Sarga 8 Hero
Yuddha KandaSarga 824 Verses

Sarga 8

युद्धकाण्डे अष्टमः सर्गः — राक्षससभा-युद्धपरामर्शः (War-Council Boasts and Stratagems)

युद्धकाण्ड

యుద్ధకాండంలోని ఈ అష్టమ సర్గంలో హనుమంతుడు ముందుగా కలిగించిన కలకలానంతరం లంకలో రాక్షససభలో యుద్ధసమావేశం జరుగుతుంది. అనేక రాక్షస నాయకులు భయాన్ని ఎలా చూడాలో, దానికి ప్రతిస్పందన ఏమిటో తమ తమ మాటలు చెబుతారు. మేఘశ్యామవర్ణుడైన ప్రహస్తుడు కృతాంజలిగా మాట్లాడి హనుమంతుని తక్కువచేసి, కేవలం దర్పశౌర్యంతో కాదు—ఉపాయం (కపటయుక్తి) మరియు అప్రమత్తతతోనే విజయం సాధ్యమని ప్రతిపాదిస్తాడు. వేలాది కామరూప రాక్షసులు మానవవేషంలో రాముని దగ్గరకు వెళ్లి, మోసపూరిత వాక్యాలతో రామ-లక్ష్మణుల మనస్సును కలవరపెట్టాలని సూచిస్తాడు. ఆపై సభ మాటలు ఉగ్ర ప్రతిజ్ఞలుగా మారుతాయి. దుర్ముఖుడు ఈ అవమానాన్ని క్షమించలేమని గర్జిస్తాడు; వజ్రదంష్ట్రుడు రక్తలిప్తమైన ఇనుప గదను పట్టుకుంటాడు; వజ్రహను తదితరులు సుగ్రీవ, అంగద, హనుమంతుడు, ఇంకా రామ-లక్ష్మణులను కూడా సంహరించడమో భక్షించడమో చేస్తామని దర్పంగా పలుకుతారు. మరో మోసం కూడా చెప్పబడుతుంది—భరతుడు సేనతో వస్తున్నాడని వార్త పంచి గందరగోళం సృష్టించడం. ఈ సర్గం వ్యూహాత్మక మాయను ప్రస్తావించినా, అది మళ్లీ మళ్లీ ప్రదర్శనాత్మక యుద్ధఅహంకారంతో కప్పబడుతుంది; ధర్మనిష్ఠ సంకల్పం మరియు అధర్మకపటాల మధ్య నైతిక వ్యత్యాసం స్పష్టమవుతుంది.

Shlokas

Verse 1

ततोनीलाम्बुदनिभ: प्रहस्तोनामराक्षसः ।अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यंशूरस्सेनापतिस्तदा ।।6.8.1।।

అప్పుడు నీలమేఘసమాన వర్ణముగల ప్రహస్తనామ రాక్షసుడు, శూరుడైన సేనాపతి, అంజలి ఘటించి ఈ వాక్యమును పలికెను।

Verse 2

देवदानवगन्धर्वाःपिशाचपतगोरगाः ।नत्वांधर्षयितुंशक्याःकिंपुनर्वानरारणे ।।6.8.2।।

దేవులు, దానవులు, గంధర్వులు—అంతేకాదు పిశాచులు, పక్షులు, సర్పములు కూడ—యుద్ధమున నిన్ను ఎదుర్కొనలేరు; మరి రణరంగమున వానరుల సంగతి ఏమనాలి!

Verse 3

सर्वेप्रमत्ताविश्वस्तावञ्चितास्स्महनूमता ।नहिमेजीवतोगच्छेज्जीवन् सवनगोचरः ।।6.8.3।।

మేమందరం నిర్లక్ష్యంగా, అతివిశ్వాసంతో ఉండి హనుమంతునిచే మోసపోయాము. నేను జీవించి ఉన్నంతవరకు, ఆ వనచారి జీవంతో తప్పించుకోడు.

Verse 4

सर्वांसागरपर्यन्तांसशैलवनकाननाम् ।करोम्यवानरांभूमिमाज्ञापयतुमांभवान् ।।6.8.4।।

ప్రభూ! సముద్రపర్యంతమైన, పర్వత-వనాలతో కూడిన ఈ సమస్త భూమిని నేను వానరరహితంగా చేస్తాను; మీరు నాకు ఆజ్ఞాపించండి.

Verse 5

रक्षांचैवविधास्यामिवानराद्रजनीचर ।नागमिष्यतितेदुःखंकिञ्चिदात्मापराधजम् ।।6.8.5।।

ఓ రజనీచరా! వానరుల నుండి రక్షణను నేను తప్పక ఏర్పాటు చేస్తాను. నీ స్వయంకృత అపరాధం వల్ల కలిగే చిన్న దుఃఖమూ నీకు రాదు.

Verse 6

अब्रवीच्चसुसङ्कृद्धोदुर्मुखोनामराक्षसः ।इदंनक्षमणीयंहिसर्वेषांनःप्रधर्षणम् ।।6.8.6।।

అప్పుడు అత్యంత కోపించిన దుర్ముఖుడు అనే రాక్షసుడు పలికాడు— “మన అందరి మీద జరిగిన ఈ అవమానం, ఈ ప్రధర్షణ క్షమించదగినది కాదు।”

Verse 7

अयंपरिभवोभूयःपुरस्यान्तःपुरस्यच ।श्रीमतोराक्षसेन्द्रस्यवानरेणप्रधर्षणम् ।।6.8.7।।

ఇది మరింత ఘోరమైన అవమానం—శ్రీమంతుడైన రాక్షసేంద్రుని నగరానికీ అంతఃపురానికీ ఒక వానరుడు చేసిన ప్రధర్షణ।

Verse 8

अस्मिन् मुहूर्तेगत्वैकोनिवर्तिष्यामिवानरान् ।प्रविष्टान् सागरंभीममम्बरंवारसातलम् ।।6.8.8।।

ఈ క్షణమే నేను ఒంటరిగా వెళ్లి వానరులను సంహరిస్తాను—వారు భయంకర సముద్రంలో ప్రవేశించినా, ఆకాశంలో ఉన్నా, రసాతలంలో ఉన్నా సరే।

Verse 9

ततोऽब्रवीत्सुसङ्कृद्धोवज्रदंष्ट्रोमहाबलः ।प्रगृह्यपरिघंघोरंमांसशोणितरूषितम् ।।6.8.9।।

అప్పుడు మహాబలుడు వజ్రదంష్ట్రుడు తీవ్ర కోపంతో పలికాడు—మాంసరక్తాలతో మసకబారిన భయంకర పరీఘాన్ని (ఇనుప దండాన్ని) పట్టుకొని।

Verse 10

किंवोहनुमताकार्यंकृपणेनतपस्विना ।रामेतिष्ठतिदुर्धर्षेससुग्रीवेऽपिसलक्ष्मणे ।।6.8.10।।

‘దీనుడైన తపస్వి హనుమంతునితో మనకు ఏమి పని? అక్కడ దుర్ధర్షుడైన రాముడు, అలాగే సుగ్రీవుడు మరియు లక్ష్మణుడూ ఉన్నప్పుడు.’

Verse 11

अद्यरामंससुग्रीवंपरिघेणसलक्ष्मणम् ।आगमिष्यामिहत्वैकोविक्षोभ्यहरिवाहिनीम् ।।6.8.11।।

‘ఈ రోజు నేను ఒంటరిగా వెళ్లి, ఇనుప పరీఘంతో రాముడిని, సుగ్రీవుడిని, లక్ష్మణుడిని సంహరించి, వానరసేనను కలవరపెట్టి తిరిగి వస్తాను.’

Verse 12

इदंममापरंवाक्यंशृणुराजन् यदीच्छसि ।उपायकुशलोह्येवजयेच्छत्रूनतन्द्रितः ।।6.8.12।।

‘రాజా, మీరు కోరితే నా మరో మాట వినండి—ఉపాయాలలో నిపుణుడై, ఎల్లప్పుడూ అప్రమత్తుడైనవాడే శత్రువులను జయించగలడు.’

Verse 13

कामरूपधराश्शूरास्सुभीमाभीमदर्शनाः ।राक्षसावैसहस्राणिराक्षसाधिपनिश्चिताः ।।6.8.13।।काकुत्स्थमुपसङ्गम्यबिभ्रतोमानुषंवपुः ।सर्वेह्यसम्भ्रमाभूत्वाब्रुवन्तुरघुसत्तमम् ।।6.8.14।।

హే రాక్షసాధిపతీ! కామరూపధారులైన, శూరులైన, అత్యంత భయంకర దర్శనముగల వేలాది రాక్షసులు మానవ వపువును ధరించి కాకుత్స్థ శ్రీరాముని సమీపమునకు వెళ్లి, కలవరపడక రఘుకులశ్రేష్ఠునితో మాటలాడుదురు గాక।

Verse 14

कामरूपधराश्शूरास्सुभीमाभीमदर्शनाः ।राक्षसावैसहस्राणिराक्षसाधिपनिश्चिताः ।।6.8.13।।काकुत्स्थमुपसङ्गम्यबिभ्रतोमानुषंवपुः ।सर्वेह्यसम्भ्रमाभूत्वाब्रुवन्तुरघुसत्तमम् ।।6.8.14।।

హే రాక్షసాధిపతీ! కామరూపధారులైన, శూరులైన, అత్యంత భయంకర దర్శనముగల వేలాది రాక్షసులు మానవ వపువును ధరించి కాకుత్స్థ శ్రీరాముని సమీపమునకు వెళ్లి, కలవరపడక రఘుకులశ్రేష్ఠునితో మాటలాడుదురు గాక।

Verse 15

प्रेषिताभरतेनैवभ्रात्रातवयवीयसा ।सहिसेनांसमुत्थाप्यक्षिप्रमेवोपयास्यति ।।6.8.15।।

నీ తమ్ముడైన భరతుడే మమ్మల్ని పంపెను. అతడు సేనను సమీకరించి అతి శీఘ్రముగా ఇక్కడికి వచ్చును।

Verse 16

ततोवयमितस्तूर्णंशूलशक्तिगदाधराः ।चापबाणासिहस्ताश्चत्वरितास्तत्रयामहे ।।6.8.16।।

అప్పుడు మేము ఇక్కడినుండి తక్షణమే అక్కడికి వెళ్తాము—శూలము, శక్తి, గదలను ధరించి, ధనుస్సు-బాణములు మరియు ఖడ్గమును చేతబట్టి—యుద్ధమునకు త్వరిస్తూ।

Verse 17

आकाशेगणशस्थ्सित्वाहत्वातांहरिवाहिनीम् ।अश्मशस्त्रमहावृष्ट्याप्रापयामयमक्षयम् ।।6.8.17।।

మేము ఆకాశంలో గుంపులుగా నిలిచి ఆ వానరసేనను సంహరిస్తాము; రాళ్లు, ఆయుధాల మహావర్షంతో వారిని యమలోకానికి పంపిస్తాము।

Verse 18

एवंचेदुपसर्पेतामनयंरामलक्ष्मणौ ।अवश्यमपनीतेनजहतामेवजीवितम् ।।6.8.18।।

ఇలా మాయచేసి రామలక్ష్మణులను ఆపదలోకి నెట్టగలిగితే, తప్పక మోసంతోనే వారు ప్రాణాలను విడిచేలా అవుతుంది।

Verse 19

कौम्भकर्णिस्ततोवीरोनिकुम्भोनामवीर्यवान् ।अब्रवीत्परमक्रुद्धोरावणंलोकरावणम् ।।6.8.19।।

అప్పుడు కుంభకర్ణుని వీరుడైన, పరాక్రమశాలీ కుమారుడు నికుంభుడు పరమక్రోధంతో లోకాలను రోదింపజేసే రావణునితో పలికాడు।

Verse 20

सर्वेभवन्तस्तिष्ठन्तुमहाराजेनसङ्गताः ।अहमेकोहनिष्यामिराघवंसहलक्ष्मणम् ।।6.8.20।।सुग्रीवञ्चहनूमन्तंसर्वांनेवचवानरान् ।

మీ అందరూ మహారాజుతో కలిసి ఇక్కడే నిలిచి ఉండండి; నేను ఒక్కడే లక్ష్మణసహిత రాఘవుని, అలాగే సుగ్రీవుడు హనుమంతుడుతో కూడిన సమస్త వానరులను సంహరిస్తాను।

Verse 21

ततोवज्रहनुर्नामराक्षसःपर्वतोपमः ।।6.8.21।।क्रुद्ध: परिलिहन्सृक्कांजिह्वयावाक्यमब्रवीत् ।

అప్పుడు పర్వతసమానమైన వజ్రహను అనే రాక్షసుడు క్రోధంతో నాలుకతో పెదవులు నాకుతూ ఈ మాటలు పలికాడు।

Verse 22

स्वैरंकुर्वन्तुकर्माणिभवन्तोविगतज्वराः ।।6.8.22।।एकोऽहंभक्षयिष्यामितांसर्वांहरियूथपान् ।स्वस्थाःक्रीडन्तुनिश्चिन्ताःपिबन्तुमधुवारुणीम् ।।6.8.23।।

మీరు అందరూ జ్వరభయం లేని వారు అయి, స్వేచ్ఛగా మీ మీ కార్యాలు చేయండి. ఆ సమస్త వానరయూథపతులను నేను ఒక్కడే భక్షిస్తాను. మీరు నిశ్చింతగా, ఆరోగ్యంగా క్రీడించండి; మధురమైన వారుణీని పానంచేయండి.

Verse 23

स्वैरंकुर्वन्तुकर्माणिभवन्तोविगतज्वराः ।।6.8.22।।एकोऽहंभक्षयिष्यामितांसर्वांहरियूथपान् ।स्वस्थाःक्रीडन्तुनिश्चिन्ताःपिबन्तुमधुवारुणीम् ।।6.8.23।।

మీరు అందరూ జ్వరభయం లేని వారు అయి, స్వేచ్ఛగా మీ మీ కార్యాలు చేయండి. ఆ సమస్త వానరయూథపతులను నేను ఒక్కడే భక్షిస్తాను. మీరు నిశ్చింతగా, ఆరోగ్యంగా క్రీడించండి; మధురమైన వారుణీని పానంచేయండి.

Verse 24

अहमेकोवधिष्यामिसुग्रीवंसहलक्ष्मणम् ।साङ्गदंचहनूमन्तंरामंचरणकुञ्जरम् ।।6.8.24।।

నేను ఒక్కడే సుగ్రీవుణ్ణి లక్ష్మణుడితో సహా సంహరిస్తాను—అంగదుడిని, హనుమంతుడిని కూడా, అలాగే ఆ రణకుంజరుడైన రాముణ్ణి కూడా।

Frequently Asked Questions

The pivotal action is the proposal of deceptive approach—kāmarūpa Rākṣasas taking human form to speak misleadingly to Rāma—raising an ethical contrast between victory by manipulation (upāya framed as cunning) and the dharmic ideal of straightforward conduct.

The sarga implies that counsel without restraint becomes self-defeating: while vigilance and intelligent planning are praised, repeated vows of effortless annihilation reveal hubris, illustrating how court rhetoric can drift from realistic strategy into performative overconfidence.

No single pilgrimage-site is foregrounded; instead the chapter maps a wartime cosmology and theater—Laṅkā as the political center, the sky as an attack-domain, and ‘Yama’s abode’ as a cultural idiom for death—alongside a catalogue of weapons (parigha, śūla, śakti, gadā) that functions as a martial inventory.