Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

सम्पातिवृत्तान्तः

Sampāti’s Account and the Sage Niśākara

गृध्रौ द्वौ दृष्टपूर्वौ मे मातरिश्वसमौ जवे।गृध्राणां चैव राजानौ भ्रातरौ कामरूपिणौ।।4.60.19।।

gṛdhrau dvau dṛṣṭa-pūrvau me mātariśva-samau jave | gṛdhrāṇāṃ caiva rājānau bhrātarau kāma-rūpiṇau || 4.60.19 ||

నేను ఇంతకు ముందు రెండు గృధ్రాలను చూశాను—వాయువులా వేగవంతమైనవి. మీరు నిజంగా గృధ్రులలో రాజులు; సోదరులు, ఇష్టానుసారం రూపం ధరించగలవారు।

गृध्रौtwo vultures
गृध्रौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgṛdhra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचन
द्वौtwo
द्वौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; गृध्रौ इति विशेष्य
दृष्टपूर्वौseen before
दृष्टपूर्वौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdṛṣṭa-pūrva (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दृष्टः पूर्वः), कृदन्ताधारित विशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
मेby me/to me (my)
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
मातरिश्वसमौequal to the wind
मातरिश्वसमौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmātariśvan-sama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मातरिश्वना समौ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; गृध्रौ इति विशेष्य
जवेin speed
जवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootjava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
गृध्राणाम्of vultures
गृध्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgṛdhra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, समुच्चय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis)
राजानौtwo kings
राजानौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचन
भ्रातरौtwo brothers
भ्रातरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; apposition to राजानौ
कामरूपिणौable to assume forms at will
कामरूपिणौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkāma-rūpin (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (कामेन रूपं यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; राजानौ/भ्रातरौ इति विशेष्य

Angada sat near Sampati surrounded by all monkeys. Sampati who had gained confidence spoke to Angada once again joyously.

N
Niśākara
S
Sampāti
J
Jatāyu
M
Mātariśvan (wind, as comparison)

FAQs

Dharma includes honoring merit and rightful status: the sage recognizes their capabilities and addresses them with respect, aligning speech with truth (satya).

Niśākara identifies Sampāti (and the previously known brother Jatāyu) as extraordinary vulture-kings, swift and shape-shifting.

Truthful recognition—giving due credit and respect based on known qualities.