఞఫలంగా స్తుతించబడుతున్నాడు.
Mantras
Mantra 1
त्रिकद्रुकेषु महिषो यवाशिरं तुविशुष्मस्तृम्पत्सोममपिबद्विष्णुना सुतं स ईं ममाद महि कर्म कर्तवे महामुरुं सैनं सश्चद्देवो देवं सत्य
త్రికద్రుకేషు (మూడు సవన-నిష్పేషణల్లో) ఆ మహిషుడు—అతి మహా ఉత్సాహబలుడు—తృప్తి చెంది, యవ-ఆశిర (యవమిశ్రిత) సొమాన్ని పానంచేశాడు; అది విష్ణు సహాయంతో నిష్పీడితమైనది. అతడు మహాకార్యాన్ని చేయుటకు ఉల్లసించాడు—మహా అడ్డంకి (వృత్ర) ను సంహరించుటకు; దేవుడు దేవునితో కలిసి నిలిచాడు; ఓ సత్యమైన (ఇంద్రా)!
Mantra 2
साकं जातः क्रतुना साकमोजसा ववक्षिथ साकं वृद्धो वीर्यैः सासहिर्मृधो दाता राध स्तुवते काम्यं वसु प्रचेतन सैनं सश्चद्देवो देवं सत्य
క్రతు (సంకల్పం)తో కలిసి నీవు జన్మించావు; ఓజస్సుతో కలిసి నీవు వృద్ధి చెందావు. వీర్యశక్తులతో కలిసి నీవు పరిపక్వుడవయ్యావు; దాడులను జయించువాడవు. స్తుతించువానికి రాధస్ (దానం) ఇచ్చువాడవు, కామ్య వసువులను ప్రసాదించువాడవు—హే ప్రచేతన (ఇంద్ర)! దేవుడు దేవుని అనుసరించాడు; హే సత్యవంతుడా!
Mantra 3
अध त्विषीमां अभ्योजसा कृविं युधाभवदा रोदसी अपृणदस्य मज्मना प्र अधत्तान्यं जठरे प्रेमरिच्यत प्र चेतय सैनं सश्चद्देवो देवं सत्य
అప్పుడు, శ్రేష్ఠ ఓజస్సుతో, అతని ఈ త్విషి (తేజస్సు) కృవి మీద యుద్ధంలో ప్రభావవంతమైంది. తన మహిమతో రెండు లోకాలను నింపాడు. మరొక (శత్రువు)ను కొట్టి తొలగించాడు; అతన్ని తన జఠరంలోనే నశింపజేశాడు. హే (ఇంద్ర), నీ శక్తిని ప్రేరేపించు; దేవుడు దేవుని అనుసరించాడు; హే సత్య!
Frequently Asked Questions
It urges purified (pavamāna) Soma to flow rightly in the Soma rite—invigorating Indra for great deeds and bringing the sacrificer wealth and well-being.
They reflect an offering order and shared entitlement to Soma: Vāyu is often first to receive, Mitra–Varuṇa follow as guardians of order, and Indra is strengthened for victory and obstacle-removal.
It points to the tri-savana structure of the Soma sacrifice—morning, midday, and evening pressings—within which Soma is pressed, purified, offered, and drunk by the gods.