Dashati 5
Indra’s sovereignty and exclusive praise at the Soma-pressing
Indra
Heroic and exalting (vīra-rasa) with an admonitory closing tone that enforces exclusive devotion and precision
R̥ṣi not determinable from the provided dashati excerpt; the diction and themes align with mainstream Indra-stuti traditions used for Sāman adaptation in the Aindra kanda.
సోమపాన సమయపు పీడనంలో ఇంద్రుని జగత్–తస్థుష (చరాచర) లోకాలకు ఈశానుడిగా స్తుతిస్తూ, అతని రక్షణను మరియు విజయదాయక వాజం (బలం/ప్రైజు/పోషణ)ను యాచించడం. అర్పణ–స్తుతి ‘పాలు దోచని ఆవు’వలె సమృద్ధిగా ఉండాలని, పురంధి (దాతృత్వం) ద్వారా వాజం ప్రసాదించాలని కోరడం. ఇంద్రుడు తరణి (రక్షక-తారకుడు)గా యజమానిని ప్రమాదం దాటి తీసుకెళ్లాలని ప్రార్థించడం. కర్మస్థైర్యం–రక్షణకు ‘బాగా బిగించిన చక్రపు అంచు’ వంటి స్థిరత్వ ప్రతీకతో, పీడనంలో “ఇంద్రం ఇత్” — ఇంద్రునినే, పునఃపునః, దోషరహితంగా ఏకదేవతా-కేంద్రీకృత స్తోత్రంతో స్తుతించాలనే విధినిషేధాత్మక ఉపదేశం.
Mantras
Mantra 1
अभि त्वा शूर नोनुमो ऽदुग्धा इव धेनवः ईशानमस्य जगतः स्वर्दृशमीशानमिन्द्र तस्थुषः
ఓ శూరా! మేము నిన్ను స్తుతిస్తున్నాము—పాలతో నిండిన, ఇంకా దోచబడని ధేనువుల వలె; ఇంద్రుని స్తుతిస్తున్నాము—ఈ చరాచర జగత్తుకు ఈశానుడు, స్వర్దృశి, స్థావరములకు కూడా ఈశానుడు.
Mantra 2
त्वामिद्धि हवामहे सातौ वाजस्य कार्वः त्वां वृत्रेष्विन्द्र सत्पतिं नरस्त्वां काष्ठास्वर्वतः
ఓ ఇంద్రా! యజ్ఞ-బహుమతి (వాజ) విజయార్థం మేము గాయక ఋషులు నిశ్చయంగా నిన్నే ఆహ్వానిస్తున్నాము. ఓ సత్పతీ! వృత్రసమాన అడ్డంకుల మధ్యలోనూ నరులు నిన్నే పిలుస్తారు; కార్యలక్ష్యస్థానాలలో నిన్ను లక్ష్యానికి నడిపించే అశ్వంలా (సహాయకుడిగా) భావించి స్తుతిస్తారు.
Mantra 3
अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति
కాబట్టి మీ అందరి కోసం మేము సురాధసం—అత్యుత్తమ దానముగల—ఇంద్రుని స్తోత్రాన్ని ఉచ్చస్వరంతో పాడుదాం; తద్వారా విధివిధానంగా ఆయన అనుగ్రహాన్ని పొందుదాం. ఎందుకంటే మఘవా, బహుధనసంపన్నుడు, స్తుతికర్తలకు సహస్రమడుగుగా ఇచ్చినట్లే ప్రసాదిస్తాడు.
Mantra 4
तं वो दस्ममृतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः अभि वत्सं न स्वसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे
మీ కోసం ఆ అద్భుతమైన ఇంద్రుని—దాడిచేసేవారిని జయించువాడు, సోమరసంలో ఆనందించువాడు, వసు (ధన) దాత—మేము స్తుతులతో మహిమపరుస్తాము. తమ మ్రోగింపుతో దూడవైపు ఆవులు పరుగెత్తినట్లు, మా గీతాలు ఇంద్రుని వైపు దూసుకుపోతాయి.
Mantra 5
तरोभिर्वो विदद्वसुमिन्द्रं सबाध ऊतये बृहद्गायन्तः सुतसोमे अध्वरे हुवे भरं न कारिणम्
తారక సహాయాలతో, దాడిచేసేవారిని త్రోసివేసి, మీ సహాయార్థం ధనదాత ఇంద్రుని నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను. పిండిన సోమమున్న అధ్వర యజ్ఞంలో, బృహద్గానం చేస్తూ, (ఆయనను) భారవాహకుడిగా, నిపుణ కర్తగా పిలుస్తాను.
Mantra 6
तरणिरित्सिषासति वाजं पुरन्ध्या युजा आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्रुवम्
ఓ ఇంద్రా! తారణి, రక్షకుడా—నీవు నిజంగా పురంధి (ఉదార దానం)తో బలం/వాజం ప్రసాదించుటకు ఉత్సుకుడవు. ఓ పురుహూత (బహువార ఆహ్వానిత) ఇంద్రా! నీ కొరకు నేను గిరా—స్తుతివాణితో నమస్కరిస్తాను; చక్రకారుడు తీర్చిదిద్దిన, సుదృఢంగా స్థిరపడిన, అచలమైన నేమి (చక్ర-పరిధి)ని ఎలా గౌరవిస్తారో అట్లే (నిన్ను) వందిస్తాను.
Mantra 7
पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः आपिर्नो बोधि सधमाद्ये वृधे3 ऽस्मां अवन्तु ते धियः
ఓ ఇంద్రా! పిండిన రసభరిత సోమాన్ని పానంచేయి; మా కొరకు మత్స్వ—ఉల్లసించు, ఓ గోమత్ (గోసంపదగల) ఇంద్రా! సధమాద్య (సమవేత సోమ-విందు)లో వృద్ధికై మా మిత్రుడవు కా; నీ శుభ ధియః (కల్యాణకర భావాలు/బుద్ధి) మమ్మల్ని కాపాడుగాక.
Mantra 8
त्वं ह्येहि चेरवे विदा भगं वसुत्तये उद्वावृषस्व मघवन्गविष्टय उदिन्द्राश्वमिष्टये
నీవు నిజంగా ఆరాధకుని వద్దకు రా—వసుత్తయే (ధనప్రాప్తికి) భాగం (సౌభాగ్య భాగం) తీసుకొని. ఓ మఘవన్ (దానవీర) ఇంద్రా! గవిష్టయే (గోసంపద-విజయానికి) విస్తరించి వర్షించు; అలాగే, ఓ ఇంద్రా, ఇష్టయే (ఇష్టసిద్ధికి) అశ్వం (గుర్రం)నూ పొంగించి/ప్రదానం చేయి.
Mantra 9
न हि वश्चरमं च न वसिष्ठः परिमंस्ते अस्माकमद्य मरुतः सुते सचा विश्वे पिबन्तु कामिनः
నిజముగా మీ భాగము చివరిది కాదు; వసిష్ఠుడు దానిని స్వల్పమని పరిమాణం చేయడు. కావున ఈ రోజు, హే మరుతులారా, సోమము పిండబడినప్పుడు, కోరికగల సమస్త (దేవులు) మా వెంట కలిసి పానము చేయుగాక.
Mantra 10
मा चिदन्यद्वि शंसत सखायो मा रिषण्यत इन्द्रमित्स्तोता वृषणं सचा सुते मुहुरुक्था च शंसत
హే సఖులారా, స్వల్పమాత్రమూ మరెవ్వరినీ ప్రశంసించకండి; తప్పు చేయకండి. సోమము పిండబడినప్పుడు, స్తోతా వృషణుడైన బలవంతుడు ఇంద్రునినే మాత్రమే స్తుతించుగాక; మరియు ఉక్థములను మళ్లీ మళ్లీ పఠించండి.
Frequently Asked Questions
It proclaims Indra as the sovereign of the moving and unmoving worlds and urges the singers to praise him alone—especially when Soma is pressed—so the rite remains effective and error-free.
The image suggests abundance and readiness: the offerings and praises are full, undiminished, and waiting to be ‘drawn forth’ toward Indra, who can grant both earthly and heavenly benefits.
It is an instruction to maintain single-devatā focus at that moment of the Soma rite—no switching deities or careless wording—so the chant (stotra/uktha) stays correct and potent.