Shloka 27

स्वयम्प्रभा-विमोचनम् — Svayamprabha Leads the Vanaras Out

Time-Limit Crisis and Counsel

Devanagari script

तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवस्स्वामिभावे व्यवस्थितः।न क्षमिष्यति नस्सर्वानपराधकृतो गतान्।।।।

Transliteration

tīkṣṇaḥ prakṛtyā sugrīvaḥ svāmibhāve vyavasthitaḥ | na kṣamiṣyati naḥ sarvān aparādhakṛto gatān ||

Translation

సుగ్రీవుడు స్వభావతః కఠినుడు; ఇప్పుడు రాజభావంలో దృఢంగా స్థిరపడ్డాడు. మనం అపరాధులమై తిరిగి వెళితే, అతడు మనందరినీ క్షమించడు.

Word by Word

• तीक्ष्णः: harsh
• तीक्ष्णः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: tīkṣṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; सुग्रीवः इति विशेषणम्

• प्रकृत्या: by nature
• प्रकृत्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: prakṛti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; हेतौ/स्वभावे (by nature)

• सुग्रीवः: Sugriva
• सुग्रीवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sugrīva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

• स्वामिभावे: in the role of a master/king
• स्वामिभावे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: svāmi-bhāva (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः: स्वामिनः भावः); पुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्

• व्यवस्थितः: established, firmly set
• व्यवस्थितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: vi-ava√sthā (धातु) + kta (क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; सुग्रीवः इति विशेषणम्

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम्

• क्षमिष्यति: will forgive
• क्षमिष्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √kṣam (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future) प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्; परस्मैपदम्

• नः: us
• नः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी बहुवचनम्; अत्र द्वितीया-प्रयोगार्थे (object) ‘us’ इत्यर्थः (enclitic)

• सर्वान्: all (of us)
• सर्वान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; नः इत्यन्वये

• अपराधकृतः: as offenders, having committed a fault
• अपराधकृतः: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: aparādha (प्रातिपदिक) + √kṛ (धातु) + kvip/ktin-भाव (कृत्)
• Form: समासः (तत्पुरुषः: अपराधं कृतवन्तः); पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; नः/सर्वान् इति विशेषणम्

• गतान्: gone/returned (having come)
• गतान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: √gam (धातु) + kta (क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः; पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; नः/सर्वान् इति विशेषणम् (when we have gone/returned)

Context

'By nature Sugriva is harsh, and being a king now, he will not forgive us who are real offenders and have not done the task assigned.

Characters & Entities

• Angada
• Sugriva

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes the ruler’s duty to enforce discipline; agents must anticipate accountability when they violate entrusted obligations.

What is the narrative situation?

Angada warns that returning without success after missing the deadline will invite Sugriva’s severe punishment.

Which character virtue is emphasized?

Realism and foresight—Angada weighs political and moral consequences.