Shloka 17
सुग्रीवस्य शतवलि-प्रेषणम्
Sugriva’s Commission to Satavali for the Northern Search
Devanagari script
तमतिक्रम्य शैलेन्द्रं हेमगर्भं महागिरिम्।ततस्सुदर्शनं नाम गन्तुमर्हथ पर्वतम्।।।।
Transliteration
tam atikramya śailendraṃ hema-garbhaṃ mahā-girim |
tataḥ sudarśanaṃ nāma gantum arhatha parvatam ||4.43.17||
Translation
స్వర్ణగర్భమువలె సంపన్నమైన ఆ మహాగిరిరాజును దాటి, అనంతరం ‘సుదర్శన’ అనే పర్వతానికి మీరు వెళ్లవలెను।
Word by Word
तम्that (mountain)
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
अतिक्रम्यhaving passed beyond
अतिक्रम्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootअति + √क्रम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
शैलेन्द्रम्the lord of mountains
शैलेन्द्रम्:
कर्म (Apposition to तम्)
TypeNoun
Rootशैल + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘mountain-lord’
हेम-गर्भम्gold-filled, having gold within
हेम-गर्भम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootहेम + गर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (of शैलेन्द्रम्/महागिरिम्)
महा-गिरिम्great mountain
महा-गिरिम्:
कर्म (Apposition to तम्)
TypeNoun
Rootमहा + गिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय
ततःthen, thereafter
ततः:
अधिकरण/काल (Temporal relation)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तस्मात्/thereafter; adverb)
सुदर्शनम्Sudarśana
सुदर्शनम्:
कर्म (Destination object)
TypeNoun
Rootसुदर्शन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम (proper name)
नामby name
नाम:
सम्बन्ध/विशेषणार्थ (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय (नामार्थक: ‘by name’)
गन्तुम्to go
गन्तुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive)
अर्हथyou should/are fit to
अर्हथ:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Root√अर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), बहुवचन; परस्मैपद
पर्वतम्mountain
पर्वतम्:
कर्म (Object; destination)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सुदर्शनम् इति नामधेयस्य विशेष्य (appositional)
Context
'Then proceed to mount Devasakha inhabited by a variety of birds adorning the trees.
FAQs
Dharma is perseverance in righteous effort: obstacles and long routes must be crossed to fulfill the duty of aiding Rāma.
Sugrīva continues the itinerary, specifying the next landmark after passing a major mountain.
Endurance and resolve—continuing forward step-by-step until the task is complete.