Rig Veda Sukta 107
Mandala 10Sukta 10711 Mantras

Sukta 107

Sukta 10.107

Devata

Dakṣiṇā (personified sacred giving) / Pūrtí (completed offering) theme

ఈ సూక్తం దక్షిణాను స్తుతిస్తుంది—యజ్ఞాన్ని పూర్ణం చేసే (పూర్తి) పవిత్రమైన, సరిగా దిశానిర్దేశిత దానం; అది ఉపాసకుణ్ని అంధకారంనుండి విశాలమైన, ప్రకాశమయమైన మార్గంలోకి నడిపిస్తుంది. ఇక్కడ దానం కేవలం దయాదానంగా కాక, యాజ్ఞికంగా అభిషిక్తమైన శక్తిగా చిత్రితమవుతుంది; అది ఋత్విజుల కర్తవ్యాలను పరిపూర్ణం చేస్తుంది, సామాజిక ధర్మవ్యవస్థను నిలుపుతుంది, మరియు రక్షణ, సమృద్ధి, విజయాలను ప్రసాదిస్తుంది.

Mantras

Mantra 1

आविरभून्महि माघोनमेषां विश्वं जीवं तमसो निरमोचि । महि ज्योतिः पितृभिर्दत्तमागादुरुः पन्था दक्षिणाया अदर्शि ॥

ఈ దాతల కోసం ఒక మహత్తరమైన, స్పష్టమైన శక్తి ఉదయించింది; జీవమంతా అంధకారంనుండి విముక్తమైంది. పితృలు దత్తమైన మహా జ్యోతి వచ్చి చేరింది; దక్షిణా (సత్దానం, యథోచిత అర్పణ) యొక్క విశాల మార్గం దర్శనమైంది.

Mantra 2

उच्चा दिवि दक्षिणावन्तो अस्थुर्ये अश्वदाः सह ते सूर्येण । हिरण्यदा अमृतत्वं भजन्ते वासोदाः सोम प्र तिरन्त आयुः ॥

దక్షిణావంతులు దివిలో ఉన్నతంగా నిలుస్తారు; బలపు అశ్వాన్ని (అశ్వదానం) ఇచ్చేవారు సూర్యునితో కలిసి సాగుతారు. హిరణ్యదానం చేసేవారు అమృతత్వంలో భాగస్వాములు అవుతారు; వాసస్‌దానం (రక్షణ కవచమైన వస్త్రం) చేసేవారు, హే సోమా, ఆయుష్షును ముందుకు విస్తరింపజేస్తారు.

Mantra 3

दैवी पूर्तिर्दक्षिणा देवयज्या न कवारिभ्यो नहि ते पृणन्ति । अथा नरः प्रयतदक्षिणासोऽवद्यभिया बहवः पृणन्ति ॥

దైవీ పూర్తి—దక్షిణా—దేవయజ్ఞ స్వరూపం. కంజుసులు ఆమెను నింపరు; వారికి అది సాధ్యం కాదు. కానీ యథావిధిగా దక్షిణా ఇవ్వడానికి సిద్ధమైన మనుష్యులు, అసత్యంలో పతనం పట్ల భయంతో—అనేకులు ఆమెను పరిపూర్ణం చేస్తారు.

Mantra 4

शतधारं वायुमर्कं स्वर्विदं नृचक्षसस्ते अभि चक्षते हविः । ये पृणन्ति प्र च यच्छन्ति संगमे ते दक्षिणां दुहते सप्तमातरम् ॥

వారు మానవ దృష్టితో హవిస్సును దర్శిస్తారు—శతధార వాయువును, స్వర్విద్ అర్కం (సూర్య-స్తుతి)ను. సంగమంలో పూర్ణం చేసి, ముందుకు వచ్చి దానమూ చేసేవారు—సప్తమాతృక దక్షిణాను దోహిస్తారు.

Mantra 5

दक्षिणावान्प्रथमो हूत एति दक्षिणावान्ग्रामणीरग्रमेति । तमेव मन्ये नृपतिं जनानां यः प्रथमो दक्षिणामाविवाय ॥

దక్షిణావాన్ పురుషుడు ఆహ్వానించగానే ముందుగా సాగుతాడు; దక్షిణావాన్ గ్రామణి ముందుభాగంలో నడుస్తాడు. జనుల నృపతిగా నేనతనినే భావిస్తాను—దక్షిణాను మొదట కదిలించి, ఆమె క్రియను స్థాపించినవాడిని.

Mantra 6

तमेव ऋषिं तमु ब्रह्माणमाहुर्यज्ञन्यं सामगामुक्थशासम् । स शुक्रस्य तन्वो वेद तिस्रो यः प्रथमो दक्षिणया रराध ॥

అతనినే వారు ఋషి అంటారు; అతనినే బ్రాహ్మణుడు—యజ్ఞయోగ్యుడు—సామగాయకుడు, ఉక్థ-శాసన్ (ప్రేరిత స్తుతివాక్కుల అధిపతి) అని కూడా అంటారు. అతడు శుక్ర (దీప్తిమయ శక్తి) తనువు యొక్క మూడు రూపాలను తెలుసుకొనువాడు—దక్షిణా ద్వారా మొదటగా సిద్ధి/తృప్తి పొందినవాడే అతడు.

Mantra 7

दक्षिणाश्वं दक्षिणा गां ददाति दक्षिणा चन्द्रमुत यद्धिरण्यम् । दक्षिणान्नं वनुते यो न आत्मा दक्षिणां वर्म कृणुते विजानन् ॥

దక్షిణా బలపు అశ్వాన్ని ఇస్తుంది; దక్షిణా వెలుగుని గోవును ఇస్తుంది; దక్షిణా ప్రకాశించే చంద్రునిని, అలాగే ఏది బంగారమో అది అంతా ఇస్తుంది. దక్షిణానే అన్న-సమృద్ధిని గెలుచుకుంటుంది; తెలిసి ఎవడు దక్షిణాను తన సత్త్వం చుట్టూ రక్షాకవచంగా చేసుకుంటాడో, ఆమెనే మన ఆత్మగా నిలుస్తుంది.

Mantra 8

न भोजा मम्रुर्न न्यर्थमीयुर्न रिष्यन्ति न व्यथन्ते ह भोजाः । इदं यद्विश्वं भुवनं स्वश्चैतत्सर्वं दक्षिणैभ्यो ददाति ॥

భోజులు నశించరు; వారు వ్యర్థత వైపు పోరు; భోజులు హానిని పొందరు, వారు తడబడరు—ఆ భోజులు. ఉన్న ఈ సమస్త జగత్తు, అలాగే స్వర్గమూ—ఇదంతా దక్షిణా వారికి ప్రసాదిస్తుంది.

Mantra 9

भोजा जिग्युः सुरभिं योनिमग्रे भोजा जिग्युर्वध्वं या सुवासाः । भोजा जिग्युरन्तःपेयं सुराया भोजा जिग्युर्ये अहूताः प्रयन्ति ॥

భోజులు ఆరంభంలో సువాసనభరిత యోని/మూలాన్ని జయించారు; సువస్త్రధారిణి వధువును భోజులు జయించారు. సురా యొక్క అంతఃపేయం (అంతరంగ పానం) భోజులు జయించారు; ఆహూతులు కాకపోయినా బయలుదేరి పోయేవారినీ భోజులు జయించారు.

Mantra 10

भोजायाश्वं सं मृजन्त्याशुं भोजायास्ते कन्या शुम्भमाना । भोजस्येदं पुष्करिणीव वेश्म परिष्कृतं देवमानेव चित्रम् ॥

భోజుని కోసం వారు వేగవంతమైన అశ్వాన్ని శుభ్రపరచి సింగారిస్తారు; భోజుని కోసం ఆ కన్య కూర్చొని తన్ను అలంకరించుకుంటుంది. భోజుని ఈ గృహం పద్మసరోవరంలా—సుపరిష్కృతంగా, దేవమానంలా దీప్తిగా, నానావైభవాలతో విచిత్రంగా ఉంది.

Mantra 11

भोजमश्वाः सुष्ठुवाहो वहन्ति सुवृद्रथो वर्तते दक्षिणायाः । भोजं देवासोऽवता भरेषु भोजः शत्रून्त्समनीकेषु जेता ॥

సుష్ఠు-వాహ అశ్వాలు భోజుని చక్కగా మోస్తాయి; దక్షిణా యొక్క రథం సుతిరుగులతో సాగుతుంది. యుద్ధాలలో దేవులు భోజుని కాపాడుతారు; సమనీక (ఒక్కటైన) సమరాల్లో భోజుడు శత్రువులను జయిస్తాడు.

Frequently Asked Questions

Here Dakṣiṇā is more than a payment or charity. It is a sacred, rightly offered gift that ‘completes’ the sacrifice (pūrtí) and brings auspicious results—light, prosperity, protection, and social harmony.

The hymn says a great light ‘given by the Fathers’ comes through Dakṣiṇā. This means sacred giving aligns the sacrificer with ancestral tradition and releases one from darkness into a sanctioned, luminous path of right action.

The verse teaches that generosity, when ritually correct, perfects the sacrificer/priestly function: it stabilizes knowledge, speech, and competence. In other words, giving is presented as an accomplishing power that makes spiritual and ritual mastery whole.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App