
Sukta 10.50
Unknown/varied in late indices for RV 10.50; commonly an Indra-stuti seer in Anukramaṇī (needs recension-specific confirmation)
Indra (with epithet Viśvānara/Viśvabhū)
Triṣṭubh (probable)
ఈ సూక్తం ఇంద్రస్తుతి. ఇందులో ఇంద్రుని విశ్వానర/విశ్వభూ—సర్వవ్యాపకుడు, లోకధారక శక్తి—గా స్తుతిస్తుంది; సోమరసంలో ఆనందించే వాడిగా, బ్రహ్మన్ (పవిత్ర వాక్యం) చేత మహిమింపబడే వాడిగా వర్ణిస్తుంది. ప్రతి సమరంలోనూ, ప్రతి మానవ పోరాటంలోనూ ఇంద్రుడే అగ్రశక్తి అని చూపిస్తుంది; అతని కీర్తి, వీరబలం రెండులోకాలు సేవిస్తున్నాయని చెబుతుంది. చివరికి, బ్రహ్మన్ను “సృష్టించి” ఇంద్రుని అనుగ్రహం మరియు వరాలను పొందేందుకు మార్గం తెరచే ప్రేరిత కవుల పాత్రను ప్రత్యేకంగా ఉద్ఘాటిస్తుంది.
Mantra 1
प्र वो महे मन्दमानायान्धसोऽर्चा विश्वानराय विश्वाभुवे । इन्द्रस्य यस्य सुमखं सहो महि श्रवो नृम्णं च रोदसी सपर्यतः ॥
నేను నీకోసం—మహానునికోసం—పిండిన సోమానందంతో హర్షించి స్తోత్రగీతం పాడుతున్నాను, హే వైశ్వానర—సర్వభూ, సర్వ-భవ! ఇంద్రుని ఆ మహాసహః—దాని సుమఖ (శుభానందం) మహత్తరమైనది; దాని శ్రవః (కీర్తి) మరియు నృమ్ణ (వీరబలం)లను రెండు రోదసీ (ద్యావా-పృథివీ) సేవించి, పూజించి, పోషిస్తాయి।
Mantra 2
सो चिन्नु सख्या नर्य इनः स्तुतश्चर्कृत्य इन्द्रो मावते नरे । विश्वासु धूर्षु वाजकृत्येषु सत्पते वृत्रे वाप्स्वभि शूर मन्दसे ॥
అతడే—మనుష్యుల మిత్రుడు—బలవంతుడైన ఇనః; స్తుతింపబడినప్పుడు, దానశీల నరునికోసం ఆనందిస్తాడు. హే సత్పతే, అన్ని ధూర్షు (దాడుల్లో), అన్ని వాజకృత్యేషు (బల-సమృద్ధిని నిర్మించే కార్యాల్లో)—వృత్రునికి వ్యతిరేకంగా గానీ, అప్సు (జలప్రదేశాల్లో) గానీ—హే శూర, నీవు మందసే: విజయానికి సిద్ధమై హర్షిస్తావు।
Mantra 3
के ते नर इन्द्र ये त इषे ये ते सुम्नं सधन्यमियक्षान् । के ते वाजायासुर्याय हिन्विरे के अप्सु स्वासूर्वरासु पौंस्ये ॥
హే ఇంద్రా! నీ ఇష్ (పోషణం) కోరేవారు, నీ సుమ్నం—సత్యసంపదను ప్రసాదించే కృప—కోసం యజ్ఞం చేసినవారు ఎవరు? వాజం కోసం, సూర్య (ప్రభుత్వమయ ప్రకాశ-బలం) కోసం నిన్ను ప్రేరేపించేవారు ఎవరు? అప్సు (జలలోకంలో) మరియు స్వాసు ఊర్వరాసు (శుభ, సారవంతమైన భూముల్లో) నీ పౌంస్య (పురుషార్థ/వీర్య-శక్తి)ని జాగృతం చేసేవారు ఎవరు?
Mantra 4
भुवस्त्वमिन्द्र ब्रह्मणा महान्भुवो विश्वेषु सवनेषु यज्ञियः । भुवो नॄँश्च्यौत्नो विश्वस्मिन्भरे ज्येष्ठश्च मन्त्रो विश्वचर्षणे ॥
హే ఇంద్రా! నీవు బ్రహ్మ (వాక్కు/మంత్రశక్తి) వలన మహానివి; అన్ని సవనాల్లో (సోమ-నిష్పేషణల్లో) నీవు యజ్ఞియుడు—ఆహుతికి యోగ్యుడు. ప్రతి భారధారణలో మనుష్యుల మధ్య నీవే ప్రేరకశక్తి; హే విశ్వచర్షణే (సర్వజననాయకా)! నీవు సమస్త ప్రజలకు జ్యేష్ఠ మంత్రం—సార్వత్రిక గమనానికి అగ్రనాయకుడు.
Mantra 5
अवा नु कं ज्यायान्यज्ञवनसो महीं त ओमात्रां कृष्टयो विदुः । असो नु कमजरो वर्धाश्च विश्वेदेता सवना तूतुमा कृषे ॥
ఇప్పుడు నిజంగా యజ్ఞసంపన్న ప్రజలు నీ విస్తార ప్రమాణాలను, నీ అధిక శక్తులను తెలుసుకుంటున్నారు. అవును, నీవు అజర (అవినాశి) వృద్ధి మరియు విస్తరణ; వీటితోనే మా కర్మల కోసం సోమ యొక్క అన్ని సవనాలను నీవు ముందుకు నడిపిస్తావు—ఆత్మ-ప్రయత్నాన్ని పరిపూర్ణత వైపు ప్రేరేపిస్తూ.
Mantra 6
एता विश्वा सवना तूतुमा कृषे स्वयं सूनो सहसो यानि दधिषे । वराय ते पात्रं धर्मणे तना यज्ञो मन्त्रो ब्रह्मोद्यतं वचः ॥
ఓ సహసః సూనో (బలపు కుమారుడా)! ఇవన్నీ—సోమ-సవనాలు (సోమ నిష్పీడనలు)—నీవే కార్యార్థం ప్రేరేపిస్తావు; అవసరమైనదాన్ని మా అంతరంలో నీవే స్థాపిస్తావు. నీ వరణార్థం పాత్రం ఉంది; ధర్మం (ఋత/సత్కార్య-నియమం) కోసం యజ్ఞం ఉంది; మంత్రం ఉంది; మరియు బ్రహ్మణుని ఉద్యత (ఉత్థిత) వచనం ఉంది—సత్య-బలాన్ని మోసేందుకు పైకి లేపబడినది.
Mantra 7
ये ते विप्र ब्रह्मकृतः सुते सचा वसूनां च वसुनश्च दावने । प्र ते सुम्नस्य मनसा पथा भुवन्मदे सुतस्य सोम्यस्यान्धसः ॥
ఓ విప్ర (ఋషి-శక్తీ)! నీకోసం బ్రహ్మాన్ని నిర్మించేవారు, నిష్పీడిత సోమంతో సహచరులై—నీ సుమ్నం (కృప) కోసం మనస్సు మార్గంలో ముందుకు సాగుతారు; అప్పుడు వసువుల దానం, వసు-శక్తుల సమాగమం, శుద్ధ సోమ్య అంధస్ (రస-తత్త్వం) యొక్క మదం (పరవశం/ఆనందం) లో చేరుతుంది.
The hymn primarily praises Indra, especially with the universal epithets Viśvānara and Viśvabhū, describing him as powerful, Soma-gladdened, and responsive to inspired praise.
It means Indra’s presence and power are invoked and intensified through brahman—sacred, well-crafted speech (mantra). The hymn treats the right hymn itself as a force that draws Indra near.
It fits the Soma sacrifice context: during the Soma pressings, the priest-poets recite praise to invite Indra to drink Soma and to grant strength, success in effort, fame, and wealth to the sacrificer.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.