Shloka 25

वानरसेनामिलनम् / The Mustering of the Vanara Hosts

Devanagari script

मैन्दश्च द्विविदश्चोभावश्विपुत्रौ महाबलौ।कोटिकोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यताम्।।4.39.25।।

Transliteration

maindaś ca dvividaś cobhāv aśvi-putrau mahā-balau |

koṭi-koṭi-sahasreṇa vānarāṇām adṛśyatām || 4.39.25 ||

Translation

మైందుడు మరియు ద్వివిదుడు—ఇద్దరూ అశ్వినీకుమారుల పుత్రులు, మహాబలవంతులు—కోటి-కోటి-సహస్ర వానరుల అపార సమూహముతో దర్శనమిచ్చిరి।

Word by Word

• मैन्दः: Mainda
• मैन्दः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मैन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular; नाम

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः

• द्विविदः: Dvivida
• द्विविदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विविद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular; नाम

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः

• उभौ: both
• उभौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा द्विवचनम्; Nominative dual; सर्वनाम (both)

• अश्विपुत्रौ: sons of the Ashvins
• अश्विपुत्रौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अश्वि-पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा द्विवचनम्; Nominative dual; षष्ठी-तत्पुरुषः (अश्विनोः पुत्रौ)

• महाबलौ: very strong (two)
• महाबलौ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महाबल (प्रातिपदिक; महत्+बल)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा द्विवचनम्; Nominative dual; विशेषणम् (उभौ/मैन्द-द्विविदौ)

• कोटिकोटिसहस्रेण: with a thousand koti-kotis (immense number)
• कोटिकोटिसहस्रेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: कोटि-कोटि-सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; Instrumental singular; संख्यासमासः (dvigu)

• वानराणाम्: of vanaras
• वानराणाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्; Genitive plural

• अदृश्यताम्: were seen/appeared
• अदृश्यताम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist) आत्मनेपदम् प्रथमपुरुषः द्विवचनम्; 3rd person dual aorist (medio-passive sense)

Context

Two very powerful sons of Asvini, Mainda and Dvivida, appeared with a thousand crore vanaras.

Characters & Entities

• Mainda
• Dvivida
• Aśvins (Aśvinīkumāras)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma supported by capable allies—those with power and pedigree use their strength in service of a righteous coalition.

What is the narrative situation?

Two renowned vānaras, Mainda and Dvivida, arrive with a vast following as part of the mobilization.

Which character virtue is emphasized?

Mahā-bala used for dharma—great strength aligned with duty rather than domination.