
Sukta 1.77
Gautama
Agni
Triṣṭubh
గౌతముల ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం, యజ్ఞంలో దేవతలను ప్రత్యక్షం చేసే ప్రకాశవంతమైన హోతృ అయిన అగ్నిని నిజంగా స్తుతించగల తగిన, దేవగ్రాహ్యమైన వాక్యం ఏదని ప్రశ్నిస్తుంది. తరువాత అగ్నిని ఋతావా (ఋతం/సార్వత్రిక క్రమాన్ని నిలబెట్టేవాడు), అంతర్లీన సంకల్పం మరియు సమ్యక్ మార్గదర్శనం, అలాగే ఉపాసకునికి కీర్తి, బలం, పోషణలను పెంపొందించే శక్తిగా స్తుతిస్తుంది.
Mantra 1
कथा दाशेमाग्नये कास्मै देवजुष्टोच्यते भामिने गीः । यो मर्त्येष्वमृत ऋतावा होता यजिष्ठ इत्कृणोति देवान् ॥
అగ్నికి మనలను ఎలా అర్పించుకోవాలి? దేవులకు ప్రీతికరమైన ఏ వాక్కు ఆ ప్రకాశవంతునికి చెప్పాలి? మానవుల మధ్య అమృతుడై, ఋతాన్ని ధారించువాడై, యజ్ఞంలో అత్యంత నిపుణుడైన హోతృగా ఉన్నవాడు—అతడే మనకొరకు దేవులను సాకారం చేస్తాడు (వారిని సమీపంగా, ప్రభావవంతంగా ఉనికిలోనికి తెస్తాడు).
Mantra 2
यो अध्वरेषु शंतम ऋतावा होता तमू नमोभिरा कृणुध्वम् । अग्निर्यद्वेर्मर्ताय देवान्त्स चा बोधाति मनसा यजाति ॥
అధ్వర యాత్రలలో అత్యంత శాంతి ప్రసాదించువాడు, ఋతాన్ని ధరించిన హోతా—అతనిని నమస్కార క్రియలతో మీవాడిగా చేసుకోండి. ఎందుకంటే అగ్ని నిజంగా మర్త్యునికోసం దేవులను ఎంచి (గెలిచి) తెచ్చినప్పుడు, అతడు మనసులోనూ బోధను మేల్కొలిపి, మనసా యజనం చేస్తాడు.
Mantra 3
स हि क्रतुः स मर्यः स साधुर्मित्रो न भूदद्भुतस्य रथीः । तं मेधेषु प्रथमं देवयन्तीर्विश उप ब्रुवते दस्ममारीः ॥
అతడే క్రతు (సంకల్పశక్తి); అతడే మర్య (వీరబలం); అతడే సాధు—మిత్రునివలె సూటి సహాయకుడు—; అతడు అద్భుత యాత్రకు రథిగా అవుతాడు. అతనినే మేధస్సులలో (దీక్షాకర్మలలో) మొదటగా, దేవాన్వేషి ప్రజలు సమీపానికి పిలుస్తారు; నైపుణ్యవంతుడైన (దస్మ) అతనిని అన్ని వైపుల నుంచీ సంభోదిస్తారు.
Mantra 4
स नो नृणां नृतमो रिशादा अग्निर्गिरोऽवसा वेतु धीतिम् । तना च ये मघवानः शविष्ठा वाजप्रसूता इषयन्त मन्म ॥
ఆ అగ్ని—మనుష్యులలో అత్యంత పురుషోచితుడు, హానికరులను సంహరించువాడు—తన సహాయంతో మా వద్దకు వచ్చి, మా ధీ (ప్రేరిత వాక్కు)ను సిద్ధికి చేర్చుగాక. అలాగే ఆ మహావాన్, అత్యంత బలవంతమైన శక్తులు, వాజ-ప్రసూతా (బల-సమృద్ధి చేత ప్రేరితమై)గా, మా మనస్సును ముందుకు నడిపించుగాక.
Mantra 5
एवाग्निर्गोतमेभिॠतावा विप्रेभिरस्तोष्ट जातवेदाः । स एषु द्युम्नं पीपयत्स वाजं स पुष्टिं याति जोषमा चिकित्वान् ॥
ఇలా ఋతంలో స్థితుడైన, జాతవేదస్ అగ్నిని గోతములు—ప్రేరిత విప్రులు—స్తుతించారు. ఆయన ఈ కర్మలలో ద్యుమ్నం—దివ్య తేజస్సు—పెంపొందిస్తాడు; ఆయన వాజం—బలం, విజయం—పుష్టి చేస్తాడు; మరియు చిత్కిత్వాన్, జాగృత జ్ఞాతగా, జోషం—ఆనంద స్వీకారం—తో వృద్ధి మరియు పుష్టి వైపు చేరుతాడు.
It teaches that Agni is the key mediator of worship: the right, God-pleasing praise and offering through Agni makes the Gods present and brings strength, glory, and nourishment.
Fire appears in human homes and rituals, yet its divine power is treated as deathless and cosmic—an immortal presence working within mortal life.
It means “a hymn/word accepted by the Gods”—speech that is not just poetic, but ritually true and effective when offered through Agni.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.