Rig Veda 10.36.11: Mandala 10, Sukta 36, Mantra 11

Sukta 10.36

Rishi: Unknown/uncertain

Devata: Viśve Devāḥ (as ‘great, vast, unfailing’)

Chandas: Jagatī (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

महदद्य महतामा वृणीमहेऽवो देवानां बृहतामनर्वणाम् । यथा वसु वीरजातं नशामहै तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

Transliteration

mahád adyá mahatā́m ā́ vṛṇīmahe’vo devā́nāṃ bṛhatā́m anarváṇām | yáthā vásu vīrájātaṃ náśāmahai tád devā́nām ávo adyā́ vṛṇīmahe ||

Translation

ఈ రోజు మేము మహత్తరులలో మహత్తైన, విశాలమైన, తమ మార్గంలో చ్యుతి లేని దేవుల మహా రక్షాసహాయం (అవః) ను వరిస్తాము; వీర్యసంపన్నమైన, శక్తుల వీర-జన్మతో సమృద్ధమైన నిజమైన మంగళాన్ని మేము చేరునట్లు. ఆ దేవుల రక్షక సహాయాన్నే ఈ రోజు మేము వరిస్తాము.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• महत्: great (thing); great
• महत्: कर्म (वृणीमहे इत्यस्य) / विशेष्य-रूपेण ‘अवः’ इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक) < PIE *megʰ- ‘great’

• अद्य: today, now
• अद्य: अधिकारण (काल) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• महताम्: of the great (ones)
• महताम्: सम्बन्ध (देवानाम्/बृहताताम् इत्यादिभिः सह ‘महतीनां’ भावः)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• आ: towards; (intensive/complete)
• आ: क्रियाविशेषण (सम्प्राप्ति/आभिमुख्य)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वृणीमहे: we choose; we seek
• वृणीमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणीते) ‘to choose, to seek’

• अवः: help; protection
• अवः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक) ‘help, protection, favor’

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (अवः कस्य? देवानाम्)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• बृहताताम्: of the lofty (ones)
• बृहताताम्: सम्बन्ध/विशेषण (देवानाम्)
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त्/बृहत् (प्रातिपदिक) ‘lofty, great’

• अनर्वणाम्: of the unassailable / uninjuring (ones)
• अनर्वणाम्: सम्बन्ध/विशेषण (देवानाम्)
• Type: Adjective
• Root: अनर्वण (प्रातिपदिक) ‘uninjuring, unassailable; faultless’ (a- + arván/√ऋ ‘to hurt’/‘to wound’—Vedic epithet)

• यथा: so that; in such a way that
• यथा: सम्बन्ध (उद्देश्य-उपाय/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• वसु: wealth; a good boon
• वसु: कर्म (नशामहै इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक) ‘good, wealth; boon’

• वीरजातम्: hero-born; producing heroes
• वीरजातम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: वीर-जात (समास; वीर ‘hero’ + जात ‘born/produced’ < √जन्)

• नशामहै: may we attain; may we reach
• नशामहै: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √नश् (नशति/नश्नोति) ‘to reach, attain’ (Vedic: ‘to obtain’)

• तत्: that
• तत्: कर्म (वृणीमहे इत्यस्य; ‘तद् अवः’ = that help)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अवः: help; protection
• अवः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• अद्य: today, now
• अद्य: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• वृणीमहे: we choose; we seek
• वृणीमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणीते)