Shloka 1

सह ताराङ्गदाभ्यां तु गत्वा स हनुमान्कपिः।सुग्रीवेण यथोद्दिष्टं तं देशमुपचक्रमे।।।।

saha tārāṅgadābhyāṃ tu gatvā sa hanumān kapiḥ | sugrīveṇa yathoddiṣṭaṃ taṃ deśam upacakrame || 4.48.1 ||

హనుమంతుడు అనే వానరుడు తారా, అంగదులతో కలిసి వెళ్లి, సుగ్రీవుడు యథావిధిగా సూచించిన ఆ దేశమునకు బయలుదేరెను।

सहwith
सह:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय
तारा-अङ्गदाभ्याम्with Tara and Angada
तारा-अङ्गदाभ्याम्:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक/नाम) + अङ्गद (प्रातिपदिक/नाम)
Formद्वन्द्व-समास; तृतीया, द्विवचन (Instrumental dual)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हनूमान्Hanuman
हनूमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कपिःmonkey
कपिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अप्पोजिशन to हनूमान्
सुग्रीवेणby Sugriva
सुग्रीवेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
यथोद्दिष्टम्as instructed
यथोद्दिष्टम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा + उद्दिष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्—देशम्
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
देशम्region/place
देशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपचक्रमेset out/began
उपचक्रमे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + क्रम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदी; अर्थः—set about/started

Hanuman, the monkey accompanied by Tara and Angada proceeded as instructed by Sugriva in the (South) direction.

H
Hanumān
T
Tārā
A
Aṅgada
S
Sugrīva

FAQs

Dharma is loyal execution of a legitimate command: Hanumān begins the mission in alignment with Sugrīva’s directive, reflecting disciplined service.

The southern search party—centered on Hanumān with Aṅgada and Tārā—departs to look for Sītā as ordered by Sugrīva.

Śraddhā and niṣṭhā (steadfast commitment): readiness to act and coordinate with companions under a shared purpose.