
Sukta 10.3
Agni
ఈ సంక్షిప్త అగ్ని స్తోత్రం అగ్నిదేవుణ్ణి ఉగ్రుడైనప్పటికీ శుభప్రదుడుగా, వివేకవంతమైన శక్తిగా చిత్రిస్తుంది. ఆయన విస్తారమైన కాంతి అంధకారాన్ని తరిమివేసి, యజమానిని స్పష్టత అనే “ఉషస్సు” వైపు నడిపిస్తుంది. అగ్నిని స్నేహిత సహచరుడిగా ప్రేరేపించి, సరిగా జూగిన అశ్వాలతో త్వరగా రావాలని, యజ్ఞాసనంపై ఆసీనుడై, ద్యావాపృథివుల మధ్య హవిస్సును మరియు సంకల్పాన్ని మోసుకెళ్లాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
इनो राजन्नरतिः समिद्धो रौद्रो दक्षाय सुषुमाँ अदर्शि । चिकिद्वि भाति भासा बृहतासिक्नीमेति रुशतीमपाजन् ॥
హే రాజన్! సమిద్ధ అరతి—అగ్ని-శక్తి—కనిపిస్తుంది; దక్ష కార్యానికి రౌద్ర బలంతో ప్రత్యక్షమై, సుషుమ్న—జాగ్రత్తగా, వివేకంగా—మహత్తర భాసతో విభాసిస్తుంది; కృష్ణ తమస్సును తరిమివేసి, రుశతీ (ఉషా) వైపు సాగుతుంది.
Mantra 2
कृष्णां यदेनीमभि वर्पसा भूज्जनयन्योषां बृहतः पितुर्जाम् । ऊर्ध्वं भानुं सूर्यस्य स्तभायन्दिवो वसुभिररतिर्वि भाति ॥
అతడు తన స్వరూప-తేజస్సుతో కృష్ణా (తమస్)ను ఎదుర్కొన్నప్పుడు, బృహత్ పితృ—విస్తృత తండ్రి—యొక్క సంతానమైన ఆ దీప్త యువతి (ఉషా)ను జనింపజేస్తాడు. అతడు సూర్యుని భానువును ఊర్ధ్వంగా స్థాపించి, దివ్య వసువులతో అరతి-శక్తి విస్తారంగా విభాసిస్తుంది.
Mantra 3
भद्रो भद्रया सचमान आगात्स्वसारं जारो अभ्येति पश्चात् । सुप्रकेतैर्द्युभिरग्निर्वितिष्ठन्रुशद्भिर्वर्णैरभि राममस्थात् ॥
భద్రుడు భద్రయాతో కలిసి వచ్చెను; జార (ప్రేమికుడు) వలె తన స్వసా (సోదరి)ని వెనుకనుండి అనుసరిస్తాడు. సుప్రకేత (సు-ప్రజ్ఞ) దీప్తులతో అగ్ని ముందర నిలిచి, ప్రకాశించే వర్ణాలతో ఆవృతుడై, రామం (ఆనందం) ఎదురుగా తన స్థానాన్ని అధిష్ఠిస్తాడు.
Mantra 4
अस्य यामासो बृहतो न वग्नूनिन्धाना अग्नेः सख्युः शिवस्य । ईड्यस्य वृष्णो बृहतः स्वासो भामासो यामन्नक्तवश्चिकित्रे ॥
ఈ బృహత్ (విశాల) వాడి యామాలు (గమనాలు) వేగమైన జ్వాలల వలె, సఖ్యభావమున్న, శివ (కల్యాణకర) అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేస్తాయి. ఈడ్య (స్తుత్య) వృషన్, బృహత్—అతని స్వకీయ భామాలు (దీప్త శక్తులు) తమ మార్గంలో సాగుతాయి—అభ్యక్త (అభిషిక్త)మై, జాగ్రత్తగా ఉండి, విచక్షణతో గుర్తించేవిగా.
Mantra 5
स्वना न यस्य भामासः पवन्ते रोचमानस्य बृहतः सुदिवः । ज्येष्ठेभिर्यस्तेजिष्ठैः क्रीळुमद्भिर्वर्षिष्ठेभिर्भानुभिर्नक्षति द्याम् ॥
స్వన (గంభీర ధ్వని) ప్రవాహాల వలె, అతని భామాలు (దీప్తులు) ప్రవహిస్తాయి—రోచమానమైన బృహత్, సుదివ (శుభ స్వర్గ) వాడివి. జ్యేష్ఠమైన, అత్యంత తేజోవంతమైన, క్రీళుమత్ (క్రీడా-శక్తి) గల, అత్యధిక భానువులతో అతడు ద్యాం (ప్రకాశమయ ఆకాశం)ను చేరి దానిని అధీనపరచుకుంటాడు.
Mantra 6
अस्य शुष्मासो ददृशानपवेर्जेहमानस्य स्वनयन्नियुद्भिः । प्रत्नेभिर्यो रुशद्भिर्देवतमो वि रेभद्भिररतिर्भाति विभ्वा ॥
ఆ అడ్డంకులేని (అగ్ని) యొక్క ‘శుష్మ’—పరాక్రమం—స్పష్టంగా దర్శనమవుతుంది; అతడు తీవ్ర వేగంతో కంపిస్తూ, ‘నియుత్’ (యుగ్మిత శక్తులు)తో నినదిస్తాడు. ప్రాచీన ప్రకాశవంతమైన తేజస్సులతో—అత్యంత దేవతామయుడై—మరియు ఋషి-ప్రేరిత వచనాలతో, ఆ ‘అరతి’ (చలించే శక్తి) సర్వవ్యాపిగా ప్రకాశిస్తుంది.
Mantra 7
स आ वक्षि महि न आ च सत्सि दिवस्पृथिव्योररतिर्युवत्योः । अग्निः सुतुकः सुतुकेभिरश्वै रभस्वद्भी रभस्वाँ एह गम्याः ॥
ఆ మహిమను మా వద్దకు తీసుకురా; ఇక్కడ మా తోడు వచ్చి కూర్చో—హే అగ్నీ, ద్యావా-పృథివీ అనే రెండు యువతుల ‘అరతి’ (చలించే శక్తి) నీవే. సుయోజితమైన, వేగవంతమైన అశ్వాలతో—ఉత్సాహవంతుడై, బలవంతుడై—మా హవిస్సు-క్షేత్రానికి ఇక్కడికి రా.
It praises Agni as a powerful, wakeful light that removes darkness and supports skillful action, and it invites him to come and preside over the offering.
The hymn describes Agni’s light as wide and far-reaching, and it links the fire with awareness (cikit)—the capacity to notice, understand, and act rightly.
It can be recited when lighting a sacred lamp or fire, especially at dawn or at the start of a ritual, as an invocation for clarity, protection of the rite, and steady inner aspiration.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.