
Sukta 1.181
Aśvinau
Triṣṭubh (probable)
ఈ సూక్తం అశ్వినౌలను ఆహ్వానిస్తుంది—వారు వేగవంతులు, ప్రియ సహాయకులు; ఉపాసకులను “ఎత్తి” నిలబెట్టి, ముఖ్యంగా అవసర సమయంలో వారి మార్గాలను తెరిచి ఉంచుతారు. లోకాల్లో వారి ప్రకాశవంతమైన సంచారం, ప్రాణదాయక శక్తులు, మరియు సక్రమంగా యజ్ఞం అర్పించే యజమానునికి వారి అచ్యుత యౌవనం ఇక్కడ స్తుతించబడుతుంది. కవి వారి వద్ద విస్తారమైన అవకాశం (వరివస్), కష్టాలను జయించి దాటే విజయము, మరియు సమయానుకూల రాకతో త్వరగా ప్రసాదించే బహుమతి/సంపదను కోరుతున్నాడు.
Mantra 1
कदु प्रेष्टाविषां रयीणामध्वर्यन्ता यदुन्निनीथो अपाम् । अयं वां यज्ञो अकृत प्रशस्तिं वसुधिती अवितारा जनानाम् ॥
మా ప్రేరణలకూ రయి (సంపద-పరిపూర్ణత)లకూ అత్యంత ప్రియులారా, అధ్వర్యు జలాలను ఎత్తి/ప్రకటింపజేయునట్లు, మీరు ఇద్దరూ ఎప్పుడు మమ్మల్ని ఉద్ధరించుదురు? మా ఈ యజ్ఞం మీకోసం ప్రశస్తి (స్తుతి)ని నిర్మించింది—ఓ వసుధారులారా, ఓ జనుల అవితారులారా (రక్షకులారా)!
Mantra 2
आ वामश्वासः शुचयः पयस्पा वातरंहसो दिव्यासो अत्याः । मनोजुवो वृषणो वीतपृष्ठा एह स्वराजो अश्विना वहन्तु ॥
హే అశ్వినౌ, మీ అశ్వాలు ఇక్కడికి రానివ్వండి—శుచి, పయస్ (పోషక రసం) పానముచేసేవి, వాతరంహస (గాలివేగం) కలవి, దివ్య అత్యులవలె ధావకులు; మనోజవం కలవి, వృషణ (బలవంత)మైనవి, యుగానికి అలవాటైన పృష్ఠములు కలవి. స్వరాజ (స్వాధీన) శక్తులైన మీ ఇద్దరినీ మా యజ్ఞక్షేత్రానికి ఇక్కడికి అవి మోసుకొని రానివ్వండి.
Mantra 3
आ वां रथोऽवनिर्न प्रवत्वान्त्सृप्रवन्धुरः सुविताय गम्याः । वृष्णः स्थातारा मनसो जवीयानहम्पूर्वो यजतो धिष्ण्या यः ॥
మీ రథం ఇక్కడికి రానివ్వండి—వాలుదారులపై దిగివచ్చే నిశ్చల ఆధారంలా, సుయోజితమై, సువితాయ (సద్గతి/కల్యాణమార్గం) వైపు తీసుకువెళ్లునట్లు. హే వృషణ (బలవంత) స్థాతారులారా, మనసుకన్నా వేగవంతులారా, యజ్ఞంలో అగ్రుడైన నేను మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాను; హే ధిష్ణ్య (దీప్త ఆసనాధిష్ఠిత) శక్తులారా, మా అంతరంలో నిలిచిపోండి.
Mantra 4
इहेह जाता समवावशीतामरेपसा तन्वा नामभिः स्वैः । जिष्णुर्वामन्यः सुमखस्य सूरिर्दिवो अन्यः सुभगः पुत्र ऊहे ॥
ఇక్కడే, ఇక్కడే—ఈ కర్మకోసం జన్మించినవారై—మీ అరేపస (నిష్కలుష) తనువు (స్వరూపం)తోను, మీ స్వనామములతోను మీరు ఇద్దరూ పూర్తిగా ఇక్కడే స్వస్థులై ఉండండి. మీలో ఒకడు సుమఖ (సుయజ్ఞ) యొక్క జిష్ణు (విజయి) అధిపతి; మరొకడు దివః (ద్యౌ) యొక్క సుభగ (సౌభాగ్యవంత) పుత్రుడు, అవసరమైన ఊహ (వివేక/పరిశీలన)ను మోసుకొనివచ్చేవాడు.
Mantra 5
प्र वां निचेरुः ककुहो वशाँ अनु पिशङ्गरूपः सदनानि गम्याः । हरी अन्यस्य पीपयन्त वाजैर्मथ्रा रजांस्यश्विना वि घोषैः ॥
మీరు ఇద్దరూ మీ స్వేచ్ఛానుసారం ముందుకు సాగుతారు; కకుహ—ఎత్తైన శిఖరాలను—అనుసరించి, పిశంగరూపం (దీప్తిమయ రూపం) ధరించి లోకాల సదనాలకు చేరుతారు. మీలో ఒకరి హరి (తామ్రవర్ణ అశ్వాలు) వాజైః—బలసమృద్ధులతో—పూరింపబడతాయి; హే అశ్వినౌ, మీ ఘోషాలతో రజాంసి (అంతరిక్ష విస్తారాలు) మథించి, మార్గాలను తెరుస్తారు.
Mantra 6
प्र वां शरद्वान्वृषभो न निष्षाट् पूर्वीरिषश्चरति मध्व इष्णन् । एवैरन्यस्य पीपयन्त वाजैर्वेषन्तीरूर्ध्वा नद्यो न आगुः ॥
మీ ఉత్సాహవంతమైన శక్తి ముందుకు ఉప్పొంగుతుంది—విడిచిపెట్టిన వృషభంలా; అది పూర్వపు ప్రేరణలతో సాగుతూ, మధురానందమైన మధువును పిండుతుంది. వేగవంతమైన ప్రవాహాలతో అది మీలో ఒకరిని వాజైః—బలసమృద్ధులతో—పూరింపజేస్తుంది; పైకి ఎగసే నదులవలె, ఆకాంక్షతో పిలుస్తూ శక్తులు మా వద్దకు వస్తాయి.
Mantra 7
असर्जि वां स्थविरा वेधसा गीर्बाळ्हे अश्विना त्रेधा क्षरन्ती । उपस्तुताववतं नाधमानं यामन्नयामञ्छृणुतं हवं मे ॥
హే స్థవిర అశ్వినౌ, వేదస్ (విధాతా) చేత మీకోసం ఒక దృఢమైన, రూపకల్పన చేసే వాక్కు విడుదలైంది—మూడు ధారలుగా ప్రవహిస్తూ. స్తుతి సమయంలో శ్రమించే వానిని రక్షించండి; సులభ యాత్రలోనూ కఠిన యాత్రలోనూ, నా ఈ హవం (ఆహ్వానం) వినండి.
Mantra 8
उत स्या वां रुशतो वप्ससो गीस्त्रिबर्हिषि सदसि पिन्वते नॄन् । वृषा वां मेघो वृषणा पीपाय गोर्न सेके मनुषो दशस्यन् ॥
మరియు మీ ఆ ప్రకాశవంతమైన స్తోత్రం—మెరుస్తున్న సౌందర్యంతో ఆవరించబడి—త్రివిధ బర్హిష్ ఉన్న సదస్సులో మనుష్యుల శక్తులను విస్తరింపజేస్తుంది. హే వృషణౌ (అశ్వినౌ), బలమైన మేఘం మిమ్మల్ని వృద్ధితో నింపుగాక—గోవుకు చేసిన సేచనం దానిని ఫలవంతం చేయునట్లు—మర్త్యుడు నైపుణ్యంతో మిమ్మల్ని దస్యుతి/సేవ చేయునప్పుడు।
Mantra 9
युवां पूषेवाश्विना पुरंधिरग्निमुषां न जरते हविष्मान् । हुवे यद्वां वरिवस्या गृणानो विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
హే అశ్వినౌ, మీరు ఇద్దరూ పూషన్ వలె పరిపూర్ణతను అందించే శక్తి; అలాగే ఉషా వలె, హవిష్మాన్ (హవిష్ ధరించినవాడు) కోసం మీరు జరపడరు. నేను మార్గాన్ని విస్తరించాలనే సంకల్పంతో, స్తుతిస్తూ మిమ్మల్ని పిలిచినప్పుడు—మేము ప్రేరేపించే అన్వేషణను, విజయదాయక అధిగమనాన్ని తెలుసుకొని; శీఘ్ర-దానమిచ్చే కొడుకు/దక్షిణాను పొందుదుము గాక।
They are the divine twin horsemen, youthful and swift, famous for rescuing, healing, and bringing prosperity. The hymn calls them as protectors who arrive quickly and open safe paths.
The poet asks the twins to lift the worshippers out of difficulty, protect the people, and grant wealth and strength. A key theme is “widening the path” (varivas)—removing obstacles and creating room to succeed.
It fits dawn and early-morning worship, especially contexts linked with the Aśvins and the morning pressing in soma ritual. In simple home practice, it can be recited in the morning with ghee or milk offerings and a clear request for protection and guidance.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.