Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

सम्पातिवृत्तान्तः

Sampāti’s Account and the Sage Niśākara

उपेत्य चाश्रमं पुण्यं वृक्षमूलमुपाश्रितः।द्रष्टुकामः प्रतीक्षेऽहं भगवन्तं निशाकरम्।।4.60.13।।

upetya cāśramaṃ puṇyaṃ vṛkṣa-mūlam upāśritaḥ | draṣṭu-kāmaḥ pratīkṣe 'haṃ bhagavantaṃ niśākaram || 4.60.13 ||

పుణ్యమైన ఆశ్రమానికి చేరి నేను చెట్టు వేరుల వద్ద ఆశ్రయం పొందాను; భగవంతుని సమానమైన ముని నిశాకరుని దర్శించాలనే ఆకాంక్షతో నేను ఎదురుచూశాను।

upetyahaving reached
upetya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√i (इ धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), indeclinable; 'having approached/reached'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction
āśramamhermitage
āśramam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
puṇyamsacred
puṇyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifies āśramam
vṛkṣa-mūlamat the foot of a tree
vṛkṣa-mūlam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक) + mūla (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); 'the root/base of a tree' (place)
upāśritaḥhaving sat/taken shelter
upāśritaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-ā-√śri (श्रि धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); 'having taken refuge/sat near'
draṣṭu-kāmaḥdesiring to see
draṣṭu-kāmaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdraṣṭum (√dṛś धातु, तुमुन्) + kāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifies implied 'aham'
pratīkṣeI wait/await
pratīkṣe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√īkṣ (ईक्ष् धातु)
FormPresent (लट्), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
bhagavantamthe venerable one
bhagavantam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhagavant (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
niśākaramNiśākara
niśākaram:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootniśākara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); in apposition to bhagavantam
N
Niśākara
Ā
Āśrama (hermitage)

FAQs

Proper approach to wisdom: one seeks the righteous teacher with humility and patience rather than entitlement.

Sampāti arrives at Niśākara’s hermitage and waits respectfully under a tree to receive an audience.

Humility and self-restraint—waiting quietly in a sacred place for the sage’s readiness.