Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

वानरसेनामोचनम् / Mobilization of the Vanara Hosts

अस्तं गच्छति यत्रार्कस्तस्मिन्गिरिवरे स्थिताः।सन्तप्त हेममहाभासस्तस्मात्कोट्यो दश च्युताः।।।।

astaṃ gacchati yatrārkas tasmin girivare sthitāḥ |

santapta-hemamahābhāsas tasmāt koṭyo daśa cyutāḥ ||

సూర్యుడు అస్తమించే ప్రాంతంలోని ఆ శ్రేష్ఠ గిరిపై ఉన్న, కరిగిన బంగారంలా ప్రకాశించే వానరుల పది కోట్లు అక్కడి నుండి బయలుదేరాయి।

अस्तम्to setting (west); to sunset
अस्तम्:
कर्म (Goal)
TypeNoun
Rootअस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; 'अस्तं गच्छति' = 'sets'
गच्छतिgoes
गच्छति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
सम्बन्ध (Relative)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (where)
अर्कःthe sun
अर्कः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
गिरिवरेon the best mountain
गिरिवरे:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootगिरिवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः: गिरिणां वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)
स्थिताःstationed
स्थिताः:
कर्ता (Subject qualifier)
TypeAdjective
Root√स्था + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सन्तप्तहेममहाभासःshining like molten gold
सन्तप्तहेममहाभासः:
कर्ता (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसन्तप्त-हेम-महा-भास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (छान्दस/पाठभेद: -भासः for -भासाः); समासः: सन्तप्तं हेम इव महाभासाः (बहुपद-कर्मधारय)
तस्मात्from there
तस्मात्:
अपादान (Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
कोट्यःcrores
कोट्यः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
दशten
दश:
विशेषण (Qualifier of koṭyaḥ)
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
Formसंख्याविशेषण, अव्ययवत् (indeclinable numeral in many contexts)
च्युताःdeparted; fallen away
च्युताः:
क्रिया (Result/state)
TypeAdjective
Root√च्यु + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Ten crores of monkeys shining like pure molten gold, staying on the best of mountains where the Sun sets moved towards Kishkinda.

S
Sun (Arka)
V
vānaras (monkeys)

FAQs

Dharma is shown through collective commitment: many groups, from many regions, answer the call to uphold truth and restore what is right.

Another vast contingent of the vānaras, described with luminous imagery, sets out from a western mountain region to join the larger gathering.

Unity and reliability—answering an alliance-duty without delay.