Shloka 64

ततः कृतार्थाः सहितास्सबान्धवाःमयाऽर्चितास्सर्वगुणैर्मनोरमैः।चरिष्यथोर्वीं प्रति शान्तशत्रवस्सहप्रिया भूतधराः प्लवङ्गमाः।।।।

tataḥ kṛtārthāḥ sahitāḥ sabāndhavāḥ / mayā 'rcitāḥ sarvaguṇair manoramaiḥ | cariṣyatho rvīṃ prati śāntaśatravaḥ / sahapriyā bhūtadharāḥ plavaṅgamāḥ ||

అప్పుడు మీరు బంధువులతో కూడ కృతార్థులై, నా చేత మనోహరమైన గుణ-బహుమానాలతో సత్కరింపబడి, శాంతమైన శత్రువులతో, ప్రియులతో కూడ—హే భూతధారక ప్లవంగములారా—భూమిపై విహరించుదురు।

tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottatas (ततः, अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
kṛtārthāḥhaving achieved the goal
kṛtārthāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootkṛta + artha (कृत + अर्थ, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (कृतः अर्थः येषाम्/कृतार्थः) 'having accomplished the purpose'
sahitāḥtogether
sahitāḥ:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootsahita (सहित, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
sa-bāndhavāḥwith (your) relatives
sa-bāndhavāḥ:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootsa (स, उपसर्ग/सह) + bāndhava (बान्धव, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अव्ययीभावः (स + बान्धवाः) = 'with relatives'
mayāby me
mayā:
Karana (करण/by)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd), एकवचन
arcitāḥhonoured
arcitāḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeVerb
Rootarc (अर्च्, धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'honoured'
sarvaguṇaiḥwith all virtues
sarvaguṇaiḥ:
Karana (करण/with)
TypeNoun
Rootsarva + guṇa (सर्व + गुण, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषः (सर्वे गुणाः)
manoramaiḥdelightful
manoramaiḥ:
Karana (करण/with)
TypeAdjective
Rootmanorama (मनोरम, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणम् (sarvaguṇaiḥ)
cariṣyathayou will move/roam
cariṣyatha:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootcar (चर्, धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, बहुवचन
urvīmthe earth
urvīm:
Karma (कर्म/Object of motion)
TypeNoun
Rooturvī (उर्वी, प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
pratitowards
prati:
Sambandha (सम्बन्ध/preposition)
TypeIndeclinable
Rootprati (प्रति, अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय; दिशावाचक/प्रत्यर्थक (towards)
śāntaśatravaḥwhose enemies are subdued
śāntaśatravaḥ:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootśānta + śatru (शान्त + शत्रु, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीहिः (शान्ताः शत्रवो येषाम्)
saha-priyāḥwith loved ones
saha-priyāḥ:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootsaha (सह, अव्यय) + priya (प्रिय, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अव्ययीभावः (सह + प्रियाः) = 'with loved ones'
bhūtadharāḥsupporters of beings
bhūtadharāḥ:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootbhūta + dhara (भूत + धर, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूतानां धराः)
plavaṅgamāḥmonkeys
plavaṅgamāḥ:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootplavaṅgama (प्लवङ्गम, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

'This Rama who can conquer the capitals of enemies is great. He loves and is loved by all living beings including ourselves.

P
Plavaṅgama (Vānara community)

FAQs

Righteous effort yields rightful reward: dharma culminates in honor, social peace, and the secure enjoyment of life with one’s community.

The leader concludes with assurance: successful completion of the search will bring them honor and a peaceful, prosperous life.

Steadfastness in duty, supported by hope in just outcomes and communal well-being.