Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

पूर्वदिशि सीतामार्गण-नियोगः

Deployment to the Eastern Quarter for the Search of Sita

त्तरेण परिक्रम्य जम्बूद्वीपं दिवाकरः।।4.40.58।।दृश्यो भवति भूयिष्ठं शिखरं तन्महोच्छ्रयम्।

uttareṇa parikramya jambūdvīpaṃ divākaraḥ | dṛśyo bhavati bhūyiṣṭhaṃ śikharaṃ tan mahocchrayam ||

జంబూద్వీపాన్ని ఉత్తరదిశగా పరిభ్రమిస్తూ దివాకరుడు, ఆ అత్యంత మహోన్నత శిఖరాన్ని చేరినప్పుడు అత్యధికంగా స్పష్టంగా దర్శనమిస్తాడు।

uttareṇato the north of
uttareṇa:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootuttara (प्रातिपदिक)
FormAvyaya usage of instrumental (तृतीया) as postposition: ‘to the north of’ (दिशावाचक-तृतीया)
parikramyahaving gone around
parikramya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpari-kram (क्रम् धातु)
FormKṛdanta: Absolutive/Gerund (ल्यप्), ‘having circumambulated’
jambūdvīpamJambūdvīpa
jambūdvīpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjambū-dvīpa (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: Tatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘Jambū-island’; Puṃliṅga, Dvitīyā vibhakti, Ekavacana
divākaraḥthe Sun
divākaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdivā-kara (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: Tatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘maker of day’; Puṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana
dṛśyaḥvisible
dṛśyaḥ:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootdṛśya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; predicate adjective with ‘bhavati’
bhavatibecomes/is
bhavati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
FormLaṭ (लट्, Present), Prathama puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
bhūyiṣṭhamvery greatly/most
bhūyiṣṭham:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (क्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया), superlative sense ‘most/greatly’
śikharamthe peak
śikharam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśikhara (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā vibhakti, Ekavacana; subject of ‘bhavati’ (with predicate dṛśyaḥ)
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā vibhakti, Ekavacana; demonstrative qualifying ‘mahocchrayam’
mahocchrayamvery lofty
mahocchrayam:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootmahā-ucchraya (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: Karmadhāraya (कर्मधारय) ‘great height’; Napumsaka, Prathamā vibhakti, Ekavacana; predicate/attribute to ‘śikharam’

'The Sun circumabulates Jambu island and when he arrives at this lofty cliff of the mountain, it takes the northern direction and becomes visible to the world.

D
Divākara (Sun)
J
Jambūdvīpa

FAQs

Dharma is expressed as order (ṛta): the Sun’s regular course symbolizes dependable truth and discipline—virtues required for a righteous, methodical search.

Directional guidance continues: Sugriva points out how the Sun’s movement and visibility relate to a prominent peak, serving as a navigational marker.

Vyavasāya (purposeful effort) and niyama (regulated conduct), mirroring the Sun’s steady circuit.