
Sukta 1.139
Agni; Indra-Vāyu; collective Devas
ఈ సూక్తం యజ్ఞారంభాన్ని సూచిస్తుంది: ముందుగా మనస్సులోను వేదికపైనను అగ్నిని స్థాపించి, తరువాత ఇంద్ర–వాయువులను ఆహ్వానించి, చివరగా ప్రేరిత వాక్కు (ధీతి, dhīti) ద్వారా సమస్త దేవగణాన్ని సమీపించమని పిలుస్తుంది. ఇది ఒక విధివిధాన ‘సమీప-ఆహ్వాన’ (ఆవాహన) క్రమం: ఇంద్రునికై సోమం పీడించబడుతుంది, స్తుతులు అర్పించబడతాయి, మరియు విశ్వదేవులు—ప్రత్యేకంగా మూడు ఏకాదశులు (33)—యజ్ఞాన్ని స్వీకరించి అందులో ఆనందించమని ప్రార్థించబడతారు.
Mantra 1
अस्तु श्रौषट् पुरो अग्निं धिया दध आ नु तच्छर्धो दिव्यं वृणीमह इन्द्रवायू वृणीमहे । यद्ध क्राणा विवस्वति नाभा संदायि नव्यसी । अध प्र सू न उप यन्तु धीतयो देवाँ अच्छा न धीतयः ॥
అస్తు—శ్రౌషట్ (ఆహ్వానం) వినబడుగాక. ముందుగా నేను ధియా (అంతఃధ్యానం)లో అగ్నిని స్థాపిస్తాను. తరువాత ఆ దివ్య శర్ధ్ (దేవసమూహం)ను వరిస్తాము; ఇంద్రుని, వాయువును వరిస్తాము. వివస్వత్ యొక్క నాభిలో నూతనతర ధీతి (ప్రేరణ) సంధానమయ్యేప్పుడు, మా ధీతులు ముందుకు సాగి దేవులను చేరుగాక—అవును, మా ధీతులు దేవులను చేరుగాక.
Mantra 2
यद्ध त्यन्मित्रावरुणावृतादध्याददाथे अनृतं स्वेन मन्युना दक्षस्य स्वेन मन्युना । युवोरित्थाधि सद्मस्वपश्याम हिरण्ययम् । धीभिश्चन मनसा स्वेभिरक्षभिः सोमस्य स्वेभिरक्षभिः ॥
ఓ మిత్ర-వరుణులారా! మీరు ఋతం (సత్య-నియమం) నుండి తీసుకొని, అనృతం (అసత్యం) ను మీ స్వంత మన్యు (తేజస్సు/ఉత్సాహం) తో—దక్షుని స్వంత మన్యు తో—పక్కన పెట్టి తొలగించినప్పుడు, మీ సద్మ (ధామం) లో మేము స్వర్ణమయమైన (దీప్తి) ని చూశాము—ధీ (అంతర్దృష్టి) లతోను మనస్సుతోను, మా స్వంత అక్ష (దర్శన-శక్తి) లతోను, సోముని స్వంత అక్ష లతోను।
Mantra 3
युवां स्तोमेभिर्देवयन्तो अश्विनाश्रावयन्त इव श्लोकमायवो युवां हव्याभ्यायवः । युवोर्विश्वा अधि श्रियः पृक्षश्च विश्ववेदसा । प्रुषायन्ते वां पवयो हिरण्यये रथे दस्रा हिरण्यये ॥
దైవాన్ని కోరుతూ, స్తోమాలతో ఆయవులు (ఆయు-జనులు) మిమ్మల్ని, ఓ అశ్వినులారా, ప్రకాశమయ శ్లోకాన్ని ప్రతిధ్వనింపజేసినట్లుగా పిలుస్తారు; ఆయవులు హవ్యాలతో మీవైపు దూసుకొస్తారు. ఓ విశ్వవేదసా! సమస్త శ్రియలూ పుష్టులూ మీమీదే అధిష్ఠితమై ఉన్నాయి. ఓ దస్రా! మీ స్వర్ణమయ రథంపై పవయః (చక్ర-పరిధులు) మెరుస్తాయి—స్వర్ణమయ రథంపై।
Mantra 4
अचेति दस्रा व्यु नाकमृण्वथो युञ्जते वां रथयुजो दिविष्टिष्वध्वस्मानो दिविष्टिषु । अधि वां स्थाम वन्धुरे रथे दस्रा हिरण्यये । पथेव यन्तावनुशासता रजोऽञ्जसा शासता रजः ॥
మేల్కొనుడి, ఓ దస్రా (అద్భుత-కర్తలు)! మీరు ఆకాశాన్ని విప్పి తెరుస్తారు. దివిష్టి (యుద్ధ/సంఘర్ష) లో మార్గ-నిర్మాతలు, రథయుజ్ (రథ-యోజకులు) మీ రథాన్ని జూదుతారు—దివిష్టి లో మార్గ-నిర్మాతలే. ఓ దస్రా! స్వర్ణమయ రథంపై మీరు ఆసనంలో (స్థాం) నిలుస్తారు. మార్గంలోని ప్రయాణికుల వలె మీరు రజః (అంతరిక్ష-ప్రదేశం) ను అనుశాసిస్తారు; సూటిగా రజః ను శాసిస్తారు।
Mantra 5
शचीभिर्नः शचीवसू दिवा नक्तं दशस्यतम् । मा वां रातिरुप दसत्कदा चनास्मद्रातिः कदा चन ॥
హే శచీవసూ (ఇంద్ర–అశ్వినౌ), మీ శచీలు—కార్యసిద్ధి శక్తులు—ద్వారా పగలు రాత్రి మమ్మల్ని పోషించండి. మీ దానం ఏ కాలంలోనూ మాకు చేరకుండా ఆగిపోకూడదు; మీ దానంలో మా భాగం కూడా ఏ కాలంలోనూ తరుగకూడదు.
Mantra 6
वृषन्निन्द्र वृषपाणास इन्दव इमे सुता अद्रिषुतास उद्भिदस्तुभ्यं सुतास उद्भिदः । ते त्वा मन्दन्तु दावने महे चित्राय राधसे । गीर्भिर्गिर्वाहः स्तवमान आ गहि सुमृळीको न आ गहि ॥
హే వృషభ ఇంద్రా! వృషభ-బలముగల ఈ సోమబిందువులు—అద్రి (శిల)తో పిండబడినవి, ఉన్నతాలను ఛేదించి ఉద్భవించేవి—నీ కోసమే పిండబడ్డాయి, ఉన్నతాలను ఛేదించి. అవి నిన్ను దానార్థం, మహత్తరమైన మరియు విచిత్ర (బహువిధ) రాధస్ (సంపద-అనుగ్రహం) కోసం ఆనందింపజేయుగాక. హే గిర్వాహ (గీత-వాహకా), మా గీర్భులతో స్తుతింపబడినవాడా, రా; సుమృళీకుడై మా వద్దకు రా.
Mantra 7
ओ षू णो अग्ने शृणुहि त्वमीळितो देवेभ्यो ब्रवसि यज्ञियेभ्यो राजभ्यो यज्ञियेभ्यः । यद्ध त्यामङ्गिरोभ्यो धेनुं देवा अदत्तन । वि तां दुह्रे अर्यमा कर्तरी सचाँ एष तां वेद मे सचा ॥
ఓ అవును, హే అగ్నీ, మమ్మల్ని వినుము—నీవు ఆహ్వానింపబడినవాడవు; దేవుల కొరకు, యజ్ఞ్య రాజుల కొరకు వాక్యాన్ని పలుకుతావు. దేవులు అంగిరసులకు ఆ ధేనువు (గోవు)ను ఇచ్చినప్పుడు, అర్యమా కార్యంలో, సన్నిహిత సహచర్యంతో, ఆమెను దోహుతాడు. ఈవాడు (అగ్ని) ఆమెను తెలుసుకొనుచున్నాడు—నాతో, సహచర్యంలో.
Mantra 8
मो षु वो अस्मदभि तानि पौंस्या सना भूवन्द्युम्नानि मोत जारिषुरस्मत्पुरोत जारिषुः । यद्वश्चित्रं युगेयुगे नव्यं घोषादमर्त्यम् । अस्मासु तन्मरुतो यच्च दुष्टरं दिधृता यच्च दुष्टरम् ॥
హే మరుతులారా! మా నుండి ఆ పౌంస్య (పౌరుష) శక్తులు, ప్రాచీన ద్యుమ్నాలు (తేజోమయ కీర్తులు) దూరం కాకూడదు; అవి మా కోసం ఇప్పుడుగానీ, పూర్వముగానీ ఎప్పుడూ నశించకూడదు. యుగయుగాలలో మీది అయిన విచిత్రమైన, సదా-నవీనమైన, అమర్త్యమైన ఘోష (కీర్తిధ్వని) ఏదైతే ఉందో—దానిని మా లోన స్థాపించండి; అలాగే దుస్థరమైన (దాటుటకు కఠినమైన) దేనినైనా మా లోన ధారించండి—అది జయించబడిన దాటుగా మారినట్లు.
Mantra 9
दध्यङ्ह मे जनुषं पूर्वो अङ्गिराः प्रियमेधः कण्वो अत्रिर्मनुर्विदुस्ते मे पूर्वे मनुर्विदुः । तेषां देवेष्वायतिरस्माकं तेषु नाभयः । तेषां पदेन मह्या नमे गिरेन्द्राग्नी आ नमे गिरा ॥
దధ్యఞ్చ్, ప్రాచీన అంగిరసులు, ప్రియమేధ, కణ్వ, అత్రి, మనువు—వీరు నా జన్మను, నా రూపనిర్మాణాన్ని తెలిసినవారు; నా పూర్వులు కూడా దానిని తెలిసినవారు. వారి వ్యాప్తి దేవుల వైపే; వారిలోనే మా నాభి-బంధం, నిరంతరత్వపు కేంద్రసంబంధం ఉంది. వారి పాదచిహ్న మార్గాన, ఆ మహా అడుగున, నేను వాక్కుతో నమస్కరిస్తాను; ఇంద్ర-అగ్నులకు నేను వాక్కుతో నమస్కరిస్తాను.
Mantra 10
होता यक्षद्वनिनो वन्त वार्यं बृहस्पतिर्यजति वेन उक्षभिः पुरुवारेभिरुक्षभिः । जगृभ्मा दूरआदिशं श्लोकमद्रेरध त्मना । अधारयदररिन्दानि सुक्रतुः पुरू सद्मानि सुक्रतुः ॥
హోతా (ఆహ్వానక యాజకుడు) కోరిన వార్యం (శ్రేష్ఠ సంపద/పూర్ణత) ప్రత్యక్షం చేయుగాక. బృహస్పతి యజ్ఞం నిర్వహిస్తాడు; వేన (ప్రేరక-ఆకాంక్ష/అన్వేషణ) తన ఉక్షభిః (బలమైన శక్తులు) తో, వృద్ధికి అనేక ద్వారాలతో. అతడు దూరం నుంచే అద్రి (శిల/సోమశిల) యొక్క శ్లోకం—ప్రకటిత వాక్యాన్ని—గ్రహించాడు; ఆపై తన ఆత్మబలంతో విరగని శక్తులను నిలిపి ధారించాడు. సుక్రతు (సువివేకి) అనేక సద్మాలు (నివాసాలు/ఆధారాలు) స్థాపించాడు—సుక్రతు అనేక సద్మాలు స్థాపించాడు.
Mantra 11
ये देवासो दिव्येकादश स्थ पृथिव्यामध्येकादश स्थ । अप्सुक्षितो महिनैकादश स्थ ते देवासो यज्ञमिमं जुषध्वम् ॥
హే దేవులారా! దివ్యలోకంలో పదకొండుగానూ, భూమిపై పదకొండుగానూ, తమ మహిమచేత జలాలలో నివసించే పదకొండుగానూ ఉన్న మీరందరూ—హే దేవులారా, మా ఈ యజ్ఞాన్ని స్వీకరించి ఇందులో ఆనందించండి।
Agni is the sacrificial fire and messenger; invoking him first establishes the channel through which offerings and prayers reach the other gods.
Indra and Vāyu are invited as a pair to come swiftly to the Soma offering—power (Indra) and life-breath/impulse (Vāyu) acting together to energize the rite and grant boons.
It is a Vedic way of naming the total divine assembly as 33 gods (3×11), present across the three cosmic regions, asked here to accept and enjoy the sacrifice.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.