Shloka 27

महाभिषेकः

Sugriva’s Coronation and Angada’s Installation

Devanagari script

तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्4.26.23।।शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे।तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपि4.26.24सक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च।शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्4.26.25।।सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च।चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून्4.26.26।।अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी।दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ4.26.27।।समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम्।आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश4.26.28।।

Transliteration

akṣataṃ jātarūpaṃ ca priyaṅgu-madhu-sarpiṣī |

dadhi carma ca vaiyāghraṃ vārāhī cāpy upānahau॥

Translation

వారు అక్షతము మరియు స్వర్ణము, ప్రియంగు, మధు మరియు సర్పిష్ (నెయ్యి); అలాగే దధి, వ్యాఘ్రచర్మము మరియు వరాహచర్మపు ఉపానహలను కూడా తెచ్చారు.

Word by Word

• अक्षतम्: unbroken rice / intact grains
• अक्षतम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: अक्षत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः एकवचनम् (neuter nominative/accusative singular)

• जातरूपम्: gold
• जातरूपम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: जातरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः एकवचनम् (neuter nominative/accusative singular)

• च: and
• च: समुच्चय (coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: and)

• प्रियङ्गु-मधु-सर्पिषी: priyaṅgu, honey, and ghee
• प्रियङ्गु-मधु-सर्पिषी: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: प्रियङ्गु (प्रातिपदिक) + मधु (प्रातिपदिक) + सर्पिष् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः द्विवचनम् (feminine nominative/accusative dual); इतरेतर-द्वन्द्वः (enumerative copulative)

• दधि: curds
• दधि: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: दधि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः एकवचनम् (neuter nominative/accusative singular)

• चर्म: hide/skin
• चर्म: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: चर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः एकवचनम् (neuter nominative/accusative singular)

• च: and
• च: समुच्चय (coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: and)

• वैयाघ्रम्: tiger(-skin), made of tiger
• वैयाघ्रम्: कर्म (object)
• Type: Adjective
• Root: वैयाघ्र (प्रातिपदिक) < व्याघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः एकवचनम् (neuter nominative/accusative singular); विशेषणम् (qualifier)

• वाराही: boar(-leather), made of boar
• वाराही: कर्म (object)
• Type: Adjective
• Root: वाराही (प्रातिपदिक) < वराह (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः एकवचनम् (feminine nominative/accusative singular); विशेषणम् (qualifier)

• च: and
• च: समुच्चय (coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: and)

• अपि: also
• अपि: समुच्चय (addition)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: also/even)

• उपानहौ: a pair of sandals
• उपानहौ: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: उपानह् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः द्विवचनम् (feminine nominative/accusative dual)

Context

The monkeys brought a white canopy decorated with gold and two chamaras with glorious golden staff. They also brought jewels, all kinds of medicinal herbs, sprouts, sap from trees, white flowers and white clothes, unguents, garlands of fragrant lotuses that grow on land and water, heavently sandal, fragrants of different kinds, goldcoloured paddy, honey of priyanga, curds, tiger skin and sandals made of boar skin. Then sixteen beautiful, cheerful females appeared with unguent, gorochana mixed with red arsenic (used for putting tilaka on the forehead).

Characters & Entities

• akṣata (ritual rice)
• jātarūpa (gold)
• madhu (honey)
• dadhi (curds)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Legitimate rule is affirmed through sanctioned rites and offerings: the careful selection of auspicious substances underscores accountability to tradition and social-religious norms, a facet of rājadharma.

What is the narrative situation?

Ritual supplies for Sugrīva’s abhiṣeka are enumerated—food items, auspicious grains, gold, unguents, and ceremonial articles.

Which character virtue is emphasized?

Readiness to uphold rightful order: the vānaras’ coordinated provision reflects loyalty and respect for consecrated kingship.