Shloka 22

सम्पाति

अङ्गदसंवादः / Sampati and Angada: Genealogy, Jatayu, and the Search Vow

Devanagari script

एवं रामप्रयुक्तास्तु मार्गमाणास्ततस्ततः।वैदेहीं नाधिगच्छामो रात्रौ सूर्यप्रभामिव।।।।

Transliteration

evaṃ rāma-prayuktās tu mārgamāṇās tatas tataḥ | vaidehīṃ nādhigacchāmo rātrau sūrya-prabhām iva ||

Translation

ఇట్లు రాముని ఆజ్ఞచే మేము ఎక్కడెక్కడో వెదకినను, వైదేహిని పొందలేకపోయితిమి—రాత్రియందు సూర్యప్రభ కనబడనట్లే.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक

• रामप्रयुक्ताः: commissioned by Rāma
• रामप्रयुक्ताः: कर्ता (Karta/Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: राम-प्रयुक्त (प्रातिपदिक; राम + प्रयुक्त)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ('sent/commissioned by Rāma'); वयम् (implicit) विशेषयति

• तु: but
• तु: सम्बन्धसूचक (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (contrast/emphasis)

• मार्गमाणाः: searching
• मार्गमाणाः: कर्ता (Karta/Subject qualifier)
• Type: Verb
• Root: मृग्/मार्ग् (धातु) → मार्गमाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकर्तरि कृदन्त (Present Active Participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वयम् (implicit) विशेषयति

• ततः: from there
• ततः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/क्रमवाचक (from there/then)

• ततः: from there (again)
• ततः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति (here and there)

• वैदेहीम्: Vaidehī (Sītā)
• वैदेहीम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वैदेही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• न: not
• न: निषेधक (Negator)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• अधिगच्छामः: we find / reach
• अधिगच्छामः: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → अधि + गम्
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• सूर्यप्रभाम्: sunlight
• सूर्यप्रभाम्: उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: सूर्य-प्रभा (प्रातिपदिक; सूर्य + प्रभा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ('radiance of the sun')

• इव: like
• इव: उपमा-चिह्न (Simile marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमावाचक (comparative particle)

Context

find her just as one fails to see Sun's radiance at night.

Characters & Entities

• Rāma
• Sītā (Vaidehī)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes perseverance in a righteous task even when results are not immediate; truthful reporting (satya) of failure is also part of moral discipline.

What is the narrative situation?

Angada reports that despite extensive searching under Rāma’s command, the search party has not located Sītā.

Which character virtue is emphasized?

Steadfast effort coupled with honesty about limitations and outcomes.