Sarga 36

Verse 1

तत्तुमाल्यवतोवाक्यंहितमुक्तंदशाननः ।नमर्षयतिदुष्टात्माकालस्यवशमागतः ।।।।

మాల్యవానుడు పలికిన హితకరమైన ధర్మోపదేశ వాక్యాలను, పాపబుద్ధి కలిగి కాలవశుడైన దశాననుడు సహించలేకపోయాడు।

Verse 2

नबद् ध्वाभ्रुकुटींवक्त्रेक्रोधस्यवशमागतः ।अमर्षात्परिवृत्ताक्षोमाल्यवन्तमथाब्रवीत् ।।।।

క్రోధవశుడై ముఖంలో భ్రూకుటి ముడిచుకొని, అసహనంతో కళ్లను తిప్పుతూ, ఆపై మాల్యవానునితో ఇలా పలికాడు।

Verse 3

हितबुध्यायदहितंवचःपरुषमुच्यते ।परपक्षंप्रनिश्यैवनैतच्च्रोत्रगतंमम ।।।।

హితబుద్ధి వేషముతో నీవు నా అహితమగు కఠిన వచనమును పలికితివి, శత్రుపక్షమునకు చేరినవాడివలె; అటువంటి మాట నా చెవులకు చేరనివ్వను।

Verse 4

मानुषंकृपणंराममेकंशाखामृगाश्रयम् ।समर्थंमन्यसेकेनत्यक्तंपित्रावनालयम् ।।।।

కేవలం మనుష్యుడైన దయనీయ రాముడు—ఒంటరిగా, వనవాసి వానరుల ఆశ్రయమున ఉన్నవాడు—తండ్రిచే త్యజింపబడి వనమున నివసించువాడు; అతడిని నీవు ఏ ఆధారముతో సమర్థుడని భావించుచున్నావు?

Verse 5

रक्षसामीश्वरंमांचदेवानांचभयङ्करम् ।हीनंमांमन्यसेकेनह्यहीनंसर्वविक्रमैः ।।।।

నేను రాక్షసాధిపతిని, దేవతలకును భయంకరుడను; సమస్త విక్రమములతో యుక్తుడైన నన్ను నీవు ఏ కారణముతో హీనుడని భావించుచున్నావు?

Verse 6

वीरद्वेषेणवाशङ्केपक्षपातेनवारिपोः ।त्वयाहंपरुषाण्युक्तःपरप्रोत्साहनेनवा ।।।।

నీవు నాతో కఠినంగా మాట్లాడినది వీరద్వేషమువల్లనో, శత్రుపక్షపాతమువల్లనో, లేక ఇతరుల ప్రోత్సాహమువల్లనో అని నాకు సందేహం కలుగుతోంది।

Verse 7

प्रभवन्तंपदस्थंहिपरुषंकोऽभिभाषते ।पण्डितश्शास्त्रतत्त्वज्ञोविनाप्रोत्साहनाद्रिपोः ।।।।

శాస్త్రతత్త్వాన్ని తెలిసిన పండితుడు, బలవంతుడై స్థిరపదంలో ఉన్నవానిని కఠినంగా ఎలా సంభోదిస్తాడు? శత్రువు ప్రోత్సాహం లేకుండా అది సాధ్యమా?

Verse 8

आनीयचवनासतीतांपद्महीनामिवश्रियम् ।किमर्थंप्रतिदास्यामिराघवस्यभयादहम् ।।।।

అరణ్యమునుండి సీతను—పద్మరహిత శ్రీలాగ—తెచ్చుకొని, రాఘవుని భయంతో నేను ఆమెను ఎందుకు తిరిగి అప్పగించాలి?

Verse 9

वृतंवानरकोटीभिस्ससुग्रीवंसलक्ष्मणम् ।पश्यकैश्चिदहोभिस्त्वंराघवंनिहतंमया ।।।।

కోట్ల వానరులు చుట్టుముట్టి ఉన్నా, సుగ్రీవుడు లక్ష్మణుడుతో కూడిన రాఘవుని నీవు కొద్ది రోజులలోనే నా చేతిలో హతుడై ఉన్నట్లు చూస్తావు।

Verse 10

द्वन्द्वेयस्यनतिष्ठन्तिदैवतान्यपिसंयुगे ।सकस्माद्रावणोयुद्धेभयमाहारयिष्यति ।।।।

యుద్ధరంగంలో ద్వంద్వయుద్ధంలో దేవతలకూడా ఎవరి ఎదుట నిలువలేరో, ఆ రావణుడు యుద్ధంలో మరెవరి నుండి భయాన్ని పొందగలడు?

Verse 11

द्विधाभज्येयमप्येवंननमेयंतुकस्यचित् ।एषमेसहजोदोषस्स्वभावोदुरतिक्रमः ।।।।

నేను రెండుగా చీలిపోయినా ఎవరికీ నమస్కరించి వంగను. ఇదే నా సహజ దోషం—దాటలేని నా స్వభావం।

Verse 12

यदितावत्समुद्रेतुसेतुर्बद्धोयदृच्छया ।रामेणविस्मयःकोऽत्रयेवमेभयमागतम् ।।।।

యదృచ్ఛగా రాముడు సముద్రంపై సేతువు కట్టాడనుకో, అందులో ఆశ్చర్యమేంటి? దానివల్ల నీకు భయం ఎందుకు వచ్చింది?

Verse 13

सतुतीर्त्वार्णवंरामस्सहवानरसेनया ।प्रतिजानामितेसत्यंनजीवन्प्रतियास्यति ।।।।

రాముడు వానరసేనతో కలిసి సముద్రాన్ని దాటి వచ్చిన తరువాత—నేను నీకు సత్యంగా ప్రతిజ్ఞ చేసి చెబుతున్నాను—అతడు జీవించి తిరిగి వెళ్లడు।

Verse 14

एवंब्रुवाणंसंरब्धंरुष्टंविज्ञायरावणम् ।व्रीळितोमाल्यवान्वाक्यंनोत्तरंप्रत्यपद्यत ।।।।

రావణుడు ఇలా ఆవేశంతో, కోపంతో పలుకుతున్నాడని గ్రహించిన మాల్యవాన్ లజ్జపడి ఏ ప్రత్యుత్తరమూ ఇవ్వలేదు।

Verse 15

जयाशिषाचराजानंवर्धयित्वायथोचितम् ।माल्यवानभ्यनुज्ञातोजगामस्वंनिवेशनम् ।।।।

యథోచితంగా రాజుకు జయాశీర్వాదం చేసి, అనుమతి పొందిన మాల్యవాన్ తన నివాసానికి వెళ్లాడు।

Verse 16

रावणस्तुसहामात्योमन्त्रयित्वाविमृश्यच ।लङ्कायामतुलांगुप्तिंकारयामासराक्षसः ।।।।

అనంతరం రాక్షసుడైన రావణుడు మంత్రులతో కలిసి సంప్రదించి, ఆలోచించి, లంకలో అపూర్వమైన రక్షణ ఏర్పాట్లు చేయమని ఆజ్ఞాపించాడు।

Verse 17

व्यादिदेशसपूर्वस्यांप्रहस्तंद्वारिराक्षसम् ।दक्षिणस्यांमहावीर्यौमहापार्श्वमहादरौ ।।।।पश्चिमायामथोद्वारिपुत्रमिन्द्रजितंतदा ।व्यादिदेशमयामायंबहूभीराक्षसैर्भहुभिर्वृतम् ।।।।

అతడు తూర్పు ద్వారంలో రాక్షసుడు ప్రహస్తను నియమించాడు; దక్షిణ ద్వారంలో మహావీర్యులు మహాపార్శ్వ, మహోదరులను స్థాపించాడు।

Verse 18

व्यादिदेशसपूर्वस्यांप्रहस्तंद्वारिराक्षसम् ।दक्षिणस्यांमहावीर्यौमहापार्श्वमहादरौ ।।6.36.17।।पश्चिमायामथोद्वारिपुत्रमिन्द्रजितंतदा ।व्यादिदेशमयामायंबहूभीराक्षसैर्भहुभिर्वृतम् ।।6.36.18।।

అప్పుడు అతడు పశ్చిమ ద్వారమున తన కుమారుడు ఇంద్రజిత్తు—మహామాయావి—ను అనేక రాక్షసులతో పరివృతుడై నిలిపెను।

Verse 19

उतरस्यांपुरद्वारिव्यादिश्यशुकसारणौ ।स्वयंचात्रगमिष्यामिमन्त्रिणस्तानुवाचह ।।।।

ఉత్తర ద్వారమున శుకసారణులను నియమించి, అతడు మంత్రులతో—“నేను కూడా స్వయంగా అక్కడికి వెళ్తాను” అని చెప్పెను।

Verse 20

राक्षसांतुविरूपाक्षंमहावीर्यपराक्रमम् ।मध्यमेऽस्थापयद्गुल्मेबहुभिस्सहराक्षसैः ।।।।

నగరమధ్య విభాగంలో, మహావీర్యపరాక్రమశాలియైన విరూపాక్షుని అనేక రాక్షసులతో కూడిన గుల్మమధ్యంలో స్థాపించాడు।

Verse 21

एवंविधानंलङ्कायांकृत्वाराक्षसपुङ्गवः ।कृतकृत्यमिवात्मानंमन्यतेकालचोदितः ।।।।

లంకలో ఈ విధమైన ఏర్పాట్లు చేసి రాక్షసపుంగవుడు—కాలప్రేరణచేత—తన్ను కృతకృత్యుడైనట్లు భావించాడు।

Verse 22

विसर्जयामासततस्समन्त्रिणोविधानमाज्ञाप्यपुरस्यपुष्कलम् ।जयाशिषामन्त्रिगणेनपूजितोविवेशचाऽन्तःपुरमृद्धिमन्महत् ।।।।

ఆపై నగరవ్యవస్థకు సంబంధించిన విస్తారమైన ఆజ్ఞలు జారీ చేసి అతడు మంత్రులను విసర్జించాడు. మంత్రిగణం జయమంగళాశీస్సులతో పూజించగా, అతడు మహాసమృద్ధిగల అంతఃపురంలో ప్రవేశించాడు।