Dashati 7
Agni as Jātavedas—ritual guide and luminous power who secures faultless sacrifice and protection in the sadas
Agni (Jātavedas)
Vigorous bright and assuring—praise that sounds like confident kindling and forward advance
Viśvāmitra (dominant traditional attribution for this cluster)
జాతవేదసుడైన అగ్నిని యజ్ఞమార్గదర్శిగా, ప్రకాశశక్తిగా స్తుతిస్తూ ఆహ్వానించే దశతి. సరిగా నిర్మితమైన స్తోత్రమే అగ్నికి అర్పించే ‘స్తోమ-రథం’; అది సదస్సులో యాగక్రియను సరిదిద్దుతూ హవిస్సును దేవులవద్దకు మోసుకుపోతుంది. అగ్నியின் విస్తరించే కేతువు రెండు లోకాలను (రోదసీ) ఆవరించి, జలాల్లో/ఇంధనంలో దాగి పెరిగి మేల్కొనే అతని స్వరూపాన్ని వెల్లడిస్తుంది. అతని త్రివిధ కాంతి/రూపాలు స్థిరమై, అగ్నితో ఏర్పడిన మైత్రి యజ్ఞదోషాలనుండి మరియు లోకహానినుండి యజమానులను కాపాడుతుంది.
Mantras
Mantra 1
आ जुहोता हविषा मर्जयध्वं नि होतारं गृहपतिं दधिध्वम् इडस्पदे नमसा रातहव्यं सपर्यता यजतं पस्त्यानाम्
హవిషాతో ఆహుతిని అర్పించండి; మీరే శుద్ధి చెందండి; హోతృ—గృహపతి—ని స్థాపించండి. ఇḍā-పదం (ఇళా-ఆసనం) వద్ద నమస్కారంతో, అర్పిత హవిని స్వీకరించే రతహవ్యుని సేవించి యజించండి; అతడు నివాసాల/గృహాల యజత (ఆరాధ్యుడు).
Mantra 2
चित्र इच्छिशोस्तरुणस्य वक्षथो न यो मातरावन्वेति धातवे अनूधा यदजीजनदधा चिदा ववक्षत्सद्यो महि दूत्या3ं चरन्
యువ అగ్నியின் వహనం ఆశ్చర్యకరం—స్థాపనార్థం రెండు మాతలను అనుసరిస్తాడు. వారు అతనిని జన్మింపజేసిన వెంటనే, అతడు తక్షణమే ముందుకు సాగి, తన మహత్తర దూతకార్యంలో సంచరిస్తాడు.
Mantra 3
इदं त एकं पर ऊ त एकं तृतीयेन ज्योतिषा सं विशस्व संवेशनस्तन्वे3 चारुरेधि प्रियो देवानां परमे जनित्रे
ఇది నీ ఒక రూపం; అది కూడా నీ ఒక రూపం; తృతీయ జ్యోతితో నీవు ఏకత్వంలో ప్రవేశించు. ‘సంవేశన’ (విశ్రాంతినిచ్చేవాడు) గా, నీ తనువులో మనోహరుడవు; దేవులకు ప్రియుడవు—పరమ జనిత్ర (ఉన్నత జన్మస్థానం) లో.
Mantra 4
इमं स्तोममर्हते जातवेदसे रथमिव सं महेमा मनीषया भद्रा हि नः प्रमतिरस्य संसद्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव .
అర్హుడు (పూజ్యుడు) అయిన జాతవేదస్ (అగ్ని) కొరకు, రథంలా సుఘటితమైన ఈ స్తోమాన్ని మనీషా (పవిత్ర బుద్ధి)తో విధివిధానంగా మేము నిర్మిస్తున్నాము. యజ్ఞ-సభ (సంసద్) లో అతని ప్రేరణ/మార్గదర్శనం మాకు మంగళకరం. హే అగ్నే, నీ సఖ్యంలో—నీ వారమైన మేము—ఏ హానీ పొందకుండునట్లు కావాలి.
Mantra 5
मूर्धानं दिवो अरतिं पृथिव्या वैश्वानरमृत आ जातमग्निम् कविं सम्राजमतिथिं जनानामासन्नाः पात्रं जनयन्त देवाः
దివి యొక్క మూర్ధా, పృథివి యొక్క ఆధారం—ऋత (పవిత్ర నియమం) నుండి జన్మించిన వైశ్వానర అగ్ని; కవి, సమ్రాట్, జనుల అతిథి—అమృతస్వరూపమైన ఆ అగ్నిని దేవతలు సమీపంలో కూర్చొని, హవికి తగిన పాత్రం (పాత్రम्)గా జనింపజేశారు.
Mantra 6
वि त्वदापो न पर्वतस्य पृष्ठादुक्थेभिरग्ने जनयन्त देवाः तं त्वा गिरः सुष्टुतयो वाजयन्त्याजिं न गिर्ववाहो जिग्युरश्वाः
పర్వత శిఖరపు వెనుకభాగం నుండి నీళ్లు ఉప్పొంగి బయటపడినట్లుగా, హే అగ్నే, దేవతలు ఉక్థ (ఉచ్చరిత స్తుతి)ల ద్వారా నీలోనుండి నీ ప్రకటనను కలిగించారు. నిన్ను ఈ గిరః—సు-స్తుతులు—విజయవంతుణ్ని చేస్తాయి; పందెంలో అశ్వాలు గెలిచినట్లుగా, హే గిర్వవాహ (స్తుతి-వాహక), అవి నిన్నే గెలిచి పొందుతాయి.
Mantra 7
आ वो राजानमध्वरस्य रुद्रं होतारं सत्ययजं रोदस्योः अग्निं पुरा तनयित्नोरचित्ताद्धिरण्यरूपमवसे कृणुध्वम्
ఓ (యజమానులారా), మీ అవసే (రక్షణ) కొరకు యజ్ఞరాజైన అగ్నిని—రుద్ర-స్వరూపుడిని, హోతృను, రెండు లోకాల (రోదసీ) లో సత్యయజుడు (సత్యంగా యజ్ఞం చేయువాడు)—ఇక్కడికి తీసుకురండి. స్వర్ణ-రూపుడైన అతడు, ప్రాచీనకాలం నుంచే వజ్రధారి (తనయిత్ను) యొక్క అదృశ్య/అచింత్య మూలం నుండి ప్రకటించినవాడు; అతనిని సహాయార్థం ఆహ్వానించండి.
Mantra 8
इन्धे राजा समर्यो नमोभिर्यस्य प्रतीकमाहुतं घृतेन नरो हव्येभिरीडते सबाध आग्निरग्रमुषसामशोचि
రాజు, సహచరుడు (సమర్య) అయిన అగ్ని నమస్కారాలతో ప్రజ్వలింపబడతాడు; అతని ప్రతీకం (దృశ్యరూపం) ఘృత ఆహుతితో పోషింపబడుతుంది. మనుష్యులు అతనిని హవ్యార్పణలతో ఈళతే (స్తుతి-ఆరాధన చేస్తారు); అప్రతిహతుడైన ఆ అగ్ని ఉషస్సులలో అగ్రంగా ప్రకాశించాడు.
Mantra 9
प्र केतुना बृहता यात्यग्निरा रोदसी वृषभो रोरवीति दिवश्चिदन्तादुपमामुदानडपामुपस्थे महिषो ववर्ध
అగ్ని మహత్తర కేతు (ఉన్నత తేజస్సు)తో రెండు లోకాల (రోదసీ) వైపు సాగుతాడు; వృషభంలా గర్జిస్తాడు. దివ్యలోకపు అంతిమ అంచు నుంచికూడా అతడు అపూర్వ మహిమను పొందాడు; జలాల ఒడిలో (అపాం ఉపస్థే) ఆ మహిషుడు (మహాబలుడు) వృద్ధి చెందాడు.
Mantra 10
अग्निं नरो दीधितिभिरण्योर्हस्तच्युतं जनयत प्रशस्तम् दूरेदृशं गृहपतिमथव्युम्
మనుష్యులు, ప్రజ్వలిత సమిధల దీప్తితో, రెండు అరణుల నుండి—చేతి ద్వారా వెలువడిన—అగ్నిని జనింపజేస్తారు; ఆయన ప్రశస్తుడు, దూరదర్శి, గృహపతి, సర్వత్ర వ్యాప్తుడు.
Frequently Asked Questions
It presents Agni as Jātavedas who is praised with a well-made hymn, shines across the worlds, and guides the sacrifice in the ritual assembly so the worshippers remain unharmed.
The ‘chariot’ image says the praise must be firmly constructed—well-joined like a ratha—so it can carry the offering-intent smoothly and win Agni’s auspicious guidance (pramati) in the sadas.
Traditionally it is read as Agni’s three fires (gārhapatya, āhavanīya, dakṣiṇa) or as his presence in three realms (earth, atmosphere, heaven), showing one deity manifesting in coordinated stations.