Dashati 15
UttarārcikaPrapathaka 6Dashati 153 Mantras

Dashati 15

Agni’s precedence as Hotṛ and the energizing flow of Soma as the effective force of yajña

Deity

Agni

Melodic Character

Brisk forward-driving and consecratory—moving from ignition/leadership (Agni) to cleansing and brightening (Pavamāna).

Rishi Family

R̥ṣi attribution is not supplied in the input. The content aligns with common Soma Pavamāna stuti material and an Agni Hotṛ verse used in Sāman adaptation; precise family/maṇḍala lineage cannot be fixed from the given data.

యజ్ఞక్రియలో హోతృగా అగ్ని ముందుగా నడిచి క్రమాన్ని ప్రారంభించి ప్రేరేపిస్తాడు. దైవసిద్ధి (మాయా) వల్ల కర్మలు ఫలప్రదమవుతాయి. పావమాన సోముడు ‘పది సోదరీలు’ వంటి ప్రవాహాల ద్వారా శుద్ధి చెంది బలపడుతూ, సూర్యుని ద్రోణం అనే ప్రకాశ-లక్ష్యానికి వేగంగా చేరి, ద్రోణం/చమూలో పాలతో కలసి అర్పణగా సిద్ధమవుతాడు. ఈ విధథ/యజ్ఞ-సత్రం సమన్విత చర్యలుగా దేవతల ప్రేరణతో సాగి, శుద్ధ సోముడు ప్రకాశవంతమైన బలమైన హవిస్సుగా దేవతల వైపు సంకల్పాన్ని మోసుకుపోతాడు.

Mantras

Mantra 1

साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी

ఒకేసారి ఉగ్ర (సోముడు) మార్జితం చేయబడుతున్నాడు; ధీరుని పది సోదరీమణులు—అతని సుసంయత ధీతులు—ధనుర్ధారులవలె వేగంగా అతనిని పవిత్రం చేస్తాయి. హరి (పసుపు-గోధుమ) రసం చుట్టూ పరుగెత్తి, సూర్యుని ద్రోణ (పాత్రం) చేరుతుంది—వాజ-విజేత వేగవంతమైన అశ్వంలా.

Saman: Pavamāna (generic) — melody not specified in input

Mantra 2

सं मातृभिर्न शिशुर्वावशानो वृषा दधन्वे पुरुवारो अद्भिः मर्यो न योषामभि निष्कृतं यन्त्सं गच्छते कलश उस्रियाभिः

తల్లుల మధ్య బిగ్గరగా ఏడ్చే శిశువులాగా, బహురక్షితుడైన ఆ వృషభ (సోముడు) జలాలతో వేగంగా దూసుకుపోతాడు. అలాగే, విధిగా అలంకరించబడిన కన్యను యువ వరుడు చేరునట్లు, సోమ-కలశం ఉష్రియా—ఎర్రటి ధారలతో—కూడి సాగుతుంది.

Saman: Pavamāna (generic) — melody not specified in input

Mantra 3

उत प्र पिप्य ऊधरघ्न्याया इन्दुर्धाराभिः सचते सुमेधाः मूर्धानं गावः पयसा चमूष्वभि श्रीणन्ति वसुभिर्न निक्तैः

మరియు—పాలు ఇచ్చే మూలం నుండి సోమబిందువు ఉప్పొంగి పెరుగుతుంది; సుమేధా సోమం ధారలతో కలిసి ప్రవహిస్తుంది. చమూ (పాత్ర)లలో పాలను పోసి పైభాగంలో ఆ పానాన్ని గోవులు కలుపుతాయి—వసు-సంపదతోనట్లుగా, పొదిగిన అలంకారాలతోనట్లుగా.

Saman: Pavamāna (generic) — melody not specified in input

Frequently Asked Questions

It emphasizes Agni’s precedence in sacrifice: he is kindled and invoked first, and as Hotṛ he ‘leads’ by making the ritual actions effective.

They are a ritual image for the purifying agencies—often explained as the streams/waters, the ten fingers, or the coordinated operations involved in Soma straining and cleansing.

It describes the clarified Soma running to the receiving vessel (droṇa), shining with solar brilliance, and then being seasoned/mixed with milk in the bowls (camū) to prepare the offering.