Shloka 21

ततः प्रहृष्टस्सुग्रीवः श्लक्ष्णं मधुरया गिरा4.5.21।।प्रत्युवाच तदा रामं हर्षव्याकुललोचनः।

tataḥ prahṛṣṭaḥ sugrīvaḥ ślakṣṇaṃ madhurayā girā | pratyuvāca tadā rāmaṃ harṣavyākulalocanaḥ ||4.5.21||

అనంతరం పరమానందంతో ఉన్న సుగ్రీవుడు, హర్షంతో చలించిన నేత్రాలతో, మృదువైన మధుర వాణితో రామునికి ప్రత్యుత్తరం పలికెను.

tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, कालार्थक
prahṛṣṭaḥoverjoyed
prahṛṣṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpra-√hṛṣ (धातु) + kta (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (of sugrīvaḥ)
sugrīvaḥSugriva
sugrīvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ślakṣṇamgently
ślakṣṇam:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootślakṣṇa (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणवत् नपुंसक-द्वितीया-एकवचन प्रयोगः (adverbial accusative: gently/softly)
madhurayāwith sweet
madhurayā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootmadhura (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (of girā)
girāspeech/voice
girā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootgir (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Instrumental, Singular)
pratyuvācareplied
pratyuvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tadāat that time
tadā:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: then/at that time)
rāmamto Rama
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
harṣa-vyākula-locanaḥwith eyes trembling with joy
harṣa-vyākula-locanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootharṣa (प्रातिपदिक) + vyākula (प्रातिपदिक) + locana (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (whose eyes are agitated with joy), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (of sugrīvaḥ)

Then Sugriva, eyes sparkling with joy, replied to Rama in a sweet, gentle voice.

S
Sugrīva
R
Rāma

FAQs

Truthful and courteous speech: Sugrīva’s gentle reply models dharmic communication—respectful words that build trust in a righteous partnership.

Sugrīva, encouraged by the meeting with Rāma, begins his response, emotionally relieved and hopeful.

Sugrīva’s humility and sincerity, shown through sweet, respectful speech.