Shloka 35

सम्पातिवाक्यम्

Sampāti’s Counsel and the Revelation of Laṅkā

Devanagari script

समुद्रं नेतुमिच्छामि भवद्भिर्वरुणालयम्।प्रदास्याम्युदकं भ्रातुस्स्वर्गतस्य महात्मनः।।4.58.35।।

Transliteration

samudraṁ netum icchāmi bhavadbhir varuṇālayam |

pradāsyāmy udakaṁ bhrātuḥ svargatasya mahātmanaḥ ||

Translation

మీరు నన్ను వరుణాలయమైన సముద్రానికి తీసుకెళ్లండి; స్వర్గగతుడైన ఆ మహాత్మ అన్నకు నేను ఉదకాంజలి సమర్పించదలిచాను।

Word by Word

• समुद्रम्: the ocean
• समुद्रम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• नेतुम्: to take/lead
• नेतुम्: Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
• Type: Indeclinable
• Root: √नी (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): 'to lead/take'

• इच्छामि: I wish
• इच्छामि: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: √इष् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भवद्भिः: by you / with you
• भवद्भिः: Sahakari (सहकारी/Accompaniment)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; आदरार्थक सर्वनाम

• वरुणालयम्: Varuna's abode
• वरुणालयम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वरुण + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वरुणस्य आलयम् = 'abode of Varuṇa')

• प्रदास्यामि: I will offer/give
• प्रदास्यामि: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + √दा (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• उदकम्: water (libation)
• उदकम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भ्रातुः: of (my) brother
• भ्रातुः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• स्वर्गतस्य: gone to heaven
• स्वर्गतस्य: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्गत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (महात्मनः)

• महात्मनः: of the great-souled (one)
• महात्मनः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य = 'great-souled')

Context

'Take me to the ocean, the abode of Varuna. I intend to offer oblation to my brother, a great soul who is in heaven.'

Characters & Entities

• Sampāti
• Samudra (ocean)
• Varuṇa
• Jatāyu (implied brother)
• Udaka (water oblation)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes honoring the departed through prescribed rites—gratitude and duty to family continue even after death.

What is the narrative situation?

Sampāti asks the vānaras to take him to the seashore so he can perform a water-offering for his deceased brother Jatāyu.

Which character virtue is emphasized?

Reverence and gratitude—Sampāti expresses enduring care for his brother’s memory and spiritual welfare.