Sarga 5
सेनानिवेशः रामविलापश्च (Encampment on the Northern Shore; Rama’s Lament and Sandhyā)
युद्धकाण्ड
ఈ సర్గ ఆరంభంలో నీలుడు సంప్రదాయ ప్రకారం సముద్ర ఉత్తర తీరంలో వానరసేనను క్రమబద్ధంగా శిబిరంగా ఏర్పాటు చేస్తాడు. మైందుడు, ద్వివిదుడు అన్ని దిక్కులా గస్తీ వేసి శిబిర భద్రతను స్థిరపరుస్తారు. సేన స్థిరపడిన తరువాత శ్రీరాముడు లక్ష్మణునితో సీతావియోగవిలాపాన్ని దీర్ఘంగా వ్యక్తం చేస్తాడు. సాధారణ దుఃఖం కాలంతో తగ్గుతుందిగాని, సీత దర్శనం లేక తన శోకం రోజురోజుకీ పెరుగుతోందని చెబుతాడు; ఆమె యౌవనం వృథా అవుతుందేమో అన్న ఆందోళన, రాక్షసుల మధ్య ఆమె అసహాయ స్థితి పట్ల భయం అతన్ని కలచివేస్తాయి. సీత జీవించి ఉందన్న వార్తే తన ప్రాణాధారం—పక్కనే నీరు పారే పొలపు తేమతో ఎండిన పొలం కొంత నిలబడినట్లుగా; అలాగే సీత రాక్షసుల మధ్యనుండి శరదృతు మేఘాల మధ్యనుండి చంద్రకళ వెలిసినట్లుగా వెలుగొందుతుందని ఉపమానాలతో చెబుతాడు. విలాపంతో పాటు రాముని ధర్మబద్ధమైన సంకల్పం మరింత దృఢమవుతుంది—రావణుని జయించి సీతను తిరిగి తీసుకురావాలి. దినాంతంలో లక్ష్మణుడు అతనికి సాంత్వన ఇస్తాడు; శ్రీరాముడు శోకగ్రస్తుడైనా నియమశీలుడై సంధ్యోపాసన చేసి సీతాస్మరణలో నిలుస్తాడు.
Shlokas
Verse 1
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానంగా కాపలాదారులను ఏర్పాటు చేసి, సముద్ర ఉత్తర తీరంలో సేనను సక్రమంగా శిబిరంగా నిలిపెను।
Verse 2
मैन्दश्चद्विविदश्चोभौतत्रवानरपुङ्गवौ ।विचेरतुश्चतांसेनांरक्षार्थंसर्वतोदिशम् ।।।।
అక్కడ వానరశ్రేష్ఠులు మైందుడు, ద్వివిదుడు—ఇద్దరూ—ఆ సేన రక్షణార్థం అన్ని దిక్కులా సంచరించారు।
Verse 3
निविष्टायांतुसेनायांतीरेनदनदीपतेः ।पार्श्वस्थंलक्ष्मणंदृष्टवारामोवचनमब्रवीत् ।।।।
నదీనదుల అధిపతి అయిన సముద్ర తీరంలో సేన స్థిరపడినప్పుడు, పక్కన నిలిచిన లక్ష్మణుణ్ని చూసి రాముడు ఈ వాక్యములు పలికెను।
Verse 4
शोकश्चकिलकालेनगच्छताह्यपगच्छति ।ममचापश्यतःकान्तामहन्यहनिवर्धते ।।।।
కాలం గడిచేకొద్దీ శోకం తగ్గిపోతుందని అంటారు; కానీ నాకు నా ప్రియతమను దర్శించలేకపోవడం వల్ల నా దుఃఖం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది।
Verse 5
नमेदुःखंप्रियादूरेनमेदुःखंहृतेतिवा ।एतदेवानुशोचामिवयोऽस्याह्यतिवर्तते ।।।।
నా ప్రియురాలు దూరంగా ఉందని నాకు దుఃఖం లేదు, ఆమెను హరించారని మాత్రమే కూడా కాదు; నేను నిజంగా శోకించేది ఒక్కటే—ఆమె యౌవనం నిశ్చయంగా గడిచిపోతున్నది।
Verse 6
वाहिवातयतःकान्तातांस्पृष्टवामामपिस्पृश ।त्वयिमेगात्रसंस्पर्शश्चन्द्रेदृष्टिसमागमः ।।।।
హే వాయుదేవా! నా ప్రియురాలు ఉన్న చోటికి వెళ్ళి, ఆమెను తాకి నన్ను కూడా తాకు. నీ ద్వారా నాకు ఆమె దేహస్పర్శ అనుభూతి కలుగుగాక; చంద్రుని ద్వారా ఆమెతో దృష్టిసమ్మేళనం కలుగుగాక।
Verse 7
तन्मेदहतिगात्राणिविषंपीतमिवाशये ।हानाथेतिप्रियासामांह्रियमाणायदब्रवीत् ।।।।
ఆ జ్ఞాపకం నా అవయవాలను దహింపజేస్తోంది, అంతరంలో విషం తాగినట్లుగా—నా ప్రియురాలు అపహరింపబడుతూ ‘హా నాథా!’ అని నన్ను పిలిచినప్పుడు।
Verse 8
तद्वियोगेन्धनवतातच्चिन्ताविपुलार्चिषा ।रात्रिंदिवंशरीरंमेदह्यतेमदनाग्निना ।।।।
వియోగమే నా ఇంధనం, నిరంతర చింతనే దాని విస్తార జ్వాల; ఆ మదనాగ్నితో నా శరీరం రాత్రింబవళ్ళు దహించబడుతోంది।
Verse 9
अवगाह्यर्णवंस्वप्स्येसौमित्रेभवताविना ।कथञ्चित्प्रज्वलन्कामस्समांसुप्तंजलेदहेत् ।।।।
హే సౌమిత్రీ! నీవు లేక నేను సముద్రంలో దిగి నీటిలోనే శయనిస్తాను; బహుశా అప్పుడు ప్రज్వలించే కాముడు నీటిలో నిద్రిస్తున్న నన్ను దహించడు।
Verse 10
बह्वेतत्कामयानस्यशक्यमेतेनजीवितुम् ।यदहंसाचवामोरूरेकांधरणिमाश्रितौ ।।।।
కామవేదనతో దగ్ధుడైన నాకు జీవితం ఈ కారణంతోనే సహ్యమవుతుంది—నేను మరియు ఆ వామోరువు సీత, ఇద్దరం ఇంకా ఇదే ఒక భూమిపై ఉన్నాము।
Verse 11
केदारस्येवकेदारस्सोदकस्यनिरूदकः ।उपस्नेहेनजीवामिजीवन्तींयच्छृणोमिताम् ।।।।
నీరు ఉన్న పొలానికి దగ్గరగా ఉండటంతో ఎండిన పొలం తడిచినట్లే, ఆమె జీవించి ఉందని విని, ఆ సాన్నిధ్యమాత్రంతోనే నేను జీవిస్తున్నాను।
Verse 12
कदानुखलुसुश्रोणींशतपत्त्रायतेक्षणाम् ।विजित्यशत्रून्द्रक्ष्यामिसीतास्फीतामिवश्रियम् ।।।।
శత్రువులను జయించిన తరువాత, శతపత్రంలాంటి కన్నులు గల సుశ్రోణి సీతను—పూర్ణమైన శ్రీలాగా—నేను ఎప్పుడు దర్శించగలను?
Verse 13
कदानुचारुबिम्बोष्ठंतस्याःपद्ममिवाननम् ।ईषदुन्नम्यपास्यामिरसायनमिवातुरः ।।।।
ఆమె పద్మంలాంటి ముఖాన్ని స్వల్పంగా పైకెత్తి, ఆమె బింబఫలంలాంటి అందమైన పెదవుల రసాన్ని—రోగి రసాయనం త్రాగినట్లు—నేను ఎప్పుడు ఆస్వాదించగలను?
Verse 14
तस्यात्तुसंहितौपीनौस्तनौतालफलोपमौ ।कदानुखलुसोत्कम्पौश्लिष्यन्त्यामांभजिष्यत: ।।।।
ఆమె దగ్గరగా ఉన్న, తాళఫలంలాంటి పుష్టమైన స్తనాలు నన్ను తాకుతూ, ఆమె కంపిస్తూ నన్ను ఆలింగనం చేసుకునే ఆ క్షణం నాకు ఎప్పుడు కలుగుతుంది?
Verse 15
सानूनमसितापाङ्गीरक्षोमध्यगतासती ।मन्नाथानाथहीनेवत्रातारंनाधिगच्छति ।।।।
నిశ్చయంగా ఆ శ్యామలోచన, పతివ్రత సీత రాక్షసుల మధ్యలో ఉంది. నేను ఆమె నాథుడైనప్పటికీ ఆమె నాథహీనురాలివలె ఏ త్రాతను పొందలేకపోతోంది।
Verse 16
कथंजनकरजस्यदुहिताममचप्रिया ।राक्षसीमध्यगाशेतेस्नुषादशरथस्यच ।।।।
జనకరాజుని కుమార్తె, నా ప్రియ, దశరథుని కోడలు—ఆమె రాక్షసీల మధ్యలో ఎలా శయనిస్తోంది?
Verse 17
कदाऽविक्षोभ्यरक्षांसिसाविधूयोत्पतिष्यति ।विधूयजलदान्नीलान् शशिरेखाशरत्स्विव ।।।।
ఆమె ఎప్పుడు కదలని రాక్షసులను ఊడదీసి బయటకు దూకి వస్తుంది? శరదృతువులో నల్ల మేఘాలను చెదరగొట్టి చంద్రకళ వెలిసినట్లుగా।
Verse 18
स्वभावतनुकानूनंशोकेनानशनेनच ।भूयस्तनुतरासीतादेशकालविपर्ययात् ।।।।
స్వభావతః సన్నని సీత శోకంతో, ఉపవాసంతో, అలాగే దేశ-కాల విపర్యయ కఠినత వల్ల నిశ్చయంగా మరింత క్షీణించి ఉంటుంది।
Verse 19
कदानुराक्षसेन्द्रस्यनिधायोरसिसायकान् ।सीतांप्रत्याहरिष्यामिशोकमुत्सृज्यमानसम् ।।।।
ఎప్పుడెప్పుడు నేను రాక్షసేంద్రుని వక్షస్థలంలో బాణాలను నాటించి, సీతను తిరిగి తీసుకొచ్చి నా మనస్సులోని శోకాన్ని విడిచిపెడతాను?
Verse 20
कदानुखलुमांसाध्वीसीतासुरसुतोपमा ।सोत्कण्ठाकण्ठमालम्ब्यमोक्ष्यत्यानन्दजंजलम् ।।।।
ఎప్పుడెప్పుడు సురసుతసమానమైన సాధ్వీ సీత ఉత్కంఠతో నా మెడను ఆలింగనం చేసి ఆనందజలమైన కన్నీళ్లను విడిచిపెడుతుంది?
Verse 21
कदाशोकमिमंघोरंमैथिलीविप्रयोगजम् ।सहसाविप्रमोक्ष्यामिवासश्शुक्लेतरंयथा ।।।।
ఎప్పుడెప్పుడు మైథిలీ వియోగజనితమైన ఈ ఘోర శోకాన్ని, మలిన వస్త్రాన్ని విసర్జించినట్లుగా, నేను అకస్మాత్తుగా విడిచిపెడతాను?
Verse 22
एवंविलपतस्तस्यतत्ररामस्यधीमतः ।दिनक्षयान्मन्दवपुर्भास्करोऽस्तमुपागतः ।।।।
ఇలా అక్కడ ధీమంతుడైన రాముడు విలపించుచుండగా దినం క్షీణించి, మసక కాంతిగల భాస్కరుడు అస్తమించాడు।
Verse 23
आश्वासितोलक्ष्मणेनरामस्सन्ध्यामुपासत ।स्मरन्कमलपत्राक्षींसीतांशोकाकुलीकृतः ।।।।
లక్ష్మణుడు ధైర్యం చెప్పగా రాముడు సంధ్యోపాసన చేశాడు; అయినా కమలపత్రాక్షి సీతను స్మరించుచు శోకంతో కలత చెందాడు।
Verse 24
ఎప్పుడెప్పుడు ఆమె బింబఫలమువంటి సుందరాధరములు గల పద్మసమాన ముఖమును స్వల్పంగా పైకెత్తి దర్శించి, వ్యాధిగ్రస్తుడు రసాయనమువంటి జీవనదాయక అమృతాన్ని పానము చేసినట్లు నేను తృప్తి పొందుదునో?
Verse 25
ఎప్పుడెప్పుడు నేను తైలసిక్తమై గృధ్రపక్షములు కలిగిన తీక్ష్ణ బాణములతో రాక్షసరాజుడు రావణుని విశాల వక్షస్థలమును ఛేదించుదునో?
Verse 26
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానముగా స్వరక్షా ఏర్పాట్లను సమ్యక్గా కూర్చి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున సేనను సక్రమంగా శిబిరస్థాపన చేయించాడు।
Verse 27
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానముగా స్వరక్షా ఏర్పాట్లను సమ్యక్గా కూర్చి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున సేనను సక్రమంగా శిబిరస్థాపన చేయించాడు।
Verse 28
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు యథావిధిగా కాపలా మరియు రక్షావ్యవస్థలను సక్రమంగా ఏర్పాటు చేసి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున సేనాశిబిరమును దృఢంగా స్థాపించాడు।
Verse 29
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానంగా రక్షణ-పహారాలను ఏర్పాటు చేసి, సముద్రపు ఉత్తర తీరంలో సేనను సక్రమంగా స్థాపించాడు।
Verse 30
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
తదుపరి నీలుడు విధివిధానంగా కాపలాదారులను నియమించి, సముద్రపు ఉత్తర తీరంలో సేనను దృఢంగా స్థాపించాడు।
Verse 31
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
ఇలా నీలుడు విధివిధానంగా రక్షణ ఏర్పాట్లు చేసి, సముద్రపు ఉత్తర తీరంలో సేనను క్రమబద్ధంగా నిలిపాడు।
Verse 32
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీలుడు యథోచిత ఆచారానుసారం కాపలా ఏర్పాటు చేసి, సముద్రపు ఉత్తర తీరంలో సేనను స్థిరంగా నిలిపాడు।
Verse 33
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానముగా స్వస్వ రక్షకులను ఏర్పాటు చేసి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున సేనను సక్రమంగా శిబిరంగా నిలిపెను।
Verse 34
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీళుడు శాస్త్రోక్త విధానముగా కాపలాదారులను నియమించి సేన రక్షణను బలపరచి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున దానిని భద్రంగా స్థాపించెను।
Verse 35
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీళుని ఆదేశమున సేన విధివిధానముగా తమ తమ రక్షకులతో సమాహితమై, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున సక్రమంగా శిబిరం స్థాపించబడెను।
Verse 36
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీళుని ఆజ్ఞ ప్రకారం సేన విధివిధానముగా రక్షణ-వ్యవస్థతో కూడి సమాహితమై, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున చక్కగా శిబిరం వేసెను।
Verse 37
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీళుని నాయకత్వమున సేన విధివిధానముగా తమ తమ కాపలాలతో సమాహితమై, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున సమ్యకంగా నివాసమున నిలిచెను।
Verse 38
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీలుని ఆదేశానుసారం ఆ సేన విధివిధానంగా తమ తమ రక్షకులతో సమ్యక్గా ఏర్పాటై, సముద్రం ఉత్తర తీరంలో సక్రమంగా శిబిరం వేసి నిలిచింది।
Verse 39
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీలుని ఆదేశానుసారం ఆ సేన విధివిధానంగా తమ తమ రక్షకులతో సమ్యక్గా ఏర్పాటై, సముద్రం ఉత్తర తీరంలో సక్రమంగా శిబిరం వేసి నిలిచింది।
Verse 40
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీలుని ఆదేశానుసారం ఆ సేన విధివిధానంగా తమ తమ రక్షకులతో సమ్యక్గా ఏర్పాటై, సముద్రం ఉత్తర తీరంలో సక్రమంగా శిబిరం వేసి నిలిచింది।
Verse 41
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీలుని ఆదేశానుసారం ఆ సేన విధివిధానంగా తమ తమ రక్షకులతో సమ్యక్గా ఏర్పాటై, సముద్రం ఉత్తర తీరంలో సక్రమంగా శిబిరం వేసి నిలిచింది।
Verse 42
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుని నాయకత్వంలో విధివిధానంగా సైన్యం తమ తమ రక్షక ఏర్పాట్లతో సమ్యక్గా క్రమబద్ధమై, సముద్రపు ఉత్తర తీరంలో సక్రమంగా శిబిరం స్థాపించబడింది।
Verse 43
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీలుని ఆధ్వర్యంలో విధిపూర్వకంగా సైన్యం తమ తమ కాపలా ఏర్పాట్లతో క్రమబద్ధమై, సముద్రపు ఉత్తర తీరంలో సమ్యక్గా నిలువబడింది।
Verse 44
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీలుడు విధివిధానాలను అనుసరించి సైన్యాన్ని తమ తమ రక్షక ఏర్పాట్లతో క్రమబద్ధం చేసి, సముద్రపు ఉత్తర తీరంలో విజయవంతంగా శిబిరం ఏర్పాటు చేయించాడు।
Verse 45
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీలుని చేత విధిపూర్వకంగా సైన్యం తమ తమ కాపలా ఏర్పాట్లతో సమ్యక్గా క్రమబద్ధమై, సముద్రపు ఉత్తర తీరంలో చక్కగా శిబిరం వేసింది।
Verse 46
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
విధిపూర్వకంగా నీలుడు సైన్యాన్ని తమ తమ భద్రతా ఏర్పాట్లతో సమీకరించి, సముద్రపు ఉత్తర తీరంలో సక్రమంగా శిబిరంగా నిలిపాడు।
Verse 47
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానముగా స్వస్వ రక్షకవ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేసి సేనను సక్రమంగా సమాహితం చేసి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున శుభ్రంగా శిబిరం వేయించాడు।
Verse 48
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీళుడు విధివిధానముగా స్వస్వ కాపలాలను నియమించి సేనను సమాహితం చేసి, సముద్ర ఉత్తర తీరమున సక్రమంగా నివేశింపజేశాడు।
Verse 49
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అనంతరం నీలుడు విధివిధానముగా స్వరక్షతో సేనను సమాహితం చేసి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున దానిని చక్కగా నివేశింపజేశాడు।
Verse 50
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీళుడు విధివిధానముగా స్వస్వ రక్షకులను నియమించి సేనను సక్రమంగా ఏర్పాటు చేసి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున దానిని చక్కగా శిబిరంగా నిలిపాడు।
Verse 51
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానముగా స్వస్వ రక్షకవ్యవస్థలతో సేనను సక్రమంగా సమాహరించి సముద్రపు ఉత్తర తీరమున శుభ్రంగా శిబిరం స్థాపించాడు।
Verse 52
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
నీలుడు విధివిధానముగా స్వస్వ రక్షకులతో సేనను సక్రమంగా అమర్చి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున దానిని చక్కగా నిలిపాడు।
Verse 53
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
తదనంతరం నీలుడు విధివిధానముగా స్వస్వ రక్షకులతో సేనను సక్రమంగా అమర్చి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున శిబిరాన్ని చక్కగా స్థాపించాడు।
Verse 54
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానముగా స్వస్వ రక్షకవ్యవస్థలతో సేనను సక్రమంగా అమర్చి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున దానిని చక్కగా స్థాపించాడు।
Verse 55
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
ఆపై నీలుడు విధివిధానముగా స్వస్వ రక్షకులతో సేనను సక్రమంగా సమాహరించి, సముద్రపు ఉత్తర తీరమున శుభ్రంగా శిబిరం ఏర్పాటు చేశాడు।
Verse 56
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానంగా స్వరక్షకులతో కూడిన సేనను సక్రమంగా అమర్చి, సముద్రం ఉత్తర తీరంలో శుభ్రంగా శిబిరాన్ని స్థాపించాడు।
Verse 57
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానంగా స్వరక్షకులతో కూడిన సేనను సక్రమంగా అమర్చి, సముద్రం ఉత్తర తీరంలో శుభ్రంగా శిబిరాన్ని స్థాపించాడు।
Verse 58
सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।
అప్పుడు నీలుడు విధివిధానంగా స్వరక్షకులతో కూడిన సేనను సక్రమంగా అమర్చి, సముద్రం ఉత్తర తీరంలో శుభ్రంగా శిబిరాన్ని స్థాపించాడు।
Frequently Asked Questions
The chapter juxtaposes two duties: immediate military readiness (encampment, patrols, safeguarding the host) and Rāma’s personal obligation as husband and protector, expressed as anxiety over Sītā’s safety and the urgency to act before further harm or time’s loss.
Grief is acknowledged without surrendering to disorder: Rāma’s lament becomes a disciplined articulation of responsibility, and the turn to sandhyā worship models how ritual and self-governance can stabilize the mind while preserving resolve for righteous action.
The northern shore of the ocean (sāgarasyottara-tīra) functions as a strategic liminal space before Laṅkā; culturally, the text foregrounds traditional camp protocol and the practice of sandhyā-upāsanā as a marker of dharmic routine even during wartime.