Rig Veda 10.190.3: Mandala 10, Sukta 190, Mantra 3
Sukta 10.190
Devata: Dhātṛ (the Ordainer); cosmogonic ordering of worlds and luminaries
Samhita Patha (Devanagari)
सूर्याचन्द्रमसौ धाता यथापूर्वमकल्पयत् । दिवं च पृथिवीं चान्तरिक्षमथो स्वः ॥
Transliteration
sūryācandramásau dhātā́ yathāpū́rvam akalpayat | dívaṃ ca pṛthivī́ṃ cāntárikṣam átho svàḥ ||
Translation
ధాతా సూర్యచంద్రులను పూర్వ ఆదర్శానుసారం నిర్మించాడు; మరియు వారి స్థానాలను స్థిరపరిచాడు—ద్యౌ (దివం), పృథివీ, అంతరిక్షం, అలాగే స్వః (ప్రకాశమయ ఉన్నత లోకం) కూడా.
Word by Word
सूर्याचन्द्रमसौthe Sun and the Moon
सूर्याचन्द्रमसौ:
कर्म (अकल्पयत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसूर्य- + चन्द्रमस्- (प्रातिपदिके; द्वन्द्व-समास)
धाताthe Ordainer/Creator
धाता:
कर्ता
TypeNoun
Rootधा (धातु) → धातृ- (कृदन्त-प्रातिपदिक)
यथाas, according to
यथा:
अव्यय-सम्बन्ध (रीति/प्रकारः)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
पूर्वम्formerly, as before
पूर्वम्:
अव्ययार्थक-विशेषण (काल/रीति)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
अकल्पयत्he arranged/ordered
अकल्पयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootकॢप् (कल्पयति; causative)
दिवम्the heaven/sky
दिवम्:
कर्म (अकल्पयत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् → दिव्/दिवम् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौस्)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म (अकल्पयत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
अन्तरिक्षम्the midspace/atmosphere
अन्तरिक्षम्:
कर्म (अकल्पयत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
अथोand also, moreover
अथो:
समुच्चय/अनन्तर्य
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (अव्यय-संयोग)
स्वःthe (highest) heaven, svarga
स्वः:
कर्म (अकल्पयत् इत्यस्य)
TypeNoun (indeclinable-like)
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक; अव्ययवत् प्रयोगः)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.