Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

महाभिषेकः

Sugriva’s Coronation and Angada’s Installation

भवता समनुज्ञातः प्रविश्य नगरं शुभम्।।संविधास्यति कार्याणि सर्वाणि ससुहृज्जनः।स्नातोऽयं विविधैर्गन्धैरौषधैश्च यथाविधि।।

bhavatā samanujñātaḥ praviśya nagaraṃ śubham | saṃvidhāsyati kāryāṇi sarvāṇi sasuhṛj-janaḥ | snāto ’yaṃ vividhair gandhair auṣadhaiś ca yathā-vidhi ||

మీ అనుమతితో అతడు సుహృజ్జనులతో కలిసి ఆ శుభ నగరంలో ప్రవేశించి, అవసరమైన సమస్త కార్యాలను సక్రమంగా నిర్వహించును। ఆచారప్రకారం వివిధ సుగంధ ద్రవ్యాలు, ఔషధాలతో స్నానం చేసి ఉన్నాడు।

अर्चयिष्यतिwill worship
अर्चयिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; धातुः अर्च् = 'will worship/honor'
रत्नैःwith gems
रत्नैः:
Karana (करण) [means of worship]
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, बहुवचनम्
and
:
None (न कारकः)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात = 'and'
माल्यैःwith garlands
माल्यैः:
Karana (करण) [means of worship]
TypeNoun
Rootमाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, बहुवचनम्
and
:
None (न कारकः)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म) [object of अर्चयिष्यति]
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (addressed person), द्वितीया, एकवचनम्; सर्वनाम
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Adhikarana (अधिकरण) [manner]
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण = 'especially'
इमाम्this
इमाम्:
Karma (कर्म) [qualifier of गिरिगुहाम्]
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (of गिरिगुहाम्) = 'this'
गिरि-गुहाम्mountain cave
गिरि-गुहाम्:
Karma (कर्म) [object of अभिगन्तुम्]
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + गुहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः = 'गिरेः गुहा' (cave of the mountain)
रम्याम्delightful
रम्याम्:
Karma (कर्म) [qualifier of गिरिगुहाम्]
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (of गिरिगुहाम्) = 'delightful'
अभिगन्तुम्to reach
अभिगन्तुम्:
Karma (कर्म) [purpose complement of अर्हसि]
TypeVerb
Rootअभि + गम् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); धातुः अभि+गम् = 'to go to/approach'
इतःfrom here
इतः:
Apadana (अपादान) [source]
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अपादानार्थक-क्रियाविशेषण (ablatival adverb) = 'from here'
अर्हसिyou should / you are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; धातुः अर्ह् = 'you are fit/ought'
कुरुष्वmake / establish
कुरुष्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; धातुः कृ = 'do/make'
स्वामि-सम्बन्धम्bond of lordship
स्वामि-सम्बन्धम्:
Karma (कर्म) [object of कुरुष्व]
TypeNoun
Rootस्वामि (प्रातिपदिक) + सम्बन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः = 'स्वामिनः सम्बन्धः' (relation of lordship/fealty)
वानरान्the monkeys
वानरान्:
Karma (कर्म) [object of सम्प्रहर्षय]
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
सम्प्रहर्षयgladden
सम्प्रहर्षय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + हृष् (धातु) + णिच् (causative) → हर्षय
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; णिजन्त (causative) = 'make rejoice/gladden'

'Permitted by your gracious self, he will enter the auspicious city along with his friends and perform his duties. He had his auspicious bath in fragrant waters with medicinal herbs as per tradition.

H
Hanumān
S
Sugrīva
K
Kiṣkindhā (city implied by 'nagara')

FAQs

Dharma here is orderly responsibility: once legitimately authorized, a leader (or one entering public office) should proceed with proper rites and then competently arrange the kingdom’s affairs for the common good.

After Sugrīva’s consecration and preparations, it is explained that he will enter the city with supporters, having performed the customary bath with fragrant and medicinal substances, and then attend to state matters.

Propriety and preparedness—acting with permission, following tradition, and then focusing on duty rather than impulse.