Rig Veda 1.150.2: Mandala 1, Sukta 150, Mantra 2
Sukta 1.150
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
व्यनिनस्य धनिनः प्रहोषे चिदररुषः । कदा चन प्रजिगतो अदेवयोः ॥
Transliteration
vy aninásya dhanínaḥ prahóṣe cid áraruṣaḥ | kadā́ cana prají-gato ádeva-yoḥ ||
Translation
నీవు కంజుసుని, శత్రుత్వంతో ధనాన్ని పట్టుకున్నవానిని విడదీస్తావు; వారి గట్టిన విజయఘోషలోనూ నీవు వారిపై ప్రతిఘటిస్తూ జ్వలిస్తావు. హే అగ్నీ, దైవకార్యాన్ని నిరాకరించే ఆ అदेవయు (దేవరహిత) జంటతో నీవు ఎప్పుడూ ఏ కాలంలోనూ ముందుకు సాగవు.
Word by Word
व्य॑निनस्य॑of the resounding/roaring (one)
व्य॑निनस्य॑:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootव्यनिन (प्रातिपदिक; ‘व्यनिन’ = ध्वनिमान्/निनादवान्) < √नद्/√निन (ध्वनौ) (वैदिक-ध्वन्यर्थ-सम्बन्ध)
धनिनःof the wealthy/possessor of wealth
धनिनः:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeNoun
Rootधनिन् (प्रातिपदिक; ‘धन’ + इन्-प्रत्यय)
प्रहोषेin the great rejoicing/at the loud celebration
प्रहोषे:
अधिकरण (locative)
TypeNoun
Rootप्रहोष (प्रातिपदिक; ‘प्र-’ + होष/होषा ‘हर्ष/उत्सव/आह्लाद’ वैदिक)
चित्even/indeed
चित्:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात/अव्यय)
अररुषःthe ruddy/gleaming one
अररुषः:
विशेषण (of an implied subject, e.g., अग्नि/इन्द्र etc.)
TypeAdjective
Rootअररुष (प्रातिपदिक; ‘अररुष’ = अरुणवर्ण/दीप्त/रक्ताभ)
कदाwhen?
कदा:
काल-अधिकरण (interrogative time)
TypeIndeclinable
Rootकदा (प्रश्न-अव्यय)
चनever/at all
चन:
निपात (emphasis/indefiniteness)
TypeIndeclinable
Rootचन (निपात; ‘च’ + न = ‘ever/at all’)
प्रजिगतःhas advanced/has come forth
प्रजिगतः:
कर्तृ-क्रिया (predicate of the subject)
TypeVerb (finite, Vedic perfect-like form) / adjectival participial usage
Rootप्र-√जि/√गम् (वैदिक रूप; ‘प्रजिगत’ = ‘प्र + जिगत’ परिपूर्ण/आगमन-भाव)
अदेवयोःof the two ungodly/without devotion to the gods
अदेवयोः:
सम्बन्ध (genitive; with implied comparison/contrast)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअदेवयु (प्रातिपदिक; अ- + देवयु ‘देव-इच्छु/देव-भक्त’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.