Sarga 63

Verse 1

तस्यराक्षसराजस्यनिशम्यपरिदेवितम् ।कुम्भकर्णोबभाषेदंवचनंप्रजहास च ।।6.63.1।।

రాక్షసరాజుని విలాపాన్ని విని కుంభకర్ణుడు నవ్వి, తరువాత ఈ వాక్యాన్ని పలికెను.

Verse 2

दृष्टोदोषोहियोऽस्माभिःपुरामन्त्रन्वििर्णये ।हितेष्वनभियुक्तेनसोऽयमासादितस्त्वया ।।6.63.2।।

మంత్రనిర్ణయ సమయంలో మేము ముందే గమనించిన దోషం—నీవు హితైషులపై సమ్యకంగా ఆధారపడకపోవడం వల్ల—అదే విపత్తుగా ఇప్పుడు నీపై వచ్చి పడింది.

Verse 3

शीघ्रंखल्वभ्युपेतंत्वांफलंपापस्यकर्मणः ।निरयेष्वेवपतनंयथादुष्कृतकर्मणः ।।6.63.3।।

నిశ్చయంగా నీ పాపకర్మ ఫలం వేగంగా నీపై వచ్చి పడింది. దుష్కర్ములు నరకలోకాలలోనే పతిస్తారు గదా, అలాగే నీవును పతిస్తావు.

Verse 4

प्रथमंवैमहाराजकृत्यमेतदचिन्तितम् ।केवलंवीर्यदर्पेणनानुबन्धोविचिन्तितः ।।6.63.4।।

ఓ మహారాజా, ఆరంభంలో ఈ కార్యం ఆలోచన లేకుండానే చేయబడింది; కేవలం శక్తిదర్పంతో దాని పరిణామం విచారించబడలేదు।

Verse 5

यःपश्चातूर्वकार्याणिकुर्यादैश्वर्यमास्थितः ।पूर्वंचोत्तरकार्याणि न स वेदनयानया ।।6.63.5।।

ఐశ్వర్యబలాన్ని ఆశ్రయించి ముందుగా చేయవలసిన కర్తవ్యాలను తరువాతకు వాయిదా వేసి, తరువాతి పనులను ముందుగా చేసే వాడు—నీతి-అనీతి, యుక్త-అయుక్త మార్గాన్ని గ్రహించడు।

Verse 6

देशकालविहीनानिकर्माणिविपरीतवत् ।क्रियमाणानिदुष्यन्तिहवींष्यप्रयतेष्विव ।।6.63.6।।

దేశకాలాలను గౌరవించకుండా విరుద్ధంగా చేయబడిన కర్మలు దుషితమై వినాశకరమవుతాయి; అవి ఫలరహితమవుతాయి—యథావిధి సంస్కారం లేని ఆహుతుల వలె।

Verse 7

त्रयाणांपञ्चधायोगंकर्मणांयःप्रपश्यति ।सचिवैस्समयंकृत्वा स सभ्येवर्ततेपथि ।।6.63.7।।

నీతి-కర్మల త్రివిధ ఉపాయాలు మరియు పంచవిధ పరిశీలనల సముచిత సమన్వయాన్ని ముందే గమనించి, మంత్రులతో సంప్రదించి తగిన సమయాన్ని నిర్ణయించి నడిచేవాడు—రాజసభలో సన్మార్గంలో నిలుస్తాడు।

Verse 8

यथागमं च योराजासमयंविचिकीर्षति ।बुध्यतेसचिवान्बध्यासुहृदश्चानुपश्यति ।।6.63.8।।

ఆగమ-పరంపర ప్రకారం తగిన సమయాన్ని ఆశ్రయించి కార్యాన్ని చేయదలచే రాజు, వివేకబుద్ధితో మంత్రులను గ్రహించి, సుహృదులను కూడా దృష్టిలో ఉంచేవాడు—అతడే చేయవలసినదాన్ని నిజంగా తెలుసుకొనువాడు।

Verse 9

धर्ममर्थं च कामं च सर्वान्वारक्षसांपते ।भजतेपुरुषःकालेत्रीणिद्वन्द्वानिवापुनः ।।6.63.9।।

హే రాక్షసాధిపతీ! మనిషి కాలానుగుణంగా ధర్మం, అర్థం, కామం—ఈ మూడింటినీ అనుసరించాలి; లేదా కనీసం సమతుల్య జంటలుగా, తగిన సమయంలో, వాటిని సేవించాలి।

Verse 10

त्रिषुचैतेषुयच्छ्रेष्ठंश्रुत्वातन्नावबुध्यते ।राजावाराजमात्रोवाव्यर्थंतस्यबहुश्रुतम् ।।6.63.10।।

ఈ మూడింటిలో ఏది శ్రేష్ఠమో దానిని విని కూడా గ్రహించని వాడు—రాజైనా, రాజమాత్రుడైనా—అతని బహుశ్రుతమంతా వ్యర్థమే.

Verse 11

उपप्रदानंसान्त्वं च भेदंकाले च विक्रमम् ।योगं च रक्षसांश्रेष्ठतावुभौ च नयानयौ ।।6.63.11।।कालेधर्मार्थकामान्यस्सम्मन्त्ऱ्यसचिवैःसह ।निषेवेतात्मवान्लोके न स व्यसनमाप्नुयात् ।।6.63.12।।

హే రాక్షసశ్రేష్ఠా! ఉపప్రదానం (రాయితీ), సాంత్వనం, భేదం, కాలానుసారం విక్రమం—మరియు వీటి యథోచిత సమ్మేళనం—ఇవే నీతి మరియు అనీతి ఉపాయాలు; ఎలా ప్రయోగిస్తే అలా ఫలితం కలుగుతుంది।

Verse 12

उपप्रदानंसान्त्वं च भेदंकाले च विक्रमम् ।योगं च रक्षसांश्रेष्ठतावुभौ च नयानयौ ।।6.63.11।।कालेधर्मार्थकामान्यस्सम्मन्त्ऱ्यसचिवैःसह ।निषेवेतात्मवान्लोके न स व्यसनमाप्नुयात् ।।6.63.12।।

ఆత్మనిగ్రహమున్నవాడు మంత్రులతో సంప్రదించి, కాలానుసారం ధర్మం, అర్థం, కామం అనుసరించితే, అతడు ఈ లోకంలో విపత్తును పొందడు।

Verse 13

हितानुबन्धमालोच्यकार्यात्कार्यमिहात्मनः ।राजासहार्थतत्त्वज्ञैस्सचिवैर्बुस्सहिजीवति ।।6.63.13।।

హితానికి అనుబంధమైన దీర్ఘఫలితాన్ని ఆలోచించి, తన కార్యాలను యథోచితంగా నిర్ణయించే రాజు, అర్థతత్త్వాన్ని తెలిసిన మంత్రులతో కలిసి వారి బుద్ధి-సహాయంతో నిలిచి ఉంటాడు।

Verse 14

अनभिज्ञायशास्त्रार्थान् पुरुषाःपशुबुद्धयः ।प्रागल्भ्याद्वक्तुमिच्छन्तिमन्त्रेष्वभ्यन्तरीकृताः ।।6.63.14।।

శాస్త్రార్థాన్ని తెలియని, పశుబుద్ధిగల మనుషులు, మంత్రసభలోకి చేర్చబడినప్పుడు, కేవలం ధృష్టతతో మాట్లాడాలని కోరుతారు।

Verse 15

अशास्त्रविदुषांतेषां न कार्यमभिहितंवचः ।अर्थशास्त्रानभिज्ञानांविपुलांश्रियमिच्छताम् ।।6.63.15।।

శాస్త్రజ్ఞానం లేనివారి మాటను కార్యంగా చేయరాదు—ప్రత్యేకంగా అర్థశాస్త్రాన్ని తెలియకుండానే అపార సంపదను కోరేవారి ఉపదేశాన్ని।

Verse 16

अहितं च हिताकारंधार्ष्ट्याज्जल्पन्तियेनराः ।अवेक्ष्यमन्त्रबाह्यास्तेकर्तव्याःकृत्यदूषणा:।। 6.63.16।।

అహితమైన మాటలను హితమని ముసుగేసి ధృష్ట్యంతో పలికే మనుష్యులను సమ్యగ్ పరిశీలించి మంత్రసభకు వెలుపల ఉంచాలి; వారు కార్యాన్ని భ్రష్టుపట్టిస్తారు.

Verse 17

विनाशयन्तोभर्तारंसहिताश्शत्रुभिर्बुधैः ।विपरीतानिकृत्यानिकारयन्तीहमन्त्रिणः ।।6.63.17।।

ఇక్కడ కొందరు మంత్రులు తమ ప్రభువును నాశనం చేయాలని బుద్ధిమంతులైన శత్రువులతో కలసి, అతనితో పూర్తిగా విపరీతమైన కార్యాలను చేయిస్తారు.

Verse 18

तान्भर्तामित्रसङ्काशानमित्रान्मन्त्रनिर्णये ।व्यवहारेणजानीयात्सचिवानुपसम्हितान् ।।6.63.18।।

మంత్రనిర్ణయంలో రాజు, మిత్రుల్లా కనిపించి నిజానికి శత్రువులైన—శత్రుపక్షానికి చేరిన—సచివులను వారి ప్రవర్తన ద్వారా గుర్తించాలి.

Verse 19

चपलस्येहकृत्यानिसहसानुप्रधावतः ।छिद्रमन्येप्रपद्यन्तेक्रौञ्चस्य ख मिवद्विजाः ।।6.63.19।।

చంచలుడై సహసంగా కార్యాల వెంట పరుగెత్తే రాజుని బలహీనతల్లో ఇతరులు చొరబడతారు—క్రౌంచ పర్వత సమీప ఆకాశంలో పక్షులు దారి కనుగొనినట్లుగా.

Verse 20

योहिशत्रुमवज्ञायनात्मानमभिरक्षति ।अवाप्नोतिहिसोऽनर्थान् स्थानाच्चव्यवरोप्यते ।।6.63.20।।

శత్రువును తృణప్రాయంగా భావించి తనను తాను రక్షించుకోని వాడు నిశ్చయంగా అనర్థాలు, విపత్తులు పొందుతాడు; తన స్థానమునుండి కూడా పడద్రోసబడతాడు।

Verse 21

यदुक्तमिहतेपूर्वंक्रियतामनुजेन च ।तदेवनोहितंवाक्यंयदिच्छसि च तत्कुरु ।।6.63.21।।

ఇక్కడ నీ అనుజుడు ముందుగా చెప్పినదే కార్యరూపంలో పెట్టు; అదే మనకు హితమైన వాక్యం. అయినా నీకు ఇష్టమైనట్లు చేయి।

Verse 22

तत्तुश्रुत्वादशग्रीवःकुम्भकर्णस्यभाषितम् ।भ्रुकुटिंचैवसञ्चक्रेक्रुद्धश्चैनमभाषत ।।6.63.22।।

కుంభకర్ణుని మాటలు విని దశగ్రీవుడు భ్రూకుటి ముడిచాడు; కోపంతో అతనితో పలికాడు।

Verse 23

मान्योगुरुवारिचार्यःकिमांत्वमनुशाससि ।किमेवंवाक्छ्रमंकृत्वाकालेयुक्तंविधीयताम् ।।6.63.23।।

నీవు నాకు తండ్రివలె, గురువలె, ఆచార్యునివలె గౌరవనీయుడవు; మరి నన్ను ఇలా ఎందుకు శాసిస్తున్నావు? వాక్చాతుర్యంతో వ్యర్థ శ్రమ ఎందుకు? కాలానికి తగినది చేయబడుగాక।

Verse 24

विभ्रमाच्चित्तमोहाद्वाबलवीर्याश्रयेणवा ।नाभिपन्नमिदानींयद्व्यर्थातस्यपुनःकथाः ।।6.63.24।।

భ్రమముచేత గానీ, చిత్తమోహముచేత గానీ, లేదా నా బల-వీర్యంపై ఆధారపడినద్వారా గానీ—ఇప్పటికే జరిగిన కార్యం ఇక సరిదిద్దలేం; దాని గురించి మళ్లీ చెప్పడం వ్యర్థం।

Verse 25

अस्मिन्कालेतुयद्युक्तंतदिदानींविधीयताम् ।गतंतुनानुशोचन्तिगतंतुगतमेवहि ।।6.63.25।।

ఈ సమయంలో యుక్తమైనది ఏదో, అది ఇప్పుడే చేయబడాలి. గతించినదానిపై శోకించకూడదు; గతించినది నిజంగా గతించిపోయింది.

Verse 26

ममापनयजंदोषंविक्रमेणसमीकुरु ।यदिखल्वस्तिमेस्नेहोविक्रमंवाऽवगच्छसि ।।6.63.26।।यदिवकार्यंमेतत्तेहृदिकार्यतमंमतम् ।

నాకై ఏర్పడిన ఈ దోషాన్ని నీవు నీ పరాక్రమంతో సరిచేయి. నిజంగా నాపై స్నేహముంటే—లేదా నీ స్వపరాక్రమాన్ని నీవు గ్రహిస్తే—నా కార్యార్థం హృదయంలో అత్యంత అవసరమని నీవు భావించేదాన్నే చేయి.

Verse 27

स सुहृद्योविपन्नार्थंदीनमभ्यवपद्यते ।।6.63.27।।स बन्धुर्योऽपनीतेषुसाहाय्यायोपकल्पते ।

సంపద క్షీణించి దుఃఖంలో ఉన్నవాడిని ఆశ్రయించి తోడుగా నిలిచేవాడే నిజమైన స్నేహితుడు. మర్యాద నుండి తప్పిపోయినప్పటికీ సహాయానికి సిద్ధంగా ఉండేవాడే నిజమైన బంధువు.

Verse 28

तमथैवंब्रुवाणंतुवचनंधीरदारुणम् ।।6.63.28।।रुष्टोऽयमितिविज्ञायशनैश्श्लक्षणमुवाच ह ।

అతడు అలా గంభీరంగా, కఠినంగా పలుకుతున్నదాన్ని చూసి, అతడు కోపంతో ఉన్నాడని గ్రహించి, కుంభకర్ణుడు మెల్లగా, మృదువైన స్వరంతో పలికాడు.

Verse 29

अतीवहिसमालक्ष्यभ्रातरंक्षुभितेन्द्रियम् ।।6.63.29।।कुम्भकर्णश्शनैर्वाक्यंबभाषेपरिसान्त्वयन् ।

సోదరుని ఇంద్రియాలు అత్యంత కలత చెందినట్లు గమనించి, అతనిని సాంత్వన పరచాలని కుంభకర్ణుడు తొందరపడకుండా మెల్లగా, మృదువుగా పలికాడు.

Verse 30

शृणुराजन्नवहितोममवाक्यमरिन्दम ।।6.63.30।।अलंराक्षसराजेन्द्र सन्तापमुपपद्यते ।रोषं च सम्परित्यज्यस्वस्थोभवितुमर्हसि ।।6.63.31।।

ఓ రాజా, ఓ అరిం దమా, నా మాటను శ్రద్ధగా విను. ఓ రాక్షసరాజేంద్రా, ఈ దుఃఖం చాలును; కోపమును కూడా విడిచి స్థిరమనస్సుతో మళ్లీ స్వస్థుడవు కావలెను.

Verse 31

शृणुराजन्नवहितोममवाक्यमरिन्दम ।।6.63.30।।अलंराक्षसराजेन्द्र सन्तापमुपपद्यते ।रोषं च सम्परित्यज्यस्वस्थोभवितुमर्हसि ।।6.63.31।।

ఓ పార్థివా, నేను జీవించి ఉన్నంతవరకు దీనిని మనసులో పెట్టుకోకుము. నీవు ఎవరి కారణంగా బాధపడుతున్నావో, అతనిని నేను సంహరిస్తాను.

Verse 32

नैतन्मनसिकर्तव्यंमयिजीवतिपार्थिव ।तमहंनाशयिष्यामियत्कृतेपरितप्यते ।।6.63.32।।

ఓ పార్థివా, నేను జీవించి ఉన్నంతవరకు దీనిని మనసులో పెట్టుకోకుము. నీవు ఎవరి కారణంగా బాధపడుతున్నావో, అతనిని నేను సంహరిస్తాను.

Verse 33

अवश्यंतुहितंवाच्यंसर्वावस्थांतवमया ।बन्धुभावादभिहितंभ्रातृस्नेहाच्छपार्थिव ।।6.63.33।।

ఓ పార్థివా, ప్రతి పరిస్థితిలో నీ హితమును చెప్పడం నాకు తప్పనిసరి. బంధుత్వభావంతోను, అన్నదమ్ముల స్నేహంతోను నేను ఇది పలికితిని.

Verse 34

सदृशंयत्तुकालेऽस्मिन् कर्तुंस्निग्धेनबन्धुना ।शत्रूणांकदनंपश्यक्रियमाणंमयारणे ।।6.63.34।।

ఈ సమయంలో స్నేహభరిత బంధువు చేయవలసినది ఏదో చూడు. యుద్ధంలో నా చేత శత్రువుల సంహారం జరుగుతుండగా నీవు దర్శిస్తావు.

Verse 35

अद्यपश्यमहाबाहो मयासमरमूर्धनि ।हतेरामेसहभ्रात्राद्रवन्तींहरिवाहिनीम् ।।6.63.35।।

హే మహాబాహో! నేడు చూడు—సమరముఖంలో, నా చేత రాముడు తన సహోదరునితో సహా హతుడైనప్పుడు వానరసేన పారిపోతూ కనిపిస్తుంది।

Verse 36

अद्यरामस्यतद्दृष्टवामयानीतंरणाच्छिरः ।सुखीभवमहाबाहो सीताभवतुदुःखिता ।।6.63.36।।

హే మహాబాహో! నేడు నీవు నేను యుద్ధభూమి నుండి రాముని శిరస్సును తెచ్చినదాన్ని చూచినప్పుడు ఆనందించు; సీత మాత్రం దుఃఖంలో మునిగిపోవుగాక।

Verse 37

अद्यरामस्यपश्यन्तुनिधनंसुमहत्प्रियम् ।लङ्कायांराक्षसाःसर्वेयेतेनिहतबान्धवाः ।।6.63.37।।

లంకలో తమ బంధువులు హతులైన ఆ రాక్షసులందరూ నేడు రాముని మరణాన్ని చూచుగాక; ఆ దృశ్యం వారికి అత్యంత ప్రియంగా ఉండుగాక।

Verse 38

अद्यशोकपरीतानांस्वबन्धुवधकारणात् ।शत्रोर्युधिविनाशेनकरोम्यस्रप्रमार्जनम् ।।6.63.38।।

నేడు తమ బంధువుల వధ కారణంగా శోకంలో మునిగినవారి కన్నీళ్లను, యుద్ధంలో శత్రువును వినాశనం చేసి, నేను తుడిచివేస్తాను।

Verse 39

अद्यपर्वतसङ्काशंससूर्यमिवतोयदम् ।विकीर्णंपश्यसमरेसुग्रीवंप्लवगोत्तम ।।6.63.39।।

ఈ రోజు యుద్ధరంగంలో చూడు—పర్వతసమానమైన, సూర్యకాంతితో ప్రకాశించే మేఘంలా చెల్లాచెదురై ఉన్న వానరశ్రేష్ఠుడు సుగ్రీవుని।

Verse 40

कथं च राक्षसैरेभिर्मया च परिरक्षितः ।जिघांसुभिर्दाशरथिं वध्यसे त्वमिहानघ ।।6.63.40।।

ఓ అనఘా, ఈ రాక్షసులచే మరియు నాచే పరిరక్షింపబడుతూ—మేము దాశరథి (రాముడు)ను సంహరించదలచినప్పుడు—నీవు ఇక్కడ ఎలా వధింపబడగలవు?

Verse 41

मांनिहत्यकिलत्वांहिनिहनिष्यतिराघवः ।नाहमात्मनिसन्तापंगच्छेयंराक्षसाधिप ।।6.63.41।।

రాఘవుడు ముందుగా నన్ను సంహరించి తరువాతనే నిన్ను సంహరిస్తాడని అంటారు; అందువల్ల, ఓ రాక్షసాధిపా, నా అంతరంలో కలతకు చోటివ్వను।

Verse 42

कामंवतिदानीमपिमांव्यादिशत्वंपरन्तप ।न परःप्रेषणीयस्तेयुद्धायातुलविक्रम ।।6.63.42।।

ఓ పరంతపా, నీకు ఇష్టమైతే ఇప్పుడే నన్ను ఆజ్ఞాపించు; ఓ అతులవిక్రమా, నీ యుద్ధానికి మరెవ్వరినీ పంపవలసిన అవసరం లేదు।

Verse 43

अहमुत्सादयिष्यामिशत्रूंस्तवमहाबल: ।यदिशक्रोयदियमोयदिपावकमारुतौ ।।6.63.43।।तानहंयोधयिष्यामिकुबेरवरुणावपि ।

నేను మహాబలుడను; నీ శత్రువులను నశింపజేస్తాను—వారు శక్రుడు (ఇంద్రుడు) అయినా, యముడైనా, అగ్నియైనా, వాయువైనా సరే. కుబేరుడితోను వరుణుడితోను కూడా నేను యుద్ధం చేస్తాను.

Verse 44

गिरिमात्रशरीरस्यशितशूलधरस्यमे ।।6.63.44।।नर्दतस्तीक्षणदंष्ट्रस्यबिभीयाच्चपुरन्दरः ।

నేను పర్వతమంత దేహముతో, పదునైన శూలాన్ని ధరించి, గర్జిస్తూ, తీక్ష్ణ దంష్ట్రలతో ఉన్నవాడను; నా నాదానికి పురందరుడు (ఇంద్రుడు) కూడా భయపడి పారిపోతాడు.

Verse 45

अथवात्यक्तशस्त्रस्यमृद्नतस्तरसारिपून् ।।6.63.45।।न मेप्रतिमुखेस्थातुंकश्चित् शक्तोजिजीविषुः ।

లేదా ఆయుధాలను విడిచిపెట్టి, కేవలం బలంతోనే ఉగ్రవేగంగా శత్రువులను నలిపివేస్తాను; జీవించాలని కోరుకునే వాడెవడూ నా ఎదుట నిలువలేడు.

Verse 46

नैवशक्त्या न गदयानासिनानिशितैश्शरैः ।।6.63.46।।हस्ताभ्यामेवसम्रब्दोहनिष्याम्यपिवज्रिणम् ।

బల్లంతో కాదు, గదతో కాదు, ఖడ్గంతో కాదు, పదునైన బాణాలతో కాదు—కోపంతో ఉప్పొంగి నేను నా రెండు చేతులతోనే వజ్రధారి (ఇంద్రుడు)నూ సంహరిస్తాను.

Verse 47

यदिमेमुष्टिवेगं स राघवोऽद्यसहिष्यते ।।6.63.47।।ततःपाश्यन्तिबाणौघारुधिरंराघवस्यतु ।

రాఘవుడు ఈ రోజు నా ముష్టివేగాన్ని సహిస్తే, అప్పుడు నీవు బాణవర్షాన్ని చూస్తావు—రాఘవుని రక్తమును కూడా.

Verse 48

चिन्तयाबाध्यसेराजन्किमर्थंमयितिष्ठति ।।6.63.48।।सोऽहंशत्रुविनाशाय तव निर्यातुमुद्यतः ।

హే రాజా, నేను ఇక్కడ ఉన్నప్పుడు మీరు ఎందుకు చింతతో బాధపడుతున్నారు? మీ శత్రువును సంహరించుటకు నేను బయలుదేరుటకు సిద్ధంగా ఉన్నాను।

Verse 49

मुञ्चरामाद्भयंराज न्हनिष्यामीहसम्युगे ।।6.63.49।।राघवंलक्ष्मणंचैवसुग्रीवं च महाबलम् ।हनूमन्तं च रक्षोघ्नंलङ्कायेनप्रदीपिता ।।6.63.50।।

హే రాజా, రాముని భయాన్ని విడిచిపెట్టండి. ఈ యుద్ధంలో నేను రాఘవుని, లక్ష్మణుని, మహాబలవంతుడైన సుగ్రీవుని కూడా—లంకను దహింపజేసిన రాక్షసఘ్న హనుమంతుని కూడా—అందరినీ సంహరిస్తాను।

Verse 50

मुञ्चरामाद्भयंराज न्हनिष्यामीहसम्युगे ।।6.63.49।।राघवंलक्ष्मणंचैवसुग्रीवं च महाबलम् ।हनूमन्तं च रक्षोघ्नंलङ्कायेनप्रदीपिता ।।6.63.50।।

హే రాజా, రాముని భయాన్ని విడిచిపెట్టండి. ఈ యుద్ధంలో నేను రాఘవుని, లక్ష్మణుని, మహాబలవంతుడైన సుగ్రీవుని కూడా—లంకను దహింపజేసిన రాక్షసఘ్న హనుమంతుని కూడా—అందరినీ సంహరిస్తాను।

Verse 51

हरींश्चापिहनियिष्यामिसंयुगेसमवास्थिवान् ।असाधारणमिच्छामिनदातुंमहद्यशः ।।6.63.51।।

యుద్ధంలో దృఢంగా నిలిచి నేను వానరసేనలనూ సంహరిస్తాను. మీకు అసాధారణమైన మహాయశస్సును కోల్పోయేలా చేయాలని నాకు లేదు।

Verse 52

तदिचेन्द्राद्भयं राजन्यदि चापिस्वयम्भुवः ।ततोऽहंनाशयिष्यामिनैशंतमइवांशुमान् ।।6.63.52।।अपिदेवाश्शयिष्यन्तेक्रुद्धेमयिमहीतले ।

హే రాజా, మీకు ఇంద్రుని పట్ల భయం ఉన్నా—లేదా స్వయంభువైన బ్రహ్మ పట్ల భయం ఉన్నా—ఆ భయాన్ని నేను సూర్యుడు రాత్రి చీకటిని తొలగించినట్లు నశింపజేస్తాను. నేను క్రోధించినప్పుడు దేవతలుకూడా భూమిపై పడిపోతారు।

Verse 53

यमं च शमयिष्यामिभक्षयिष्यामिपावकम् ।।6.63.53।।आदित्यंपातयिष्यामिसनक्षत्रंमहीतले ।

నేను యముని కూడా శమింపజేస్తాను, అగ్నిని కూడా భక్షిస్తాను, సూర్యుని నక్షత్రాలతో సహా భూమిపై పడగొడతాను।

Verse 54

शतक्रतुंवधिष्यामिपास्यामिवरुणालयम् ।।6.63.54।।पर्वतांश्चूर्णयिष्यामिदारयिष्यामिमेदिनीम् ।

నేను శతక్రతు ఇంద్రుణ్ని వధిస్తాను; వరుణుని ఆలయమైన సముద్రాన్ని త్రాగివేస్తాను; పర్వతాలను ధూళిగా చేసి, భూమిని కూడా చీల్చివేస్తాను।

Verse 55

दीर्घकालंप्रसुप्तस्यकुम्भकर्णस्यविक्रमम् ।।6.63.55।।अद्यपश्यन्तुभूतानिभक्ष्यमाणानिसर्वशः ।नन्विदंत्रिदिवंसर्वमाहारस्य न पूर्यते ।।6.63.56।।

దీర్ఘకాలం నిద్రించిన కుంభకర్ణుని విక్రమాన్ని ఈ రోజు సమస్త జీవులు చూడుగాక; ఎందుకంటే ఈ రోజు అన్ని దిక్కులా జీవులు భక్షించబడతారు।

Verse 56

दीर्घकालंप्रसुप्तस्यकुम्भकर्णस्यविक्रमम् ।।6.63.55।।अद्यपश्यन्तुभूतानिभक्ष्यमाणानिसर्वशः ।नन्विदंत्रिदिवंसर्वमाहारस्य न पूर्यते ।।6.63.56।।

నిజమే, సమస్త త్రిలోకమూ నా ఆహారరూపమైన ఆకలిని తీరుస్తూ నింపలేడు।

Verse 57

वधेनतेदाशरथेःसुखार्हंसुखंसमाहर्तुमहंव्रजामि ।निहत्यरामंसहलक्ष्मणेनखादामिन्हरियूथमुख्यान् ।।6.63.57।।

దాశరథి రాముణ్ని వధించి, నీకు నీవు అర్హమని భావించే సుఖాన్ని సమకూర్చేందుకు నేను వెళ్తున్నాను। లక్ష్మణునితో కూడ రాముణ్ని సంహరించి, వానరసేనలోని ప్రధాన నాయకులను నేను భక్షిస్తాను।

Verse 58

రాజా, నిశ్చింతగా ఉండుము. నేడు వారుణీ మద్యము పానము చేసి, జ్వరమువంటి శోకమును విడిచి నీ కార్యములలో ప్రవృత్తుడవు. నేడు నా ఆజ్ఞతో రాముడు యమలోకమునకు పోవును; దీర్ఘకాలము సీత నీ వశమున ఉండును.