Dashati 3
Aindra Soma-invocation: summoning Indra to the pressed Soma and affirming ṛta-guided protection that stabilizes the sacrifice
Indra
Invitatory and triumphant with a steady ‘pressing-and-offering’ urgency that turns to solemn assurance of order and protection
R̥ṣi attributions are not supplied in the input; identification would require concordance with the corresponding Ṛgvedic sources for these mantras.
ఇది ఐంద్ర సోమ-ఆహ్వానం: పిండిన సోమరసానికి ఇంద్రుని పిలిచి, యజ్ఞాన్ని స్థిరపరచే ఋత-మార్గదర్శిత రక్షణను ధృవీకరించే దశతి. సోమహవిస్సే ఇంద్రుని ఆకర్షించే నిర్ణాయక కర్మ; ‘శతక్రతు’ అయిన ఆయన విజయ-వాజప్రాప్తికి బలం, దాతృత్వం ప్రసాదిస్తాడు. మిత్ర–వరుణులు మరియు ఆర్యమన్ ఋతానుసారంగా ‘నేరుగా నడిపించే’ (ఋజునీతి) శాసనాన్ని స్థాపించి ఆచారశుద్ధిని సరిచేస్తారు. చివరికి విష్ణువు మూడు పాదవిక్షేపాలు లోకవ్యవస్థను నిలబెట్టే ఆధారమని స్మరింపజేసి, ఆ కాస్మిక స్థిరత్వమే యజ్ఞానికి పునాదిగా నిలుస్తుందని బోధిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
आ व इन्द्र कृविं यथा वाजयन्तः शतक्रतुम् मंहिष्ठं सिञ्च इन्दुभिः
హే ఇంద్రా! భోజకుని వద్దకు వచ్చునట్లు మా వద్దకూ రమ్ము. వాజ (విజయ-బహుమతి) కోసం యత్నించే మేము, శతక్రతు—అత్యంత దాత—నిన్ను సోమంలోని ఇందు-బిందువులతో సించుచున్నాము.
Mantra 2
अतश्चिदिन्द्र न उपा याहि शतवाजया इषा सहस्रवाजया
ఇంద్రా! ఇక్కడినుంచే మా వైపు సమీపించివచ్చుము—శతవాజయ (వందమడుగు విజయ-సంపద)తో, ఇషా (పోషణం)తో, సహస్రవాజయ (వెయ్యిమడుగు విజయ-సంపద)తో.
Mantra 3
आ बुन्दं वृत्रहा ददे जातः पृच्छद्वि मातरम् क उग्राः के ह शृण्विरे
ఇక్కడ వృత్రహన్ సేకరించిన సోమపానం (బుంద) ను ధరించాడు; ప్రత్యక్షమై, తన తల్లిని అడుగుతున్నాడు—ఆ ఉగ్రులు ఎవరు, నిజంగా (స్తుతి) వినేవారు ఎవరు?
Mantra 4
बृबदुक्थं हवामहे सृप्रकरस्नमूतये साधः कृण्वन्तमवसे
మహత్తర స్తోత్రంతో (బృహదుక్తం) ఇంద్రుని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము—బలవంతుడిని, దృఢహస్తుడిని—సహాయార్థం; యజ్ఞకర్మను సిద్ధింపజేసేవానిని మా రక్షణకై పిలుస్తున్నాము.
Mantra 5
ऋजुनीती नो वरुणो मित्रो नयति विद्वान् अर्यमा देवैः सजोषाः
ఋజు-నీతితో వరుణుడు, మిత్రుడు మమ్మల్ని నడిపిస్తారు; అలాగే జ్ఞానవంతుడైన ఆర్యమా కూడా—దేవులతో ఏకభావంగా—మాకు మార్గనిర్దేశం చేస్తాడు.
Mantra 6
दूरादिहेव यत्सतो ऽरुणप्सुरशिश्वितत् वि भानुं विश्वथातनत्
దూరం నుండి—ఇక్కడివరకు—అతడు ముందుకు సాగినప్పుడు, అరుణ-అశ్వయుక్త (శక్తి) ప్రకాశించింది; అతడు తన కాంతిని అన్ని దిశలలో, సర్వత్రా, విస్తరించాడు.
Mantra 7
आ नो मित्रावरुणा घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् मध्वा रजांसि सुक्रतू
మిత్రా-వరుణా! మా వద్దకు రండి; ఘృతంతో ‘గవ్యూతి’—సమృద్ధి మార్గం—సేదతీరేలా సించండి; మధురసం (సోమరసం)తో లోకలోకాల ‘రజాంసి’ని తడిపండి, సత్క్రతువులారా.
Mantra 8
उदु त्ये सूनवो गिरः काष्ठा यज्ञेष्वत्नत वाश्रा अभिज्ञु यातवे
ఆ ‘గిరః’—స్తుతివాక్యాలు—పైకి ఎగసిపోతాయి, యజ్ఞపు ‘సూనవః’ (పుత్రులు) వలె; యజ్ఞాలలో అవి దిక్కులంతటా విస్తరిస్తాయి—ఘోషగా—దేవులను చేరుటకు, వారి సమీపాగమనార్థం.
Mantra 9
इदं विष्णुर्वि चक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् समूढमस्य पांसुले
ఈ విష్ణువు విస్తారంగా ‘విచక్రమే’—దూరదూరం అడుగులు వేసెను; ‘త్రిధా’ మూడు విధాలుగా తన ‘పదం’ను దృఢంగా నిలిపెను; అతని ‘సమూఢ’—గూఢ—పాదస్థానం ‘పాంసులే’, ధూళిమయ (పార్థివ) ప్రాంతంలో ఉంది.
Frequently Asked Questions
Because the verses center on inviting Indra—‘the hundred-powered’—to come to the Soma offering and to grant strength, bounty, and winning-power to the sacrificer.
They represent ṛta (truth, right order) and ‘straight guidance’ (ṛjunīti), ensuring the rite is performed correctly and that the sacrificer is led and protected in harmony with the gods.
It reinforces the cosmic foundation of the sacrifice: Viṣṇu’s three stations establish and secure the ordered world in which the Soma rite can be effective.