Shloka 13

महाभिषेकः

Sugriva’s Coronation and Angada’s Installation

Devanagari script

इममप्यङ्गदं वीर यौवराज्येऽभिषेचय4.26.12।।ज्येष्ठस्य स सुतो ज्येष्ठस्सदृशो विक्रमेण ते।अङ्गदोऽयमदीनात्मा यौवराज्यस्य भाजनम्4.26.13।।

Transliteration

imam apy aṅgadaṃ vīra yauvarājye 'bhiṣecaya || 4.26.13 || jyēṣṭhasya sa suto jyēṣṭhaḥ sadṛśo vikrameṇa te | aṅgado 'yam adīnātmā yauvarājyasya bhājanam ||

Translation

హే వీరా! అంగదుని యువరాజ్యమున అభిషేకించుము. అతడు వాలి యొక్క జ్యేష్ఠ పుత్రుడు—నీ జ్యేష్ఠ భ్రాత పుత్రుడు—విక్రమములో నీతో సమానుడు. ఈ అంగదుడు అదీనాత్ముడు; యువరాజ్య బాధ్యతకు యోగ్యుడు।

Word by Word

• पूर्वः: first, earlier
• पूर्वः: Karta (कर्ता) (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (of मासः)

• अयम्: this
• अयम्: Karta (कर्ता) (deictic)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• वार्षिकः: rainy-seasonal
• वार्षिकः: Karta (कर्ता) (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वार्षिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (of मासः)

• मासः: month
• मासः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• श्रावणः: (the month) Shravana
• श्रावणः: Karta (कर्ता) (apposition to मासः)
• Type: Noun
• Root: श्रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मास-नाम

• सलिलागमः: arrival of rains
• सलिलागमः: Karta (कर्ता) (apposition to श्रावणः)
• Type: Noun
• Root: सलिल-आगम (प्रातिपदिक); गम् (धातु)
• Form: तत्पुरुष-समास: सलिलस्य आगमः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपाधि

• प्रवृत्ताः: have commenced
• प्रवृत्ताः: Karta (कर्ता) (agrees with मāsāḥ)
• Type: Verb
• Root: प्र + वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त past participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि (having begun/started)

• सौम्य: O gentle one
• सौम्य: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सौम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• चत्वारः: four
• चत्वारः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्याविशेषण (qualifies मासाः)

• मासाः: months
• मासाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• वार्षिकसंज्ञिकाः: called ‘rainy-season’
• वार्षिकसंज्ञिकाः: Karta (कर्ता) (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वार्षिक-संज्ञिक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: वार्षिकी संज्ञा येषाम्; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (of मासाः)

Context

'O hero consecrate Angada as heirapparent since he deserves it as the eldest son of your brother, a noble soul and equal to you in prowess.

Characters & Entities

• Rāma
• Sugrīva
• Aṅgada
• Vālī (implied)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Legitimacy and protection of dependents: dharma requires ensuring the welfare and honor of the deceased ruler’s child, preventing marginalization and conflict.

What is the narrative situation?

A reiterated counsel (as preserved in this recension) emphasizing Angada’s installation to consolidate the new regime.

Which character virtue is emphasized?

Fairness and responsibility in succession planning.