Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

काकुत्स्थस्य शोकनिग्रहः—सुग्रीवसान्त्वनम्

Rama’s Grief Restrained—Sugriva’s Consolation

एष च प्रकृतिस्थोऽहमनुनीतस्त्वया सखे।दुर्लभो हीदृशो बन्धुरस्मिन्काले विशेषतः।।

eṣa ca prakṛtisthaḥ aham anunītaḥ tvayā sakhe | durlabhaḥ hīdṛśaḥ bandhuḥ asmin kāle viśeṣataḥ ||

హే సఖా! నీవు సాంత్వనచేసి నన్ను సమాధానపరచినందున నేను మళ్లీ స్వస్థస్థితికి వచ్చాను. ఇలాంటి బంధువు దొరకడం దుర్లభం—ప్రత్యేకించి ఇలాంటి కాలంలో॥

एषःthis (I)
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; देइक्तिक सर्वनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
प्रकृतिस्थःrestored to normal state
प्रकृतिस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रकृति-स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: प्रकृतौ स्थितः (in one’s natural state)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
अनुनीतःcounselled; pacified
अनुनीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनुनीत (नी धातु + क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (having been counselled/conciliated)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
सखेO friend
सखे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
दुर्लभःhard to find
दुर्लभः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
ईदृशःsuch
ईदृशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying बन्धुः)
बन्धुःkinsman; friend
बन्धुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (qualifying काले)
कालेtime
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)

'O friend! you have guided me back to my senses thus. It is difficult to find a friend like you specially at this time.

R
Rama
S
Sugriva

FAQs

The dharma of loyal companionship: in crisis, steadfast support and wise counsel are rare and therefore especially valuable.

Rāma acknowledges that Sugrīva’s counsel has restored his composure and recognizes the rarity of such friendship.

Sugrīva’s dependability as an ally; Rāma’s discernment in valuing virtue over mere advantage.